II UKN 702/99

Sąd Najwyższy2000-09-14
SAOSPracywypadki przy pracyŚrednianajwyższy
wypadek przy pracyzgłoszenie wypadkuobowiązki pracownikaprotokół powypadkowySąd Najwyższyprawo pracyubezpieczenia społeczne

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy, potwierdzając, że niezgłoszenie wypadku przy pracy bezpośrednio po zdarzeniu nie pozbawia pracownika prawa do uznania go za wypadek przy pracy.

Sprawa dotyczyła odmowy uznania zdarzenia z 16 lutego 1999 r. za wypadek przy pracy przez Spółdzielnię Mleczarską „M.”. Pracownik, Zygmunt K., upadł podczas załadunku towaru, ale nie poinformował o tym przełożonego od razu i zgłosił się do lekarza następnego dnia. Pracodawca wniósł kasację, argumentując naruszenie przepisów dotyczących zgłaszania wypadków. Sąd Najwyższy oddalił kasację, podkreślając, że brak natychmiastowego zgłoszenia nie wyklucza uznania zdarzenia za wypadek przy pracy.

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła kasacji wniesionej przez Spółdzielnię Mleczarską „M.” od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku, który nakazał sprostowanie protokołu powypadkowego i uznał zdarzenie z 16 lutego 1999 r. za wypadek przy pracy. Pracownik, Zygmunt K., doznał urazu podczas wykonywania obowiązków służbowych (upadek z naczepy samochodu podczas załadunku), jednak nie poinformował o tym incydencie przełożonego bezpośrednio po jego zaistnieniu i zgłosił się do lekarza dopiero następnego dnia. Spółdzielnia argumentowała, że takie postępowanie pracownika stanowi uchybienie formalne i kwestionowała uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy, powołując się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów dotyczące ustalania okoliczności i przyczyn wypadków. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że przepisy rozporządzenia mają charakter instrukcyjny dla pracodawcy i nie pozbawiają pracownika prawa do dochodzenia ustalenia, że zdarzenie miało charakter wypadku przy pracy, nawet jeśli nie zostało ono zgłoszone natychmiast. Sąd podkreślił, że kasacja nie zarzucała błędnej wykładni ani niewłaściwego zastosowania kluczowego przepisu art. 6 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, niezawiadomienie przełożonego o wypadku przy pracy bezpośrednio po jego zaistnieniu nie pozbawia pracownika prawa do żądania ustalenia, że zdarzenie miało charakter wypadku przy pracy.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów dotyczące ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy mają charakter instrukcyjny dla pracodawcy. Brak natychmiastowego zgłoszenia wypadku przez pracownika nie wyklucza możliwości późniejszego dochodzenia ustalenia, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Zygmunt K.

Strony

NazwaTypRola
Zygmunt K.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia Mleczarska „M.” w G.spółkapozwany

Przepisy (2)

Główne

ustawa wypadkowa art. 6

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Definiuje, co jest wypadkiem przy pracy.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania a także zakresu informacji zamieszczonych w rejestrze wypadków przy pracy art. 1 § § 1

Sąd uznał, że przepis ten ma charakter instrukcyjny dla pracodawcy i nie miał zastosowania w postępowaniu sądowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgłoszenie wypadku bezpośrednio po zdarzeniu nie pozbawia pracownika prawa do uznania go za wypadek przy pracy. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów mają charakter instrukcyjny dla pracodawcy i nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym.

Odrzucone argumenty

Uchybienie formalne pracownika poprzez niezgłoszenie wypadku przełożonemu bezpośrednio po zdarzeniu. Możliwość doznania urazu poza godzinami pracy (ze względu na późniejszą wizytę u lekarza).

Godne uwagi sformułowania

Niepoinformowanie przełożonego o wypadku bezpośrednio po zdarzeniu nie pozbawia pracownika prawa żądania ustalenia, że miało ono charakter wypadku przy pracy. Kasacja jest środkiem ściśle prawnym, który musi odpowiadać warunkom przepisanym dla pisma procesowego. Przepisy tego rozporządzenia nie miały zastosowania w postępowaniu sądowym. Są to przepisy wydane z mocy delegacji zawartej w art. 237 § 1 pkt 1 KP o charakterze instrukcyjnym dla pracodawcy.

Skład orzekający

Teresa Romer

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Bednarczyk

członek

Roman Kuczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że formalne uchybienia w zgłoszeniu wypadku przy pracy nie przekreślają prawa pracownika do jego uznania, jeśli zdarzenie faktycznie miało miejsce w okolicznościach określonych w ustawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgłoszenia wypadku i interpretacji przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że formalności proceduralne nie zawsze są decydujące, a sąd może stanąć po stronie pracownika, jeśli fakty przemawiają za uznaniem zdarzenia za wypadek przy pracy. Jest to ciekawy przykład interpretacji przepisów prawa pracy.

Wypadek przy pracy: czy brak natychmiastowego zgłoszenia to koniec marzeń o odszkodowaniu?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 14 września 2000 r. II UKN 702/99 Niepoinformowanie przełożonego o wypadku bezpośrednio po zdarzeniu nie pozbawia pracownika prawa żądania ustalenia, że miało ono charakter wy- padku przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Przewodniczący SSN Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2000 r. sprawy z po- wództwa Zygmunta K. przeciwko Spółdzielni Mleczarskiej „M.” w G. o sprostowanie protokołu powypadkowego, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 24 wrze- śnia 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Spółdzielnia Mleczarska „M.” wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 24 września 1999 r. w sprawie z powództwa Zygmunta K. prze- ciwko tej Spółdzielni o sprostowanie treści protokołu powypadkowego. Zdaniem wnoszącego kasację zaskarżony wyrok narusza przepis prawa mate- rialnego - § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie usta- lania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobu ich dokumentowa- nia a także zakresu informacji zamieszczonych w rejestrze wypadków przy pracy (Dz.U. Nr 115, poz. 744) poprzez przyjęcie, że zdarzenie z dnia 16 lutego 1999 r. jest wypadkiem przy pracy. W kasacji zażądano zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa w całości lub o uchylenia tego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego 2 rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji podano, że nie kwestionuje ona, iż powód upadł podczas wchodzenia na samochód. Zdaniem wnoszącego kasację powód, który nie poinformował o tym zdarzeniu przełożonego i pracował jeszcze przez 4 godziny po upadku, dopuścił się tym samym uchybienia formalnego trybu zgłaszania wypadków przy pracy. Ponadto, według autora kasacji, ponieważ powód udał się do lekarza następnego dnia po urazie – nie można wykluczyć, że doznał urazu ciała „poza godzinami pracy”. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Zaskarżonym wyrokiem Sąd drugiej instancji oddalił apelację pozwanej Spół- dzielni od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 20 maja 1999 r. W wyroku tym Sąd Rejo- nowy, po przeprowadzeniu dowodu z zeznań 5 świadków sprostował protokół powy- padkowy nr 004/1999 sporządzony przez pozwaną Spółdzielnię w dniu 12 marca 1999 r. i ustalił, że zdarzenie z dnia 16 lutego 1999 r. jest wypadkiem przy pracy. W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy powołał art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) i po przeprowadzeniu analizy materiału do- wodowego uznał, że powód uległ w dniu 16 lutego 1999 r. wypadkowi przy pracy w rozumieniu tego przepisu. Sąd pierwszej instancji przeanalizował także fakt, iż po- wód dopiero następnego dnia zgłosił się do lekarza. Sąd drugiej instancji podzielił w całości ustalenia Sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że wnoszący apelację nie kwestionuje ustaleń, iż powód pod- czas pracy (załadunku towarów na samochód) spadł z naczepy samochodu i zwrócił uwagę, że pozwana Spółdzielnia nie kwestionuje także, iż wypadek jakiemu uległ powód nosi cechy wypadku przy pracy w rozumieniu art. 6 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy. Kasacja jest środkiem ściśle prawnym, który musi od- powiadać warunkom przepisanym dla pisma procesowego. Kasacja, jak w niniejszej sprawie, oparta na pierwszej z przesłanek przewidzianych w art. 3931 KPC powinna wskazać na czym polegało naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wy- kładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W rozpoznawanej sprawie Sąd drugiej instan- cji zastosował jedynie art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z ty- tułu wypadków przy pracy. Ten przepis prawa materialnego miał podstawowe zna- czenie dla rozstrzygnięcia roszczenia powoda. Kasacja nie zarzuca wyrokowi Sądu 3 Okręgowego ani niewłaściwego zastosowania art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r., ani też błędnej interpretacji tego przepisu. Oparcie kasacji na zarzucie naruszenia przez Sąd Okręgowy § 1 rozporzą- dzenia Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.... (Dz.U. Nr 115, poz. 744) wydaje się wręcz niepo- rozumieniem. Przepisy tego rozporządzenia nie miały zastosowania w postępowaniu sądowym. Są to przepisy wydane z mocy delegacji zawartej w art. 237 § 1 pkt 1 KP o charakterze instrukcyjnym dla pracodawcy. Ubocznie Sąd Najwyższy zauważa, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że § 1 tego rozpo- rządzenia ma jedynie charakter instrukcyjny i brak poinformowania przełożonego bezpośrednio po wypadku nie pozbawia pracownika lub pozostałej po nim rodziny prawa dochodzenia ustalenia, że zdarzenie miało charakter wypadku przy pracy w rozumieniu art. 6 ustawy wypadkowej, nawet po upływie dłuższego czasu od zdarze- nia. Kierując się powyższymi względami Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI