II UO 12/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) od rozpoznawania sprawy dotyczącej sędziego R.K. i wyznaczył Sąd Apelacyjny w Katowicach do jej rozpoznania.
Sędziowie Sądu Okręgowego w W. oraz delegowani do orzekania w tym sądzie złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznawania sprawy dotyczącej podlegania sędziego R.K. ubezpieczeniom społecznym, powołując się na osobiste znajomości. Następnie wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego w (...) również złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy, wskazując na znajomość z R.K. Sąd Najwyższy, rozpoznając te wnioski, wyłączył sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) i wyznaczył Sąd Apelacyjny w Katowicach do rozpoznania sprawy.
Sprawa dotyczyła wniosków o wyłączenie sędziów od rozpoznawania sprawy o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu sędziego R.K. Sędziowie Sądu Okręgowego w W. oraz delegowani do orzekania w tym sądzie złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznawania tej sprawy, powołując się na art. 49 k.p.c. ze względu na osobiste znajomości. Następnie wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego w (...) oraz sędziowie delegowani do orzekania w tym sądzie również złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy, wskazując na znajomość z sędzią R.K. Sąd Najwyższy, rozpoznając te wnioski, uznał, że stosunki służbowe w Sądzie Apelacyjnym w (...) mogą wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów. W związku z tym, na podstawie art. 49 k.p.c., wyłączył sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) od rozpoznawania sprawy i wyznaczył Sąd Apelacyjny w Katowicach do jej rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stosunki służbowe w sądzie mogą być uznane za stosunki wywołujące w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów, zwłaszcza gdy sąd miałby rozpoznawać sprawę sędziego, który jest osobiście znany wszystkim pozostałym sędziom.
Uzasadnienie
Celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie bezstronnego wymiaru sprawiedliwości, eliminując wątpliwości stron i samego sędziego. Istotną rolę odgrywa społeczne postrzeganie wymiaru sprawiedliwości, wymagające usunięcia wszelkich wątpliwości co do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyznaczenie innego sądu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sąd Okręgowy w W. | instytucja | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | organ |
| R.K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| Sąd Apelacyjny w (...) | instytucja | sędziowie |
| Sąd Okręgowy w J. | instytucja | sędziowie delegowani |
| Sąd Okręgowy w W. | instytucja | sędziowie delegowani |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Sędzia podlega wyłączeniu na własne żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 52 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku wyłączenia wszystkich sędziów w sądzie, akta sprawy przedstawia się sądowi przełożonemu w celu wyznaczenia innego sądu.
k.p.c. art. 48
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 44
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd przełożony wyznacza inny sąd równorzędny do rozpoznania sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów ze względu na osobiste znajomości i kontakty. Potrzeba zapewnienia społecznego postrzegania wymiaru sprawiedliwości jako bezstronnego.
Godne uwagi sformułowania
stosunki służbowe w Sądzie Apelacyjnym w (...) mogą być uznane za stosunki wywołujące w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie sprawowania bezstronnego wymiaru sprawiedliwości w warunkach eliminujących nie tylko wątpliwości stron, ale także wątpliwości samego sędziego co do obiektywnego osądu sprawy społecznemu postrzeganiu wymiaru sprawiedliwości wymagającemu usunięcia w odbiorze społecznym wszelkich wątpliwości co do bezstronności sędziego
Skład orzekający
Zbigniew Myszka
przewodniczący
Bogusław Cudowski
członek
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego ze względu na osobiste znajomości i społeczne postrzeganie bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wszyscy sędziowie danego sądu wnioskują o wyłączenie z powodu znajomości z uczestnikiem postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest bezstronność w sądownictwie i jak skomplikowane mogą być procedury wyłączenia sędziego, gdy wszyscy sędziowie danego sądu czują się dotknięci.
“Kiedy wszyscy sędziowie są znajomymi? Sąd Najwyższy rozstrzyga o wyłączeniu w precedensowej sprawie.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II UO 12/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) w sprawie z odwołania Sądu Okręgowego w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 21 października 2016 r. z udziałem zainteresowanego R.K. o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 listopada 2017 r., wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) od rozpoznawania sprawy o sygn. akt III AUo (…), 1. wyłączyć od rozpoznania sprawy o sygn. akt III AUo (…) sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) : I. B., M.B., J.G., E.G , J.G., A.G., A.J., S.J., J.K., D.K., M.L., G.M., A.M., L.M.M., T.N., A.N., J.S., B.W.K., W.W., E.B., J.B.K., A.P., C.B., W.F., E.G., P.K., G.K., T.K., W.K., A.K., B.K., Z.P., W.P., S.R., J.S., B.T., G.S.W., J.B., B.C., M.K.P., E.K., I.L., M.P., I.R.D., B.S., J.W. oraz sędziego Sądu Okręgowego w J. delegowanego do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w (…) I.G.D. i sędziego Sądu Okręgowego w W. delegowanego do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w (…) A.T., 2. wyznaczyć Sąd Apelacyjny w (…) do rozpoznania sprawy wymienionej w punkcie 1. UZASADNIENIE W sprawie IX U (…) zawisłej przed Sądem Okręgowym w W. z odwołania wniesionego przez płatnika składek „Dyrektora Sądu Okręgowego w W.” od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. stwierdzającej podleganie sędziego Sądu Okręgowego R.K. ubezpieczeniom społecznym z wymienionymi w decyzji podstawami wymiaru składek, wszyscy sędziowie wymienionego Sądu Okręgowego, a ponadto delegowani do orzekania w tym Sądzie sędziowie sądów rejonowych złożyli oświadczenia, w których na podstawie art. 49 k.p.c. wnioskowali o wyłączenie ich od rozpoznawania tej sprawy. To sprawiło, że Sąd Okręgowy w W. , powołując się na dyspozycje art. 52 § 1 k.p.c. przedstawił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…), jako sądowi przełożonemu w celu rozpoznania tych wniosków. Równocześnie sędziowie Sądu Apelacyjnego w (…) i sędziowie delegowani do orzekania w tym Sądzie złożyli oświadczenia, w których wnioskowali o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy wywołanej wnioskami sędziów Sądu Okręgowego, zapisanej pod sygnaturą III AUo (…), w których oświadczyli, że sprawa dotyczy sędziego R.K., który jest znany im osobiście na płaszczyźnie zawodowej i towarzyskiej, co mogłoby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Oświadczenia te złożyli wszyscy sędziowie orzekający w tym Sądzie, przeto ich wnioski podlegają rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy jako sąd przełożony nad Sądem Apelacyjnym (art. 52 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 49 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W ocenie Sądu Najwyższego, stosunki służbowe w Sądzie Apelacyjnym w (…) mogą być uznane za stosunki wywołujące w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów ze względu na osobiste znajomości i kontakty pomiędzy sędziami orzekającym w tym Sądzie. Takie wątpliwości występują wtedy, gdy Sąd miałby rozpoznawać sprawę pełniącego urząd w tym Sądzie sędziego, który jest osobiście znany wszystkim pozostałym sędziom, z którymi mogą go łączyć stosunki osobiste lub towarzyskie. Dlatego celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie sprawowania bezstronnego wymiaru sprawiedliwości w warunkach eliminujących nie tylko wątpliwości stron, ale także wątpliwości samego sędziego co do obiektywnego osądu sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 1973 r., II CZ 135/73, LEX nr 1673137). Istotną rolę przy wyłączeniu sędziego przypisuje się nadto społecznemu postrzeganiu wymiaru sprawiedliwości wymagającemu usunięcia w odbiorze społecznym wszelkich wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2011 r., III PZ 11/10, LEX nr 1391280). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uznał, że wskazane we wnioskach sędziów okoliczności uzasadniają ich wyłączenie od rozpoznawania sprawy na podstawie art. 49 k.p.c. oraz w konsekwencji wyznaczenie innego sądu równorzędnego - Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który jest jednym z najbliżej komunikacyjnie położonych sądów równorzędnych. Dokonane wyznaczenie obejmuje rozpoznanie wniosków sędziów Sądu Okręgowego w W. o ich wyłączenie od orzekania w sprawie IX U (…), a w przypadku uwzględnienia tych wniosków przejęcie roli sądu przełożonego w rozumieniu art. 44 k.p.c. i wyznaczenie innego równorzędnego sądu pierwszej instancji, który powinien rozpoznać odwołanie merytorycznie. as
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI