II UKN 81/02

Wyrok z dnia 27 września 2002 r. II UKN 81/02 1. Za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, powstałe przed wejściem w życie art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), odpowiadali wspólnicy na podstawie art. 332 i 343 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). 2. Gmina, będąca jednoosobowym wspólnikiem gminnej spółki z ograni- czoną odpowiedzialnością, ponosiła odpowiedzialność za zaległości tej spółki w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne. Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2002 r. sprawie z wniosku Gminy Miasta G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych- Oddziałowi w G. o składki na ubezpieczenie społeczne, na skutek kasacji wniosko- dawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 listopada 2001 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 listopada 2001 r. zmienił zaskarżony przez organ ubezpieczeń społecznych wyrok Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu z dnia 16 czerwca 2000 r. i oddalił odwołanie Gminy G. od decyzji składkowej z dnia 8 listo- pada 1999 r., stwierdzającej, że Gmina G. jako jedyny wspólnik G. Przedsiębiorstwa Budowlanego Spółki z o.o. w G. odpowiada za zobowiązania tej spółki z tytułu skła- dek na ubezpieczenie społeczne pracowników w kwocie 100.492,13 zł, tj. proporcjo- nalnie do udziału w zyskach. W sprawie tej ustalono, że GPB Spółka z o.o. w G. nie 2 opłaciła w tej kwocie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników w okresie od sierpnia 1995 r. do września 1997 r., dlatego organ ubezpieczeń społecznych obar- czył obowiązkiem zapłaty Gminę G. jako jedynego wspólnika tej Spółki (aktualnie w upadłości) na podstawie art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o syste- mie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 40 ust. 1 i 2 oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Po rozpoznaniu odwołania Gminy G., Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i zwolnił Gminę G. od odpo- wiedzialności za zobowiązania składkowe GPB Spółki z o.o. w upadłości, wskazując, że z dniem 1 stycznia 1998 r. na podstawie art. 343 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierp- nia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm., powoływanej da- lej jako Ordynacja podatkowa) utraciła moc ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zo- bowiązaniach podatkowych. W myśl art. 332 Ordynacji podatkowej, do odpowie- dzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji, stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, co gramatycznie oznacza, iż norma ta dotyczy jedynie odpowiedzialności za zobowiązania powstałe przed dniem wejścia w życie Ordynacji. Gdyby założyć, że art. 332 Ordynacji podatkowej miał zastosowanie do zobowiązań z tytułu składek poprzez art. 343 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych do zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, to obowiązywanie przepisów tego aktu wykonawczego było ograniczone do czasu ich zastąpienia nowymi przepisami, nie dłużej jednak niż dwa lata od dnia wejścia w życie Ordynacji podatkowej. Te nowe przepisy, o których mowa w art. 343 § 2 Ordynacji podatkowej, weszły w życie z dniem 25 listopada 1998 r. (art. 31 i 127 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), a zatem od tej daty zakres stosowania Ordynacji podatkowej do zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne określa art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który nie stosuje się do tego rodzaju zobowiązań. Po wejściu w życie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych brak jest podstaw prawnych do docho- dzenia od Gminy G. zwrotu zaległych składek GPB Spółki z o.o. w G.. Uwzględniając apelację organu ubezpieczeń społecznych, Sąd Apelacyjny podzielił pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2001 r., II UKN 287/00), iż także po wejściu w życie Ordynacji podatkowej w zakresie odpowie- dzialności z tytułu zaległości składkowych powstałych przed dniem 1 stycznia 1998 r. 3 w dalszym ciągu obowiązują unormowania ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobo- wiązaniach podatkowych. Dzieje się tak z mocy art. 332 Ordynacji podatkowej, który przewiduje przypadki dalszego stosowania przepisów ustawy o zobowiązaniach po- datkowych do określonych zdarzeń prawnych zaistniałych pod rządem ustawy o zo- bowiązaniach podatkowych. Według tego przepisu do odpowiedzialności osób trze- cich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych powstałych przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej, stosuje się w dalszym ciągu przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Ponadto z mocy art. 343 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, pozostawały w mocy, do czasu zastąpienia ich nowymi przepisami, nie dłużej niż dwa lata od wejścia w życie tej Ordynacji, przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Tego rodzaju regulacja ozna- czała dalsze okresowe obowiązywanie przepisów aktu wykonawczego do ustawy o zobowiązaniach podatkowych, która utraciła moc obowiązującą. Skoro zaległości składkowe GPB Spółki z o.o. w G., której jedynym udziałowcem jest Gmina G., po- wstały przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, to do tych zaległości składkowych należało stosować dotychczasowe przepisy podatkowe z mocy art. 343 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Ponadto Sąd Apelacyjny uznał, iż art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, który stanowi, że gmina nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania innych komunalnych osób prawnych, a te nie ponoszą odpowie- dzialności za zobowiązania gminy, nie wyłącza odpowiedzialności gminy, będącej jednym wspólnikiem spółki z o.o. za jej zaległości składkowe na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Przepis art. 49 ust. 1 ustawy o samo- rządzie terytorialnym obowiązywał jeszcze przed wejściem w życie art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, który ma charakter unormowania szczegól- nego przewidującego odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek na ubez- pieczenie społeczne wszystkich podmiotów będących wspólnikami, bez względu na status prawny wspólnika dłużnika zalegającego z zapłatą składek na ubezpieczenie społeczne. Odpowiedzialność Gminy G. przesądza zatem przymiot jedynego wspól- nika dłużnika zalegającego z zapłatą składek na ubezpieczenie społeczne. W kasacji Gminy G. podnosi się zarzut naruszenia następujących przepisów prawa materialnego: 1) art. 332 i 343 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej - przez przyję- cie, że przepisy te znajdują zastosowanie do odpowiedzialności osób trzecich za na- leżności z tytułu składek powstałych przed wejściem w życie tej ustawy, w sytuacji 4 wszczęcia i orzekania o tej odpowiedzialności po dniu 1 stycznia 1999 r., 2) art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - przez przyjęcie, że ma on zastosowanie tylko do należności z tytułu składek powstałych po dniu 24 listopada 1998 r., 3) art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorzą- dzie gminnym - przez przyjęcie, że przepis ten nie wyłącza odpowiedzialności gminy za zobowiązania składkowe komunalnej osoby prawnej. Skarżąca wskazała na występowanie w sprawie następujących istotnych za- gadnień prawnych: 1) „czy odpowiedzialność osób trzecich stwierdzona na podsta- wie decyzji ZUS po przeprowadzeniu postępowania wszczętego po dniu 1 stycznia 1999 r., a więc po utracie mocy obowiązującej ustawy z dnia o organizacji i finanso- waniu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.) kształtuje się na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach po- datkowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) w związku z przepisem art. 332 i 343 Ordynacji podatkowej, czy też zastosowanie ma przepis art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, odsyłający do enumeratywnie wymienionych w nim przepisów Ordynacja podatko- wa”, 2) „czy gmina (jednostka samorządu terytorialnego) ponosi odpowiedzialność za zobowiązania komunalnej osoby prawnej z tytułu składek na ubezpieczenie spo- łeczne powstałych przed 1 stycznia 1998 r.”. Skarżąca domagał się zmiany zaskar- żonego wyroku i oddalenia apelacji organu ubezpieczeń społecznych oraz zasądze- nia kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wprawdzie zgodnie z art. 343 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej z dniem 1 stycz- nia 1998 r. utraciła moc ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podat- kowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm., powoływana dalej jako ustawa o zobowiązaniach podatkowych), jednakże intertemporalna norma za- warta w art. 332 Ordynacji podatkowej expressis verbis przewiduje przypadki dal- szego stosowania przepisów tej ustawy do zobowiązań podatkowych powstałych pod rządem tej ustawy. Treść tego przepisu w brzmieniu: „do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległo- ści podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych”, nakazuje stosowanie material- 5 noprawnych przepisów określających zasady tej odpowiedzialności do odpowiedzial- ności osób trzecich za zaległości podatkowe powstałe przed dniem 1 stycznia 1998 r. Ponadto z mocy art. 343 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, pozostawały w mocy, do czasu zastąpienia ich nowymi przepisami, nie dłużej niż dwa lata od wejścia w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. Ordynacji podatkowej, przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Wydane na podstawie art. 2 ust. 1 tej ostatniej ustawy - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych na niektóre rodzaje świadczeń pieniężnych oraz określenia właściwości organów podatkowych w zakresie umarzania zaległości podatkowych (Dz.U. Nr 6, poz. 40 ze zm., powoły- wane dalej jako rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1989 r.), przewidu- jące w § 1 pkt 12, że do należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu skła- dek na ubezpieczenie społeczne miały zastosowanie przepisy art. 14-17, 20, 21, 23- 29 i art. 30 ust. 4 oraz art 40-49 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zachowało zatem przejściowo moc obowiązującą przez okres dwóch lat od dnia 1 stycznia 1998 r., tj. od daty wejścia w życie Ordynacji podatkowej w odniesieniu do zobowiązań składkowych powstałych przed tym dniem. Zasygnalizowane regulacje normatywne określają zatem zasady odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek na ubez- pieczenie społeczne powstałe przed dniem wejścia w życie art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przewidujące pod rządem ich obowiązywania odpo- wiednie stosowanie do należności z tytułu składek enumeratywnie wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej. Trzeba wyraźnie podkreślić, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wynikają ze zobowiązania powstającego z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy prawa ubezpieczeń społecznych łączą powstanie takiego zobowią- zania. Obowiązek samoobliczenia i opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne powstaje zatem z mocy samego prawa za każdy okres ubezpieczenia (miesiąc ka- lendarzowy), a ewentualna decyzja organu ubezpieczeń społecznych ustalająca wy- sokość zobowiązania składkowego lub zaległości z tytułu nieopłaconych w terminie zobowiązań składkowych ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Oznacza to w szczególności, że zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne po- wstają każdorazowo w datach zaktualizowania się obowiązku samoobliczenia i opła- cenia składki na ubezpieczenie społeczne w terminach określonych w przepisach prawa ubezpieczeń społecznych. Inaczej rzecz ujmując, nieopłacona w ustawowo 6 określonym terminie składka na ubezpieczenie społeczne powoduje powstanie od tej daty zaległości składkowej, tj. z mocy samego prawa przekształca się w taką zale- głość. W konsekwencji z tytułu zaległości w terminowym opłacaniu składek na ubez- pieczenie społeczne powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, tj. przed 1 stycznia 1998 r., które były przedmiotem rozpoznawanej sprawy, stosuje się - z mocy jej art. 332 - dotychczasowe przepisy ustawy o zobowiązaniach podat- kowych, jak i wydane na jej podstawie przepisy w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych na niektóre rodzaje świadczeń pieniężnych oraz określenia właściwości organów podatkowych w zakresie umarzania zaległości podatkowych. Natomiast przepis art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, przewidujący odpowiednie stosowanie do należności z tytułu składek enumeratywnie wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej, sto- suje się w odniesieniu do składek, jak i zaległości z tytułu nieopłaconych w ustawo- wych terminach składek na ubezpieczenie społeczne powstałych od dnia 25 listopa- da 1998 r., tj. od dnia wejścia w życie tej ustawy. Oznaczało to legalność dalszego stosowania określonych w art. 332 Ordynacji podatkowej intertemporalnych zasad odpowiedzialności osób trzecich za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powstałe przed dniem 25 listopada 1998 r. w oparciu o reguły zawarte w - wydanym na podstawie ustawy o zobowiązaniach podatkowych - rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1989 r. ( art. 343 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej), których stosowanie zostało wyłączone z dniem 25 listopada 1998 r., w związku z wejściem w życie reguł określonych w art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń spo- łecznych. Powinno być bowiem oczywiste, że enumeratywnie wymienione przepisy Ordynacji podatkowej, do których odpowiedniego zastosowania odsyła art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie mogły być stosowane do zdarzeń praw- nych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Powyższe rozważania uzasadniają stanowisko, że do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, powstałych przed dniem 1 stycz- nia 1998 r., tj. przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, miały - na podstawie art. 332 Ordynacji - zastosowanie dotychczasowe przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz przepisy roz- porządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepi- 7 sów ustawy o zobowiązaniach podatkowych na niektóre rodzaje świadczeń pienięż- nych oraz określenia właściwości organów podatkowych w zakresie umarzania zale- głości podatkowych. Natomiast odpowiedzialność tych osób za zaległości powstałe przed dniem 25 listopada 1998 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wynikała z dalszego przejściowego obowiązywania przepisów tego rozporządzenia wykonawczego (art. 343 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej), które utraciło swoje normatywne oddziaływanie w związku z wejściem w życie art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przewiduje odpo- wiednie stosowanie enumeratywnie wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej: art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33 § 1-4 i § 6-7, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1 i 3, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62, art. 72 § 1 pkt 1, art. 74 § 1 pkt 1, art. 76 § 1 pkt 1 lit. c) i e) oraz § 2 i 3, art. 77 § 1, § 2 pkt 1 i 2 i § 4, art. 91, art. 93 § 1-3, art. 94, art. 97 § 1, art. 98 § 1, § 2 pkt 1-2 i 4-5 oraz § 3, art. 100 § 1, art. 101 § 1 i 3, art. 105 § 1- 3, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 i 3, art. 110 § 1 i 2 pkt 2, art. 111 § 1-4 i § 5 pkt 1, art. 112 § 1-4, § 5 pkt 2 i § 6-9, art. 113 oraz art. 115-119. Ustalenie odpowiedzialności osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych wymaga wydania odrębnej decyzji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopa- da 1987 r., III ARN 25/87, OSNC 1989 nr 12, poz. 207), która jednakże ma charakter deklaratoryjny, ponieważ nie kreuje nowego zobowiązania podatkowego, ale stanowi jedynie formę, w jakiej organy podatkowe żądają spełnienia zobowiązania podatko- wego przez osoby trzecie za określonego podatnika (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2000 r., I SA/Lu 1443/98, LEX nr 42898). Równocześnie trafnie wskazuje się, że tego rodzaju subsydiarna odpowiedzialność ustawowo określonych osób trze- cich bazuje na już istniejącym zobowiązaniu podatkowym podatnika i dotyczy tylko zapłaty tegoż podatku, przeto czasowa możliwość jej dochodzenia od osoby trzeciej ograniczona jest jedynie terminem przedawnienia samego zobowiązania podatko- wego (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2000 r., S.A./Bk 923/99, LEX nr 44733), co oznacza legalność decyzji stwierdzającej tę odpowiedzialność, byleby została wyda- na przed upływem terminu przedawnienia. Przenosząc te zasady na odpowiedzial- ności osób trzecich za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, nale- ży wskazać na legalność obarczenia Gminy G. - w oparciu o przepisy ustawy o zo- bowiązaniach podatkowych lub jej akty wykonawcze (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1989 r.) - odpowiedzialnością za zaległości składkowe powstałe 8 przed dniem 25 listopada 1998 r., które nie były przedawnione w dniu wydania odrębnej decyzji ustalającej taką odpowiedzialność. Warunki te spełniała wydana w rozpoznawanej sprawie decyzja z dnia 8 listopada 1999 r., która dotyczyła nieprze- dawnionych zaległości w opłaceniu składek na ubezpieczenie społeczne w okresie od sierpnia 1995 r. do września 1997 r., zważywszy na 5 letni termin przedawnienia tych należności (art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że za zaległości spółki z o.o. w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne powstałe przed wejściem w życie art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od- powiadali wspólnicy na podstawie przepisów przejściowych ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Oznaczało to, że: 1. odpowiedzialność ustawowo określonego kręgu osób trzecich za powstałe do dnia 24 listopada 1998 r. i nieprze- dawnione zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne wynikała z przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych w związku z art. 332 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz § 1 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnię- cia przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych na niektóre rodzaje świadczeń pieniężnych oraz określenia właściwości organów podatkowych w zakresie umarza- nia zaległości podatkowych w związku z art. 343 § 2 pkt 1 tej Ordynacji, Po drugie odpowiedzialność za zaległości składkowe powstałe po dniu 24 listopada 1998 r. opiera się na przepisach Ordynacji podatkowej enumeratywnie wymienionych w art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Chybiony okazał także zarzut naruszenia art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który stanowi, że gmina nie ponosi odpowiedzialno- ści za zobowiązania innych gminnych osób prawnych, a te nie ponoszą odpowie- dzialności za zobowiązania gminy. Przepis ten deklaruje i podkreśla samodzielność gminy oraz innych gminnych osób prawnych, które - działając jako odrębne podmioty prawa - ponoszą odpowiedzialność wyłącznie za własne zobowiązania. Nie kreuje on jednak zasady wzajemnej nieodpowiedzialności gminy i innych gminnych osób praw- nych wówczas, gdy gmina pozostaje z gminną osobą prawną w takich wzajemnych relacjach prawnych, które uzasadniają odpowiedzialność gminy niejako za własne zobowiązania. Dotyczy to w szczególności gminy będącej wspólnikiem gminnej osoby prawnej o statusie prawnym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, albo- wiem istota tego stosunku prawnego przesądza o istnieniu podstaw prawnych odpo- 9 wiedzialności wspólnika za zobowiązania spółki. Gmina nie odpowiada zatem za zo- bowiązania tylko tych innych gminnych osób prawnych, z którymi nie pozostaje w stosunkach prawnych kreujących jej odpowiedzialność za zobowiązania określonej gminnej osoby prawnej. Unormowanie z art. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie gmin- nym nie uwalnia zatem gminy od odpowiedzialności za zobowiązania gminnej osoby prawnej pozostające w związku z uczestnictwem gminy jako wspólnika w gminnej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Oznacza to, że do dnia wejścia w życie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w szczególności jej art. 31, za zobo- wiązania gminnej osoby prawną, mającej status prawny spółki z ograniczoną odpo- wiedzialnością, z tytułu zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne odpowiadali jej wspólnicy w takiej części, w jakiej mieli prawo uczestniczenia w po- dziale zysku, a zatem odpowiadała także gmina legitymująca się tytułem prawnym wspólnika określonej gminnej osoby prawnej. Przekładając to na grunt rozpoznawa- nej sprawy, Sąd Apelacyjny prawidłowo przyjął, iż gmina, mająca status prawny jed- noosobowego wspólnika gminnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, ponosiła odpowiedzialność za zaległości gminnej osoby prawnej w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne pozostające w związku z uczestnictwem gminy jako wspól- nika w działalności tej spółki. Aksjologicznym i funkcjonalnym uzasadnieniem tej od- powiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe jest określony tytuł prawny oraz ekonomiczny związek wspólnika ze spółką z ograniczoną odpowiedzial- nością, przejawiający się w możliwości korzystania przez wspólnika z korzyści z do- chodu czy majątku spółki. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił kasację na podstawie art. 39312 k.p.c. ========================================