II UKN 771/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę z wniosku Ireny L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia. Sąd Wojewódzki we Wrocławiu ustalił, że wnioskodawczyni podlegała pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu w określonym okresie, uznając ją za pracownika na podstawie umowy o pracę zawartej z córką. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu utrzymał ten wyrok w mocy. Organ rentowy złożył kasację, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 4 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, art. 22 KP, art. 128 KRO) oraz nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony praw (brak zawiadomienia pełnomocnika o rozprawie apelacyjnej). Sąd Najwyższy stwierdził zasadność zarzutu nieważności postępowania apelacyjnego, wskazując na brak prawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy pełnomocnikowi organu rentowego. W związku z tym, że ustalenia faktyczne zostały dokonane w postępowaniu dotkniętym nieważnością, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, uznając, że zarzuty dotyczące niezgodności rozstrzygnięcia z prawem nie podlegają rozpoznaniu w takiej sytuacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty nieważności postępowania, w szczególności skutki braku prawidłowego zawiadomienia strony o rozprawie.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii podlegania ubezpieczeniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzuty kasacyjne dotyczące niezgodności rozstrzygnięcia z prawem podlegają rozpoznaniu, jeśli zostanie stwierdzona nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty kasacyjne dotyczące niezgodności rozstrzygnięcia z prawem nie podlegają rozpoznaniu, jeżeli zostanie stwierdzona nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji.
Uzasadnienie
Jeśli postępowanie przed sądem drugiej instancji jest dotknięte nieważnością (np. z powodu pozbawienia strony możności obrony praw), ustalenia faktyczne dokonane w tym postępowaniu muszą być uznane za nieistniejące, co uniemożliwia ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym.
Czy brak zawiadomienia pełnomocnika strony o terminie rozprawy apelacyjnej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak zawiadomienia pełnomocnika strony o terminie rozprawy apelacyjnej, co pozbawia stronę możności obrony swoich praw, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 KPC.
Uzasadnienie
Pozbawienie strony możności obrony jej praw, w tym poprzez brak prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, skutkuje nieważnością postępowania.
Czy osoba świadcząca opiekę nad dzieckiem na podstawie umowy o pracę z własną córką jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy i podlega ubezpieczeniu społecznemu?
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawczyni była pracownikiem w rozumieniu art. 22 KP i podlegała ubezpieczeniu społecznemu. Sąd Najwyższy nie ocenił tej kwestii merytorycznie z powodu stwierdzenia nieważności postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Irena L. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
KPC art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
KPC art. 39313 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
KPC art. 133 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący prawidłowego doręczania zawiadomień o rozprawie.
KP art. 22
Kodeks pracy
Definicja pracownika.
KRO art. 128
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
u.o.f.u.s. art. 4
Ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność postępowania apelacyjnego z powodu pozbawienia organu rentowego możności obrony praw (brak zawiadomienia pełnomocnika o rozprawie).
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 4 u.o.f.u.s. oraz błędną wykładnię art. 22 KP i 128 KRO.
Godne uwagi sformułowania
Nie podlegają rozpoznaniu zarzuty kasacyjne dotyczące niezgodności rozstrzygnięcia z prawem, jeżeli zostanie stwierdzona nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji. • Organ rentowy został pozbawiony możności popierania apelacji, gdyż jego pełnomocnik nie został zawiadomiony o terminie rozprawy, po zamknięciu której zapadł zaskarżony wyrok. • Skoro ustalenia zostały dokonane na podstawie wyników postępowania dotkniętego nieważnością, to muszą być one uznane za nieistniejące.
Skład orzekający
Krystyna Bednarczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Roman Kuczyński
członek
Zbigniew Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty nieważności postępowania, w szczególności skutki braku prawidłowego zawiadomienia strony o rozprawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii podlegania ubezpieczeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę proceduralną dotyczącą nieważności postępowania i prawa do obrony, co jest istotne dla praktyków prawniczych.
“Nieważność postępowania: Jak brak jednego zawiadomienia może zniweczyć całe postępowanie sądowe?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.