Orzeczenie · 1997-02-07

II UKN 71/96Renta inwalidzka okres zatrudnienia kasacja

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1997-02-07
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
renta inwalidzkaubezpieczenie społeczneokres zatrudnieniaprawo pracypostępowanie sądowekasacjaSąd NajwyższyZUS

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z kasacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w B. przeciwko Jerzemu D. o rentę inwalidzką. Wnioskodawca pobierał rentę w przeszłości, ale świadczenie zostało wstrzymane. Po ponownym wniosku, Sąd Wojewódzki w Białymstoku oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej przyznania renty, ustalając, że choć inwalidztwo wnioskodawcy istniało od września 1993 r., brakowało wymaganego 5-letniego okresu zatrudnienia w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem inwalidztwa. Sąd Apelacyjny w Białymstoku zmienił jednak wyrok, przyznając rentę inwalidzką III grupy od 1 września 1994 r. Uczynił to po uwzględnieniu nowego dowodu w postaci umowy o pracę na okres trzech miesięcy w gospodarstwie rolnym, co uzupełniło wymagany staż do 5 lat 2 miesięcy i 17 dni. Organ rentowy złożył kasację, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 477^10 § 2 KPC, twierdząc, że nowy dowód powinien być traktowany jako nowe żądanie i przekazany organowi rentowemu. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wyjaśniając, że art. 477^5 § 1 KPC dopuszczał przeprowadzenie dowodów uzupełniających przez sąd rewizyjny, a nowy dowód nie stanowił nowego żądania. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie bada trafności ustaleń faktycznych, jeśli nie naruszono przepisów postępowania, a w tym przypadku postępowanie Sądu Apelacyjnego było prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących postępowania dowodowego w sprawach o świadczenia rentowe przez sąd drugiej instancji oraz stosowanie art. 477^5 KPC i art. 33 ust. 2 ustawy emerytalnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego związanego z udokumentowaniem okresu zatrudnienia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd drugiej instancji może przeprowadzić dowód z dokumentu w postępowaniu rewizyjnym, jeśli prowadzi to do zmiany wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji może przeprowadzić dowód z dokumentu w postępowaniu rewizyjnym, jeśli przyczyni się to do istotnego przyspieszenia postępowania i nie wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd rewizyjny ma prawo przeprowadzać dowody uzupełniające, a w tym przypadku nowy dowód zatrudnienia był kluczowy do ustalenia prawa do renty. Niedopuszczenie tego dowodu i przekazanie sprawy organowi rentowemu naruszałoby przepisy postępowania.

Czy nowy dowód przedstawiony w postępowaniu rewizyjnym powinien być traktowany jako nowe żądanie i przekazany organowi rentowemu do rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nowy dowód przedstawiony w postępowaniu rewizyjnym, który uzupełnia istniejące żądanie, nie powinien być traktowany jako nowe żądanie w rozumieniu art. 477^10 § 2 KPC, lecz jako dowód w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis art. 477^10 § 2 KPC dotyczy nowego żądania, a nie nowego dowodu, który ma na celu uzupełnienie materiału dowodowego w ramach istniejącego żądania.

Czy do przyznania renty inwalidzkiej wystarczy 5 lat zatrudnienia w ostatnim dziesięcioleciu licząc od daty powstania inwalidztwa, jeśli nowy wniosek został złożony po ustaniu zatrudnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, okres dziesięciolecia liczy się od daty powstania inwalidztwa, jeśli nowy wniosek o rentę złożony został po ustaniu zatrudnienia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy emerytalnej, które precyzują sposób liczenia okresu zatrudnienia w kontekście powstania inwalidztwa i złożenia nowego wniosku po ustaniu zatrudnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Jerzy D.

Strony

NazwaTypRola
Jerzy D.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

KPC art. 477^5 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rewizyjny może uchylić zaskarżony wyrok tylko wtedy, gdy wydanie wyroku co do istoty sprawy wymagałoby ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części.

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin art. 33 § 2

Okres dziesięciolecia liczy się od daty powstania inwalidztwa, jeśli nowy wniosek o rentę złożony został po ustaniu zatrudnienia.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego art. 11 § 2

Przepisy ustawy miały zastosowanie przy rozpoznaniu rewizji w tej sprawie.

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego art. 11 § 3

Od orzeczenia sądu drugiej instancji oddalającego rewizję przysługuje kasacja.

KPC art. 393

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność kasacji w sprawach o ustalenie prawa do renty inwalidzkiej.

KPC art. 393^1 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacji oparta na naruszeniu przepisów postępowania.

KPC art. 393^15

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość orzeczenia co do istoty sprawy przez Sąd Najwyższy, gdy nie ma istotnych naruszeń przepisów postępowania.

KPC art. 477^4 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nakaz przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd rewizyjny, jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania.

KPC art. 477^10 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nowego żądania, a nie nowego dowodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, uwzględniając nowy dowód zatrudnienia. • Nowy dowód zatrudnienia uzupełnił wymagany okres do przyznania renty. • Przepisy KPC dopuszczają przeprowadzenie dowodów uzupełniających przez sąd rewizyjny.

Odrzucone argumenty

Nowy dowód przedstawiony w postępowaniu rewizyjnym powinien być traktowany jako nowe żądanie i przekazany organowi rentowemu. • Sąd Apelacyjny nie przesłuchał pracodawcy ani nie wyjaśnił kwestii odprowadzania składek.

Godne uwagi sformułowania

Przeprowadzenie przez Sąd Apelacyjny w postępowaniu rewizyjnym [...] dowodu z dokumentu nie narusza art. 477^5 § 1 KPC. • Naruszeniem istotnych przepisów postępowania, mogącym wpłynąć na wynik sprawy będzie [...] niedopuszczenie dowodu na fakty sporne między stronami, a mające dla sprawy istotne znaczenie. • Powołany w kasacji przepis art. 477^10 § 2 KPC dotyczy nowego żądania, nie zaś nowego dowodu - co przeoczył skarżący.

Skład orzekający

Maria Tyszel

przewodniczący

Jerzy Kuźniar

sprawozdawca

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania dowodowego w sprawach o świadczenia rentowe przez sąd drugiej instancji oraz stosowanie art. 477^5 KPC i art. 33 ust. 2 ustawy emerytalnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego związanego z udokumentowaniem okresu zatrudnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów proceduralnych dotyczących dowodów w postępowaniu rewizyjnym.

Sąd Najwyższy: Jak dowód z dokumentu w postępowaniu rewizyjnym może zmienić losy sprawy o rentę?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst