II UKN 722/99

Sąd Najwyższy2000-09-19
SAOSubezpieczenia społecznerenty z tytułu niezdolności do pracyŚrednianajwyższy
rentawypadek przy pracyniezdolność do pracybiegłypostępowanie dowodoweSąd Najwyższykasacjaprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, uznając naruszenie przepisów postępowania przez nieuwzględnienie wniosku o powołanie innego biegłego i nierozważenie sprzeczności w opiniach lekarskich.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Jadwigi B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy po wypadku przy pracy. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 217 § 2 KPC i art. 233 § 1 KPC, poprzez nieuwzględnienie wniosku o powołanie innego biegłego neurologa oraz nierozważenie sprzeczności między opiniami biegłych a opinią Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Łodzi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Sprawa dotyczyła wniosku Jadwigi B. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Po odmowie ZUS i oddaleniu odwołania przez Sąd Okręgowy, Sąd Apelacyjny w Łodzi również oddalił apelację wnioskodawczyni. Sąd Apelacyjny, mimo rozbieżności między opiniami biegłych a opinią Kliniki Neurologii, dopuścił dowód z uzupełniającej opinii pisemnej biegłej, która podtrzymała wcześniejsze stanowisko o braku związku schorzeń z wypadkiem i zachowanej zdolności do pracy. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił wniosku o powołanie innego biegłego. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację wnioskodawczyni, uznał, że Sąd Apelacyjny naruszył przepisy postępowania. W szczególności, Sąd Apelacyjny dopuścił dowód z opinii pisemnej zamiast ustnej, jak pierwotnie postanowił, a następnie nie uwzględnił wniosku o powołanie innego biegłego, mimo że kwestia zdolności do pracy nie została dostatecznie wyjaśniona. Sąd Najwyższy wskazał również na naruszenie art. 233 § 1 KPC poprzez nierozważenie całości materiału dowodowego i pominięcie opinii korzystnej dla wnioskodawczyni. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji narusza art. 217 § 2 w związku z art. 382 KPC.

Uzasadnienie

Sąd drugiej instancji, dopuszczając dowód z opinii pisemnej zamiast ustnej i oddalając wniosek o powołanie innego biegłego, narusza art. 217 § 2 KPC, gdy sporna kwestia nie została dostatecznie wyjaśniona, a zgromadzone dowody zostały ocenione z naruszeniem art. 233 § 1 KPC.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Jadwiga B.

Strony

NazwaTypRola
Jadwiga B.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł.instytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

KPC art. 217 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd powinien pominąć środki dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione lub jeżeli strona powołuje dowody jedynie dla zwłoki. W niniejszej sprawie sąd drugiej instancji naruszył ten przepis, oddalając wniosek o powołanie innego biegłego, mimo że kwestia sporna nie została dostatecznie wyjaśniona.

KPC art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. W niniejszej sprawie sąd drugiej instancji naruszył ten przepis, pomijając w swoich rozważaniach korzystną dla wnioskodawczyni opinię Kliniki Neurologii i opierając się wyłącznie na niekorzystnych opiniach.

u.ś.w.p.i.ch.z. art. 18

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Przepis określający przesłanki przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy.

Pomocnicze

KPC art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. W niniejszej sprawie sąd drugiej instancji naruszył ten przepis poprzez nierozważenie całości materiału dowodowego.

KPC art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. ustalenie podstawy prawnej orzeczenia oraz jej wyjaśnienie. W niniejszej sprawie zarzut dotyczył niedostatecznego rozważenia treści opinii Kliniki Neurologii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 217 § 2 KPC poprzez oddalenie wniosku o powołanie innego biegłego neurologa, mimo niewystarczającego wyjaśnienia spornej kwestii. Naruszenie art. 233 § 1 KPC poprzez nierozważenie całości materiału dowodowego i pominięcie opinii Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Ł. Naruszenie art. 382 KPC poprzez nierozważenie całości materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd drugiej instancji, który wydał postanowienie o dopuszczeniu dowodu z ustnej opinii biegłego, a następnie dopuścił dowód z opinii pisemnej i oddalił wniosek o powołanie innego biegłego narusza art. 217 § 2 w związku z art. 382 KPC. Sporna kwestia zdolności do pracy została wyjaśniona i nie ma potrzeby przeprowadzania dalszych dowodów w sprawie, w szczególności dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego lekarza neurologa.

Skład orzekający

Beata Gudowska

przewodniczący

Jerzy Kuźniar

sędzia

Andrzej Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania dowodowego w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, w szczególności oceny opinii biegłych i dopuszczania dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki oceny dowodów w sprawach o rentę wypadkową, ale zasady ogólne dotyczące postępowania dowodowego są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i ocena opinii biegłych, co jest częstym problemem w sprawach ubezpieczeniowych i medycznych.

Błąd sądu w ocenie opinii biegłych pozbawił wnioskodawczynię renty – Sąd Najwyższy interweniuje.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 19 września 2000 r. II UKN 722/99 Sąd drugiej instancji, który wydał postanowienie o dopuszczeniu dowo- du z ustnej opinii biegłego, a następnie dopuścił dowód z opinii pisemnej i od- dalił wniosek o powołanie innego biegłego narusza art. 217 § 2 w związku z art. 382 KPC. Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Andrzej Wróbel (sprawozdawca) Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2000 r. sprawy z wniosku Jadwigi B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w Ł. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 23 września 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Ło- dzi do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł. decyzją z dnia 6 kwietnia 1998 r. odmówił Jadwidze B. prawa do renty z tytułu niezdolności w związku z wypadkiem przy pracy w dniu 29 listopada 1976 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi wyrokiem z dnia 30 marca 1999 r. [...] oddalił odwołanie wnioskodawczyni od powyższej decyzji. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy neurologa i ortopedy, którzy po zbada- niu wnioskodawczyni i zapoznaniu się z dokumentacją lekarską, stwierdzili, że roz- poznane schorzenia nie ograniczają zdolności wnioskodawczyni do pracy. Biegła neurolog w opinii uzupełniającej podała, że brak jest u wnioskodawczyni cech ence- falopatii pourazowej w związku z doznanym urazem głowy, a obecny stan zdrowia 2 nie jest związany z urazem doznanym w czasie wypadku. Sąd podzielił stanowisko biegłych w zakresie braku związku pomiędzy stanem wnioskodawczyni a doznanym urazem i uznał, że nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodo- wych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 września 1998 r. [...] oddalił ape- lację wnioskodawczyni od powyższego wyroku. Sąd Apelacyjny dla wyjaśnienia roz- bieżności miedzy opinią biegłych sądowych a kliniką Neurologii Akademii Medycznej w Ł. w zakresie rozpoznania u wnioskodawczyni objawów encefalopatii pourazowej dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłej lekarza neurologa, która podtrzymała swoją wcześniejszą opinię, iż brak jest podstaw do rozpoznania tego rodzaju scho- rzenia u wnioskodawczyni. W ocenie Sądu całokształt zebranego w sprawie mate- riału dowodowego wskazuje na trafność ustaleń i wniosków zaskarżonego wyroku, iż wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek przyznania jej prawa do renty przewidzianej w art. 18 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodo- wych. Sąd uznał, że opinia biegłych jest zgodna z wcześniejszą oceną biegłych i ko- misji lekarskich w uprzednich postępowaniach i zbieżna w zakresie wniosku o za- chowanej nadal zdolności do pracy z oceną lekarza orzecznika ZUS-u. Sąd stwierdził ponadto, że sporna w sprawie kwestia zdolności do pracy została wyjaśniona i nie ma potrzeby przeprowadzania dalszych dowodów w sprawie, w szczególności do- puszczenia dowodu z opinii innego biegłego lekarza neurologa. Wnioskodawczyni zaskarżyła powyższy wyrok kasacją, w której zarzuciła na- ruszenia przepisów postępowania: 1. art. 217 § 2 KPC i art. 224 § 1 KPC poprzez oddalenie bądź nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego lekarza neurologa-pracownika nauki i zgłoszonego w apelacji wniosku o poddanie wnioskodawczyni obserwacji szpitalnej i poprzez poprzestanie wyłącznie na pisemnych opiniach biegłej neurolog, w tym opinii uzupełniającej wydanej w toku postępowania apelacyjnego, mimo że opinia ta jest diametralnie sprzeczna z opinią Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Ł., a sprzeczność ta nie została przekony- wająco wyjaśniona w tych opiniach.; 2. art. 233 § 1 KPC i art. 328 § 2 w związku z art. 391 KPC poprzez niedostateczne rozważenie treści powyższej opinii Kliniki Neu- rologicznej Akademii Medycznej w Ł. i pominięcie okoliczności, że biegła neurolog w swojej opinii uzupełniającej nie odniosła się do wszystkich ustaleń i kategorycznych wniosków zawartych w tej opinii; 3. art. 385 KPC poprzez oddalenie apelacji, mimo 3 niewyjaśnienia istnienia i charakteru nerwicy wnioskodawczyni. Wskazując na po- wyższe podstawy kasacyjne wnioskodawczyni wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 30 marca 1998 r. [...] i przekaza- nie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja ma usprawiedliwione podstawy. Zagadnieniem istotnym dla rozstrzy- gnięcia sprawy jest ustalenie, czy wnioskodawczyni wskutek wypadku przy pracy stała się niezdolna do pracy w rozumieniu art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Sąd drugiej instancji dla wyjaśnienia rozbieżności wynikających z opinii bie- głych sądowych zebranych w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji a opinią Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Ł. postanowieniem z dnia 25 sierpnia 1999 r. dopuścił dowód z uzupełniającej ustnej opinii biegłej, która nie stawiła się na roz- prawę i przedstawiła opinię pisemną. W tej sytuacji nieuwzględnienie przez Sąd wniosku o powołanie innego biegłego lekarza neurologa usprawiedliwia zgłoszony w kasacji zarzut naruszenia przepisu art. 217 § 2 KPC, stanowiącego, że sąd pominie środki dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione lub jeżeli strona powołuje dowody jedynie dla zwłoki. Zarzut ten jest tym bardziej trafny, że jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu kasacji, sporna kwestia niezdolności do pracy wnioskodawczyni nie została dostatecznie wyjaśniona, a zgromadzone w sprawie dowody zostały ocenione z naruszeniem art. 233 § 1 KPC. Różna ocena zdarzenia i sytuacji zdrowotnej wnioskodawczyni w opiniach biegłych i opinii Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Ł. wymagała ustosunkowania się Sądu drugiej instancji do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i uwzględnie- nia wniosku o przesłuchanie biegłej, która wydała odmienną opinię od powyższej opinii. Tymczasem Sąd drugiej instancji, mimo treści postanowienia o dopuszczeniu dowodu z ustnej opinii uzupełniającej, dopuścił dowód z opinii pisemnej i w ogóle nie rozważył sprzeczności w tych opiniach, a nadto oparł się wyłącznie na niekorzyst- nych dla wnioskodawczyni opiniach biegłych, komisji lekarskich i lekarza orzecznika ZUS-u, natomiast z naruszeniem przepisu art. 233 § 1 KPC pominął w swych roz- ważaniach korzystną dla wnioskodawczyni opinię Kliniki Neurologii Akademii Me- dycznej w Ł. 4 Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI