II UKN 682/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Jerzego S. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego „B.” S.A. o rentę wyrównawczą. Sąd pierwszej instancji zasądził rentę w kwocie 420 zł miesięcznie, uwzględniając odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 435 § 1 KC i 444 § 2 KC. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego, uznając, że powód, będący inwalidą III grupy, jest niezdolny do żadnej pracy. Kasacja strony pozwanej zarzucała błędną wykładnię art. 444 § 2 KC, polegającą na nieuwzględnieniu zachowanej zdolności do pracy lekkiej (np. portiera) i potencjalnych zarobków. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonej linii orzeczniczej, uznał, że renta powinna odpowiadać różnicy między zarobkami, jakie poszkodowany mógłby osiągać bez wypadku, a sumą renty inwalidzkiej i wynagrodzenia, jakie jest w stanie uzyskać przy wykorzystaniu uszczuplonej zdolności do pracy. Podkreślono, że poszkodowany ma obowiązek pracy w granicach swoich możliwości, aby zmniejszyć szkodę. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę prawidłowego ustalenia wysokości renty, uwzględniając stan zdrowia, możliwości osobiste i rodzinne, a także konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lekarzy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości renty wyrównawczej w przypadkach częściowej utraty zdolności do pracy, obowiązek poszkodowanego do minimalizowania szkody poprzez podjęcie zatrudnienia, znaczenie opinii biegłych w ocenie zdolności do pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji wypadku przy pracy i ustalania renty cywilnej, a nie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Interpretacja art. 444 § 2 KC.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy ustalić wysokość renty wyrównawczej przysługującej poszkodowanemu, który zachował częściowo zdolność do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Renta powinna odpowiadać różnicy między zarobkami, jakie poszkodowany mógłby osiągać, gdyby nie uległ wypadkowi, a sumą renty inwalidzkiej i wynagrodzenia, jakie jest w stanie uzyskać przy wykorzystaniu swej uszczuplonej zdolności do pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że renta jest formą odszkodowania i nie może przewyższać wysokości poniesionej szkody. Poszkodowany ma obowiązek pracy w granicach swoich możliwości, aby zmniejszyć szkodę. Ocena zdolności do pracy powinna uwzględniać stan zdrowia i możliwości znalezienia zatrudnienia, a nie indywidualną niechęć do pracy.
Czy orzeczenie o zaliczeniu do grupy inwalidów jest wystarczające do ustalenia stopnia utraty zdolności do pracy na potrzeby renty cywilnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie o zaliczeniu do grupy inwalidów nie jest wystarczające do ustalenia stopnia utraty zdolności do pracy konkretnej, proponowanej przez stronę pozwaną, na potrzeby renty cywilnej.
Uzasadnienie
Kategoria inwalidztwa, stosowana dla świadczeń z ubezpieczenia społecznego, nie jest właściwa do ustalenia wysokości renty cywilnej. Prawidłowe ustalenie dochodów, jakie poszkodowany może realnie osiągnąć, zależy od wielu czynników, w tym stanu zdrowia, możliwości znalezienia zatrudnienia i rehabilitacji, które nie są uwzględniane przy ustalaniu grupy inwalidztwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jerzy S. | osoba_fizyczna | powód |
| Kopalnia Węgla Kamiennego „B.” S.A. w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Wysokość renty wyznaczona jest zakresem wyrządzonej szkody. Jeśli stan zdrowia jest częściowo spowodowany przez pracodawcę, renta musi uwzględniać część zachowanej zdolności do pracy, tak aby jej kwota nie przewyższała wysokości szkody. Renta przysługująca poszkodowanemu, który zachował częściowo zdolność do pracy, powinna odpowiadać różnicy między zarobkami, jakie mógłby osiągać, gdyby nie uległ wypadkowi, a sumą renty inwalidzkiej i wynagrodzenia, jakie jest w stanie uzyskać przy wykorzystaniu swej uszczuplonej zdolności do pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 447
Kodeks cywilny
KPC art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 392 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin art. 23
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 444 § 2 KC przez Sąd Apelacyjny, który nie uwzględnił zachowanej zdolności do pracy i potencjalnych zarobków poszkodowanego przy ustalaniu wysokości renty. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 278 KPC w zw. z art. 227 KPC) poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy w celu ustalenia możliwości zatrudnienia powoda na proponowanych stanowiskach.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 447 KC okazał się nietrafny, gdyż sąd nie stosował tego przepisu.
Godne uwagi sformułowania
Renta przysługująca poszkodowanemu, który zachował częściowo zdolność do pracy, powinna odpowiadać różnicy między zarobkami, jakie mógłby osiągać, gdyby nie uległ wypadkowi, a sumą renty inwalidzkiej i wynagrodzenia, jakie - w konkretnych warunkach - jest w stanie uzyskać przy wykorzystaniu swej uszczuplonej zdolności do pracy. • Każdy człowiek w granicach swoich możliwości powinien pracować, a poszkodowany ma obowiązek uczynić wszystko, co dla niego możliwe, aby zmniejszyć wysokość szkody. • Orzeczenie o zaliczeniu do grupy inwalidztwa nie może być wystarczające do ustalenia stopnia utraty zdolności poszkodowanego do pracy konkretnej.
Skład orzekający
Maria Tyszel
przewodniczący
Beata Gudowska
sprawozdawca
Krystyna Bednarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości renty wyrównawczej w przypadkach częściowej utraty zdolności do pracy, obowiązek poszkodowanego do minimalizowania szkody poprzez podjęcie zatrudnienia, znaczenie opinii biegłych w ocenie zdolności do pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypadku przy pracy i ustalania renty cywilnej, a nie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Interpretacja art. 444 § 2 KC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy i odszkodowań – jak obliczyć rentę dla osoby, która mimo wypadku nadal może pracować. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego i podkreśla obowiązek poszkodowanego do aktywnego działania.
“Czy możesz pracować po wypadku? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak obliczyć Twoją rentę!”
Dane finansowe
renta odszkodowawcza: 420 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.