II UKN 675/98

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Stachurska Protokolant: st. sekr. sądowy Marta Jachacy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2025 r. w Warszawie sprawy D. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy na skutek odwołania D. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 31 maja 2021 roku znak (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje D. W. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na stałe poczynając od 16 kwietnia 2021 roku, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz D. W. kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. UZASADNIENIE D. W. w dniu 12 lipca 2021r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 31 maja 2021 roku, znak: (...) , odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, wnosząc o jej zmianę poprzez ustalenie, że jest niezdolna do pracy, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 i 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. , poprzez ich niezastosowanie polegające na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych i nieuprawnionej odmowy przyznania renty; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie jest niezdolna do pracy, podczas gdy stan zdrowia, w tym w szczególności poziom zaburzenia funkcji narządu ruchu, układu krążenia i układu wewnątrzwydzielniczego, nie uległy poprawie, co powoduje, że faktycznie jest niezdolna do pracy. Uzasadniając odwołanie, D. W. wskazała, że po przebytej w 2020r. operacji kręgosłupa w dalszym ciągu odczuwa bóle w operowanym miejscu, zaś silne promieniowanie bólu na inne części ciała powoduje m.in. drętwienie kończyn górnych (górna lewa ręka), czy też notoryczne bóle głowy i mrowienie kończyn dolnych. Nadto, w części szyjnej zdiagnozowano wypuklinę, która powoduje, że krążek międzykręgowy uciska nerwy i pojawia się drętwienie kończyny górnej (lewej), przypominające niedowład. Ponadto praktycznie cały czas utrzymuje się i nasila ból głowy i tzw. szmery uszne. Występuje również zaburzenie widzenia, szczególnie rano i wieczorem. Ubezpieczona dodatkowo pokreśliła, że w swojej karierze zawodowej (około 30 lat pracy) wykonywała zawód tylko i wyłącznie sprzedawcy/ekspedientki, czy też pakowaczki i faktycznie nie potrafi robić niczego innego. Zatem twierdzenia organu rentowego, dotyczące tego, że nie ma podstaw do przyznania renty, należy uznać za całkowicie bezzasadne. Ewentualne przekwalifikowanie się, wymagałoby podjęcia dodatkowego szkolenia, co w sytuacji wcześniejszej pracy w wyuczonym zawodzie sprzedawcy przez około 30 lat, jawi się jako całkowicie niezrozumiałe i trudne do zrealizowania (odwołanie z dnia 8 lipca 2021r., k. 3-5 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie powołał się na przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując na przesłanki, które są niezbędne do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy. Dalej wskazał, że w toku postępowania ubezpieczona została ostatecznie skierowania na badanie do komisji lekarskiej ZUS, która w orzeczeniu z dnia 29 kwietnia 2021r. stwierdziła brak niezdolności do pracy, wobec czego zaskarżoną decyzją odmówiono prawa do wnioskowanego świadczenia (odpowiedź na odwołanie z dnia 28 lipca 2021r., k. 8 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: D. W. , ur. (...) , posiada wykształcenie zawodowe jako sprzedawca. Przez ponad 30 lat pracowała jako sprzedawca w sklepie, natomiast ostatnio przez 6 lat była zatrudniona jako pracownik fizyczny na produkcji, na stanowisku pakowacza. W dniu 20 maja 2020r. była operowana w Klinice (...) (...) Instytutu Medycznego w W. , gdzie wykonano discektomię L4-L5 poprzez lewostronną fenestrację więzadła żółtego. Ubezpieczona była dwukrotnie kierowana do sanatorium, jednak żaden z turnusów nie doszedł do skutku (powodem była pandemia covid-19 oraz choroba i utrata ubezpieczenia). Korzystała z 12-miesięcznego świadczenia rehabilitacyjnego (od 21 kwietnia 2020r. do 15 kwietnia 2021r.). Świadczenia były orzekane z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa. W dniu 23 marca 2022r. ubezpieczona była ponownie operowana (dokumentacja medyczna D. W. ; decyzja ZUS z dnia 20 maja 2020r.; decyzja ZUS z dnia 24 lipca 2020r.; decyzja ZUS z dnia 19 sierpnia 2020r. – a.r.). W dniu 24 lutego 2021r. złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (wniosek z 24 lutego 2021r., k. 1-9 a.r.). W toku postępowania lekarz orzecznik ZUS wydał orzeczenie z dnia 23 marca 2021r., w którym wskazał, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy. Następnie Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 29 kwietnia 2021r. również ustaliła brak niezdolności do pracy. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wydał w dniu 31 maja 2021r. decyzję odmawiającą prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 23 marca 2021r., k. 43 a.r.; orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 29 kwietnia 2021r., k. 45 a.r.; decyzja ZUS z dnia 31 maja 2021r., k. 95 a.r.). Ubezpieczona odwołała się od powyższej decyzji, a Sąd postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2021r. dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych neurologa, neurochirurga, kardiologa, reumatologa i ortopedy celem ustalenia, czy D. W. jest niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, a jeśli tak, to czy jest to niezdolność częściowa czy całkowita i na jaki okres, ze wskazaniem daty początkowej tej niezdolności (postanowienie z dnia 5 sierpnia 2021r., k. 10 a.s.). W opinii z dnia 29 sierpnia 2021r. biegły sądowy kardiolog W. S. wskazał, że rozpoznał u ubezpieczonej nadciśnienie tętnicze, blok lewej odnogi pęczka Hisa, cukrzycę t. 2, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego i szyjnego, stan po operacji dyskopatii lędźwiowo-krzyżowej-discectomia L4-L5 (20 maja 2020r.), a także zaburzenia gospodarki lipidowej. W opinii biegłego kardiologa istniejące u ubezpieczonej od kilku lat nadciśnienie tętnicze jest dobrze kontrolowane za pomocą leków hipotensyjnych. Współistniejący blok lewej odnogi pęczka Hisa – najczęściej pozostający w związku przyczynowym z rozpoznawanym nadciśnieniem – według danych podanych przez opiniowaną w wywiadzie istniał już kilka lat przed ujawnieniem się nadciśnienia. Być może związane to było z istniejącym, ale nie rozpoznanym wcześniej nadciśnieniem albo przyczyna bloku była inna np. przebyte kiedyś zapalenie mięśnia serca, o którym opiniowana nic nie wie. Inne przyczyny bloku lewej odnogi pączka Hisa takie jak kardiomiopatie, wady serca, zawał serca, choroba niedokrwienna serca nie wchodzą w rachubę, ponieważ żadna z nich nie jest rozpoznana u opiniowanej. Zdarza się niekiedy, że przyczyna bloku pozostaje nieznana. U wnioskodawczyni układ krążenia jest wydolny. Nie stwierdzono innych zaburzeń rytmu serca ani objawów niewydolności wieńcowej, a w badaniu echokardiograficznym cech przerostu mięśnia lewej komory. Biorąc pod uwagę powyższe obserwacje, biegły wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia u D. W. niezdolności do pracy z przyczyn kardiologicznych. Zdaniem biegłego, ponieważ stan zdrowia ubezpieczonej kształtowany jest w znacznej mierze przez zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa, które w 2020 roku wymagały operacji neurochirurgicznej, to o zdolności lub niezdolności do pracy winien wypowiedzieć się biegły neurochirurg lub biegły ortopeda. Natomiast biegły kardiolog na podstawie badania lekarskiego oraz analizy dołączonych do akt dokumentów nie stwierdził niezdolności do pracy z przyczyn kardiologicznych (opinia biegłego sądowego kardiologa W. S. z dnia 29 sierpnia 2021r., k. 31-33 a.s.). W opinii z dnia 26 października 2021r. biegły sądowy ortopeda M. G. wskazał, że rozpoznał u ubezpieczonej dyskopatię kręgosłupa, ale bez upośledzenia sprawności i bez objawów zespołu bólowego, a także stan po leczeniu operacyjnym w odcinku lędźwiowym. Dalej ocenił, że analiza przedstawionej dokumentacji, zebrany wywiad oraz przeprowadzone badanie pozwalają stwierdzić, że ubezpieczona nie utraciła zdolności do pracy ani częściowo, ani całkowicie. Wprawdzie wykonane badania obrazowe uwidaczniają zmiany dyskopatyczne kręgosłupa, a w przeszłości konieczne było leczenie operacyjne, jednak przeprowadzone badanie ortopedyczne nie ujawnia jakiejkolwiek dysfunkcji narządu ruchu, tym bardziej w stopniu, który powodowałby niezdolność do pracy. Ruchy kręgosłupa są wykonywane swobodnie, w prawidłowym zakresie, bez jakichkolwiek obiektywnych objawów zespołu bólowego. W zakresie kończyn nie występuje jakakolwiek dysfunkcja, mimo zgłaszanych dolegliwości. Ruchy w stawach i siła mięśniowa są prawidłowe. Nie występują objawy stanu zapalnego stawów. Chwytność i wydolność chodu jest prawidłowa. Zdaniem biegłego ubezpieczona jest zdolna do pracy zgodnie z kwalifikacjami i umiejętnościami. Poprawa w sensie ortopedycznym polega na uzyskaniu prawidłowego zakresu ruchu i nie występowaniu objawów zespołu bólowego, natomiast ocena ewentualnych wskazań do leczenia operacyjnego i wpływ tego na zdolność do pracy pozostaje w gestii biegłego lekarza neurochirurga (opinia biegłego sądowego ortopedy M. G. z dnia 26 października 2021r., k. 77-79 a.s.). W opinii z dnia 1 lutego 2022r. biegła sądowa neurochirurg A. M. wskazała, że zdiagnozowała u ubezpieczonej stan po leczeniu operacyjnym dyskopatii na poziomie L5-S1 po stronie lewej, przeprowadzonym w 2020 roku oraz chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowo-krzyżowym. Po analizie dokumentacji medycznej oraz po przeprowadzonym badaniu neurologicznym oceniła, że ubezpieczona jest częściowo niezdolna do pracy od dnia badania, czyli od 1 lutego 2022 roku do 30 września 2022 roku. Biegła wskazała, że w dostępnych w aktach badaniach neurologicznych nie stwierdzono istotnych ubytkowych objawów neurologicznych uniemożliwiających podjęcie pracy. W trakcie badania przez biegłą stwierdzono znacznie wyrażony zespół korzeniowy z odcinka lędźwiowo-krzyżowego po stronie lewej. Jak wynika z dokumentacji, planowane jest ponowne leczenie operacyjne na początku marca 2022 roku. Według biegłej okres około 6 miesięcy po przeprowadzeniu planowego leczenia operacyjnego jest wystarczający do wygojenia się zmian pooperacyjnych i ponownej oceny stanu neurologicznego ubezpieczonej pod kątem zdolności do pracy (opinia biegłego sądowego neurochirurga A. M. z dnia 1 lutego 2022r., k. 123-125 a.s.). Zastrzeżenia do ww. opinii złożyła ubezpieczona, a Sąd postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2022r. dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłej sądowej z dziedziny neurochirurgii A. M. celem ustosunkowania się do zarzutów wobec opinii z dnia 1 lutego 2022 roku, zgłoszonych przez D. W. w piśmie procesowym z dnia 19 kwietnia 2022r. (pismo procesowe z dnia 19 kwietnia 2022r., k. 145-151 a.s.; postanowienie z dnia 22 kwietnia 2022r., k. 153 a.s.). W opinii z dnia 23 maja 2022r. biegła sądowa z zakresu neurologii J. S. (1) wskazała, że rozpoznała u D. W. zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z torem korzeniowym lewostronnym na podłożu zmian dyskopatycznych i zwyrodnieniowych z upośledzeniem jego funkcji ruchowej oraz stan po leczeniu operacyjnym dyskopatii L4/L5 w maju 2020r. i marcu 2022r. Biegła oceniła, że analiza przebiegu leczenia pozwala stwierdzić, że po 15 kwietnia 2021r. u ubezpieczonej nadal utrzymywały się dolegliwości bólowe kręgosłupa L/S z zespołem korzeniowym lewostronnym, wymagające kontynuacji leczenia w tym ponownego leczenia operacyjnego, które odbyło się w dniu 23 marca 2022r. i ze względu na charakter wykonywanej pracy (praca fizyczna wymagająca schylania, dźwigania), zasadne było orzeczenie częściowej niezdolności do pracy zarobkowej od dnia 16 kwietnia 2021r. nadal, do dnia 30 stycznia 2023r. Obecnie ubezpieczona wymaga kontynuacji leczenia farmakologicznego i rehabilitacji i rokuje odzyskanie zdolności do pracy zarobkowej (opinia biegłego sądowego neurologa J. S. (1) z dnia 23 maja 2023r., k. 203 a.s.). W opinii uzupełniającej z dnia 25 października 2022r. biegła sądowa neurochirurg A. M. wskazała, że zapoznała się z pismem procesowym Przewodniczącej Komisji Lekarskich ZUS z dnia 12 sierpnia 2022 roku. Wskazała, że w piśmie tym zawarte są zarzuty do opinii biegłej z zakresu neurologii. Nie ma zarzutów dotyczących opinii biegłej z zakresu neurochirurgii z dnia 1 lutego 2022 roku. Jest stwierdzenie, że Przewodnicząca Komisji Lekarskich ZUS zgadza się z tą opinią. W związku z tym biegła wskazała, że nie ma nic do dodania i podtrzymuje poprzednią opinię (opinia uzupełniająca neurochirurga A. M. z dnia 25 października 2022r., k. 242 a.s.). Następnie, w opinii uzupełniającej z dnia 23 grudnia 2022r. biegła sądowa neurochirurg A. M. wskazała, że zapoznała się z obszernym pismem procesowym D. W. z dnia 19 kwietnia 2022 roku i zaprzecza w całości jego treści. Wywody strony, prawdopodobnie oparte o nieautoryzowane źródła pochodzące z internetu, nie są i nie będą, gdyż nie mogą być, podstawą do orzekania w jakichkolwiek sprawach. Biegła dodała, że nie rozumie, co nakazuje stronie żądać przedstawienia w opinii dla Sądu wykładu dotyczącego sposobu przeprowadzania badania neurologicznego wraz z wyjaśnieniem patogenezy i znaczenia poszczególnych objawów. Strona nie wie i nie rozumie ich znaczenia klinicznego, co jest zresztą zrozumiałe. Niezrozumiała jest natomiast chęć wyciągania własnych wniosków, do czego strona nie ma żadnych uprawnień. Za kuriozalne zdaniem biegłej należy uznać fragmenty pisma pouczające biegłą o funkcji ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego oraz o znaczeniu poszczególnych objawów i wskazujące na te, które według strony mają znaczenie, a które nie. Biegła stanowczo stwierdziła, że pismo, jakie strona złożyła, zawiera treści, do których formułowania nie ma żadnych uprawnień. Swoją opinię biegła oparła o fakt własnego badania w określonym punkcie czasowym oraz o analizę dokumentacji medycznej w czasie przeszłym. Wobec oczywistego braku uprzedniego badania przez biegłą, zasadnicze znaczenie ma opis stanu neurologicznego z tego wcześniejszego okresu. Takiego opisu nie ma. Nie ma więc podstaw do formułowania wniosku o niezdolności do pracy w uprzednim okresie. Poza tym sam fakt zgłaszania dolegliwości w uprzednim okresie przez stronę nie jest wystarczający. Jeśli strona uważa, że sam fakt kierowania, czy też przeprowadzenia zabiegu operacyjnego jest wystarczający do orzekania o niezdolności do pracy, to jest w głębokim błędzie. Nie sposób zresztą wymienić wszystkich zniekształceń wiedzy medycznej zawartych w piśmie strony powodowej, a te wskazane powyżej mają jedynie charakter przykładowy. Treść pisma, bogata w nieprawdziwe stwierdzenia, jest zdaniem biegłej próbą niedopuszczalnej ingerencji w treść opinii, którą biegła w całości podtrzymuje. Badanie neurologiczne zlecone biegłej przez Sąd obejmuje oprócz wywiadu badanie fizykalne dotyczące ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Biegła kategorycznie nie zgadza się z twierdzeniem D. W. , że opinia „jest zbitkiem niezbyt czytelnych sformułowań medycznych". Zdaniem biegłej wywody ubezpieczonej, która nie ukończyła studiów lekarskich, nie posiada specjalizacji z neurologii lub neurochirurgii oraz nie ma doświadczenia klinicznego w tych dziedzinach medycyny, na temat wyniku badania neurologicznego przeprowadzanego przez biegłą i interpretacji tego badania oraz opisywanych objawów nie mają żadnego uzasadnienia. Ubezpieczona nie ma kwalifikacji i kompetencji do dyktowania biegłej co powinna, a czego nie powinna badać. Biegła nie ma obowiązku opisywania sposobu wykonywania poszczególnych elementów badania neurologicznego w opiniach dla Sądu. Ubezpieczona z kolei nie ma uprawnień do interpretacji wyniku badania przeprowadzonego przez biegłą i wyciągania własnych wniosków dotyczących badania neurologicznego odnośnie zdolności do pracy. Ubezpieczona nie ma również kompetencji do interpretowania badań obrazowych (w tym MRI) i wyciągania wniosków dotyczących niezdolności do pracy na podstawie tych badań. Wynik badania MRI w przypadku choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa nie jest jednoznaczny z istnieniem niezdolności pracy o charakterze rentowym. Odnośnie wywodów ubezpieczonej dotyczących procentowej niezdolności do pracy biegła stwierdziła, że Sąd nie zadał biegłej takiego pytania, ponieważ nie ma ono sensu. Natomiast subiektywne objawy opisywane przez ubezpieczoną nie są dla biegłej podstawą do orzekania o niezdolności do pracy. Decyduje stan neurologiczny - występowanie istotnych długotrwałych ubytkowych objawów neurologicznych, które uniemożliwiają podjęcie pracy zawodowej. W przypadku choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa stan neurologiczny przy tym samym obrazie MRI może ulegać zmianie. W przypadku D. W. w okresie od zakończenia świadczenia rehabilitacyjnego (15 kwietnia 2021 roku) do badania przez biegłą stan neurologiczny może być oceniony tylko na podstawie dokumentacji medycznej z wpisanym badaniem neurologicznym w wymienionym okresie. Do takiej oceny potrzebna jest dokumentacja medyczna z oceną stanu neurologicznego, której ubezpieczona nie przedstawiła Sądowi i biegłej. Twierdzenia, że „opinia została sporządzona w sposób mało wyczerpujący i co najgorsze zawiera nieprawdę" oraz „ma charakter bardziej poglądowy niż specjalistyczny" godzą w dobre imię biegłej. Biegła twierdzi, że opinia została sporządzona na podstawie dokumentacji, którą dostarczyła ubezpieczona i zawiera prawdziwe wnioski, które biegła wyciągnęła, także na podstawie przeprowadzonego badania neurologicznego. Opinia nie ma charakteru poglądowego. Biegła wskazała, że nie jest nie jest w stanie przewidzieć przyszłości i w związku z tym nie może określić, jak długo ubezpieczona będzie niezdolna do pracy po planowanej reoperacji. W ocenie biegłej na podstawie wieloletniego doświadczenia klinicznego (którego opiniowana nie posiada) okres półroczny jest wystarczający do odbycia leczenia rehabilitacyjnego oraz oceny stanu neurologicznego pod kątem podjęcia pracy zawodowej i nie ma w tym nic „kuriozalnego", jak twierdzi ubezpieczona (opinia uzupełniająca neurochirurga A. M. z dnia 23 grudnia 2022r., k. 259-261 a.s.). W opinii z dnia 8 lutego 2023r. biegły sądowy reumatolog C. W. rozpoznał u ubezpieczonej chorobę zwyrodnieniowo-dyskopatyczną szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego odcinka kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym korzeniowym lędźwiowo-krzyżowym, stan po dwukrotnym leczeniu operacyjnym dyskopatii na poziomie L4/L5 oraz wczesną artrozę stawów obwodowych. Biegły wskazał, że po wnikliwym zapoznaniu się z dostępną dokumentacją medyczną i orzeczniczą zawartą w aktach sprawy, po zebraniu wywiadu oraz po przebadaniu opiniowanej, stwierdza u badanej w/w choroby oraz brak długotrwałej niezdolności do pracy z powodu powyższych chorób po dniu 15 kwietnia 2021r., oraz częściową, okresową niezdolność do pracy od dnia 1 lutego 2022r. do dnia 31 stycznia 2024r. w aktualnym stopniu zaawansowania ww. chorób narządu ruchu. Biegły podzielił opinię Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 23 marca 2021r., popartą opinią specjalistyczną lekarza neurologa z dnia 19 marca 2021r. oraz orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 29 kwietnia 2021r. o braku długotrwałej niezdolności do pracy u opiniowanej. Biegły reumatolog zgodził się również z opinią lekarza ortopedy z dnia 26 października 2021r., który nie stwierdził u opiniowanej długotrwałej niezdolności do pracy po wyczerpaniu zasiłku rehabilitacyjnego. Biegły podzielił ponadto opinię specjalisty neurochirurga z dnia 1 lutego 2022r. wraz z opinią uzupełniającą z dnia 23 grudnia 2022r. w zakresie własnej specjalności. Wskazał, że podobnie jak neurochirurg uważa, że opiniowana była długotrwale niezdolna do pracy po dniu 1 lutego 2022r., niemniej jednak ze względu na brak poprawy po przebytej w marcu 2022r. reoperacji dyskopatii oraz konieczności dalszego przewlekłego, pełno profilowego leczenia zachowawczego, rehabilitacyjnego i sanatoryjnego, wydłuża okres niezdolności do pracy do dnia 31 stycznia 2024r. Podkreślił również, że wskazane byłoby przekwalifikowanie zawodowe opiniowanej. Biegły dodał, że rozpatrując przypadek wnioskodawczyni, z konieczności w dużej części retrospektywnie i opierając się głównie na dokumentacji medyczno - orzeczniczej zawartej w aktach sprawy, nie znalazł podstaw do uznania długotrwałej niezdolności do pracy po dniu 15 kwietnia 2021r. W dokumentacji z tego okresu brak jest informacji o badaniu neurologicznym i potwierdzenia zaostrzenia dolegliwości bólowych skutkujących hospitalizacją z tego powodu. Choroby narządu ruchu w aktualnym stopniu zaawansowania sprowadzają u opiniowanej długotrwałą niezdolności do pracy do dnia 31 stycznia 2024r. W opinii biegłego reumatologa D. W. rokuje odzyskanie zdolności do zarobkowania, jednak nie jest zdolna do zatrudnienia w ostatnio wykonywanym zawodzie (opinia biegłego sądowego reumatologa C. W. z dnia 8 lutego 2023r., k. 304-307 a.s.). Postanowieniem z dnia 10 maja 2023r. Sąd dopuścił dowód z łącznej opinii biegłych sądowych neurologa i neurochirurga (z wyłączeniem J. S. (2) i A. M. ), na taką samą okoliczność jak w postanowieniu z dnia 5 sierpnia 2021r. (postanowienie z dnia 10 maja 2023r., k. 326 a.s.). W opinii z dnia 6 lipca 2023r. biegła sądowa z zakresu neurologii B. A. wskazała, że rozpoznała u ubezpieczonej przewlekły zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego i szyjnego w przebiegu choroby zwyrodnieniowej i dyskopatii, obecnie bez istotnych powikłań neurologicznych, stan po leczeniu operacyjnym dyskopatii L4-L5 w 2020 roku oraz reoperacji w marcu 2022 roku, cukrzycę typu II oraz nadciśnienie tętnicze. Biegła wskazała, że w ocenie neurologicznej nie stwierdza podstaw do uznania dalszej długotrwałej niezdolności do pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami badanej. Ze względu na stan neurologiczny, przy aktualnym stopniu zaawansowania i nasileniu objawów, brak znaczącego trwałego upośledzenia funkcji organizmu, sprowadzającego długotrwałą niezdolność do pracy w rozumieniu rentowym. W ocenie biegłej przebyte leczenie operacyjne i rehabilitacyjne pozwoliło na uzyskanie zadowalającej poprawy stanu zdrowia opiniowanej. Jej schorzenie jest przewlekłe, przebiega z okresami zaostrzeń i remisji objawów i może w okresach zaostrzeń dolegliwości wymagać okresowo leczenia i rehabilitacji w ramach czasowej niezdolności do pracy, tj. zwolnienia lekarskiego. Biegła podzieliła opinię Komisji Lekarskiej ZUS i nie stwierdziła niezdolności do pracy badanej, z przeciwwskazaniem do wykonywania ciężkiej pracy fizycznej, wymagającej długotrwałej pozycji wymuszonej i dźwigania ciężarów (opinia biegłej sądowej neurolog B. A. z dnia 6 lipca 2023r., k. 358-361 a.s.). W opinii z dnia 4 grudnia 2023r. biegły sądowy z zakresu neurochirurgii A. H. wskazał, że D. W. jest obecnie częściowo niezdolna do pracy. Biegły podkreślił, że zgodnie z definicją, osobą częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do prac zgodnych z poziomem posiadanych kwalifikacji. Ubezpieczona posiada wykształcenie zawodowe i wykonuje pracę fizyczną. W chwili obecnej taka forma pracy jest niewskazana ze względu na jej stan zdrowia. Według biegłego jest to niezdolność czasowa i rokuje poprawę po rehabilitacji i leczeniu zachowawczym. Możliwe jest również przekwalifikowanie i w przypadku ustąpienia dolegliwości zmiana charakteru pracy na mniej obciążającą fizycznie. Maksymalnie renta z tego powodu nie może przekraczać okresu 5 lat. W związku z możliwą poprawą stanu zdrowia ubezpieczonej, w przypadku podjęcia rehabilitacji, należy prawdopodobnie przyjąć pośredni okres czasowej niezdolności do pracy, a za czas jej powstania należałoby przyjąć rok 2020 (od pierwszego zabiegu operacyjnego) (opinia biegłego sądowego neurochirurga A. H. z dnia 4 grudnia 2023r., k. 411-412 a.s.). Zastrzeżenia do ww. opinii złożyły strony, a Sąd postanowieniem z dnia 16 stycznia 2024r., zmienionym postanowieniem z dnia 22 lutego 2024r., dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłego sądowego neurochirurga A. H. celem ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych przez organ rentowy (k. 427-430), a także zarzutów i dokumentów, jakie przedstawiła ubezpieczona (k. 425-439) oraz precyzyjnego wskazania okresu, na jaki powinna być orzeczona u D. W. częściowa niezdolność do pracy (pismo procesowe organu rentowego z dnia 10 stycznia 2024r., k. 426-430 a.s.; pismo procesowe z dnia 16 stycznia 2024r., k. 435-440 a.s.; postanowienie z dnia 16 stycznia 2024r., k. 431 a.s.; postanowienie z dnia 22 lutego 2024r., k. 443 a.s.). W opinii uzupełniającej z dnia 28 kwietnia 2024r. biegły sądowy neurochirurg A. H. wskazał, że D. W. po zbiegu operacyjnym pozostawała na świadczeniu rehabilitacyjnym do dnia 15 kwietnia 2021 roku. Po zakończeniu okresu jego pobierania nie wróciła do pracy. Została wówczas uznana za zdolną do pracy po badaniu przez lekarza specjalistę neurologa. Biegły w tym aspekcie przeoczył w obszernych aktach tę opinię neurologiczną i dlatego korygując swoje wcześniejsze stanowisko, przyjął, że rzeczywiście nie mógł mieć wiedzy dotyczącej ówczesnej sytuacji zdrowotnej ubezpieczonej, gdyż nie badał jej osobiście. Przychylił się tym samym do stwierdzenia Komisji Lekarskiej ZUS, że w zakresie obejmującym okres od 19 marca 2021r. do 4 grudnia 2023r. nie należy do jego kompetencji orzekanie o niezdolności do pracy D. W. . Jednakże w chwili obecnej ubezpieczona, biorąc pod uwagę wyniki badania i analizę dokumentacji, jest osobą czasowo niezdolną do pracy. Jako, że wykonuje pracę fizyczną nie jest w stanie pracować na dotychczasowym stanowisku. Ze względu na niezależne okoliczności nie odbyła w pełni leczenia rehabilitacyjnego. Odpowiadając natomiast na zastrzeżenia ubezpieczonej, biegły wyjaśnił, że nie kwalifikował D. W. do kolejnego zabiegu operacyjnego. Ubezpieczona posiada swojego lekarza prowadzącego i to on ustala sposób leczenia. Odnośnie przekwalifikowania czy też zmiany charakteru pracy, biegły stwierdził, że ubezpieczona jest czasowo i zarazem częściowo niezdolna do pracy, co daje różne możliwości. Z pewnością nie jest natomiast osobą całkowicie niezdolną do pracy. Podsumowując biegły wskazał, że może się wypowiedzieć jedynie co do okresu od dnia jego badania, tj. od 4 grudnia 2023r. i od tego czasu w jego opinii ubezpieczona jest częściowo niezdolna do pracy na okres 1 roku (opinia uzupełniająca biegłego sądowego neurochirurga A. H. z dnia 28 kwietnia 2024r., k. 468 a.s.). Zastrzeżenia do ww. opinii złożyła ubezpieczona, a Sąd postanowieniem z dnia 30 października 2024r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych neurologa i neurochirurga z Instytutu (...) w K. celem ustalenia, czy D. W. jest niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, a jeśli tak, to czy jest to niezdolność częściowa czy całkowita i na jaki okres, ze wskazaniem daty początkowej powstania tej niezdolności (pismo procesowe z dnia 18 czerwca 2024r., k. 489-494 a.s.; postanowienie z dnia 30 października 2024r., k. 523 a.s.). W opinii z dnia 11 grudnia 2024r. opracowanej w ramach Instytutu (...) w K. przez specjalistę z zakresu neurochirurgii oraz neurologii A. D. wskazano, że biorąc pod uwagę całokształt choroby dyskopatyczno-zwyrodnieniowej D. W. , a zwłaszcza wyniki kolejnych badań MRI kręgosłupa na przestrzeni ostatnich lat do 2024 roku włącznie, oraz wyniki przeprowadzonych badań konsultacyjnych połączonych z wydaniem zaświadczenia o stanie zdrowia dla potrzeb ZUS przez prof. dr hab. n. med. J. P. (ostatnie 23 maja 2024r.) jako lekarza prowadzącego, ubezpieczona jest niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu z uwagi na niepewne rokowanie dotyczące poprawy ogólnej sprawności ruchowej pomimo leczenia i rehabilitacji oraz przewlekłego zespołu bólowego. Niezdolność jest obecnie stała i całkowita, bowiem istnieje progresja procesu chorobowego dyskopatyczno-zwyrodnieniowego w odcinku szyjnym i piersiowym kręgosłupa. Data początkowej niezdolności do pracy była datą hospitalizacji 19 maja 2020r. i podjęcia leczenia operacyjnego dyskopatii w odcinku krzyżowo-lędźwiowym w (...) Instytucie Medycznym w W. oraz na przestrzeni następnych miesięcy i lat kolejnego leczenia operacyjnego i rehabilitacji. Zdaniem biegłego, istotnymi w ocenie przebiegu choroby dyskopatyczno-zwyrodnieniowej są dwa czynniki: 1. badanie kliniczne przedmiotowe i podmiotowe neurologiczne wskazujące na subiektywną i obiektywną ocenę przez badającego patologii istniejących dysfunkcji (w tym przypadku w kanale kręgowym całego kręgosłupa) z objawami korzeniowymi i oceną bólu; 2. ocena przez badającego zmian anatompatologicznych opisywanych w badaniach MRI kręgosłupa nie tylko dotyczących stanu krążków miedzykręgowych i konfliktów korzeniowych, lecz również, co jest bardzo istotne, zmian bliznowatych w kanale, powstających po zabiegach operacyjnych doprowadzających do zwężenia i ucisku struktur kanału kręgowego. Zmiany te dotyczą około 45 procent populacji pacjentów operowanych. Zgodnie z obecnym stanem wiedzy nie jest możliwe skuteczne ich usunięcie przez kolejne operacje, a niewłaściwie prowadzona standardowa rehabilitacja nie przynosi poprawy i zaostrza zespół bólowy, doprowadzając do zespołu bólu przewlekłego, utrudniającego znacząco codzienne funkcjonowanie. Dalej biegły podkreślił, że MRI wykonany w dniu 22 marca 2022r., poza innymi zmianami, wykazał zmiany bliznowate pooperacyjne u D. W. . Na tej podstawie, opierając się na aktualnej wiedzy z zakresu neurofizjologii i neurobiochemii oraz genetyki, można prognozować, iż całkowite wyleczenie ubezpieczonej jest niemożliwe, a rokowanie niepewne dotyczące innych powikłań tegoż procesu z bólem przewlekłym włącznie. Ponadto wielochorobowość, w tym cukrzyca, którą ma D. W. , znacząco zwiększa niepomyślne rokowanie w przyszłości i obecnie. Biegły zauważył, że analiza taka nie została przedstawiona jako uzasadnienie w żadnej z opinii konsultantów ZUS i w innych opiniach z zakresu ortopedii, reumatologii, neurologii czy też neurochirurgii, a przecież obowiązuje w orzecznictwie zasada holistycznej oceny procesów chorobowych na przestrzeni lat, a nie tylko wybiórcze orzekanie danego schorzenia. Argumenty podnoszone w piśmie z dnia 8 stycznia 2024r. przez Członka Komisji Lekarskiej ZUS D. L. , nie legitymującego się określoną specjalizacją, wskazują na brak specjalistycznej wiedzy medycznej i odnoszenia się jedynie do zasad administracyjnych obowiązujących w ZUS (opinia sądowo-medyczna z dnia 11 grudnia 2024r., k. 539-542 a.s.). Zastrzeżenia do ww. opinii złożył organ rentowy, a Sąd postanowieniem z dnia 7 lutego 2025r. dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłego sądowego neurologa i neurochirurga dr n. med. A. D. z Instytutu (...) w K. celem ustosunkowania się do zastrzeżeń organu rentowego zgłoszonych w opinii lekarskiej z 15 stycznia 2025r. (k. 557-558) oraz wskazania, czy całkowita niezdolność ubezpieczonej do pracy istnieje od 19 maja 2020r., czy też była poprzedzona istnieniem częściowej niezdolności do pracy (jeśli tak, to należy wskazać, w jakim konkretnie okresie występowała częściowa niezdolność do pracy, kiedy zaś powstała całkowita niezdolność do pracy) (pismo procesowe z dnia 21 stycznia 2025r., k. 556-558 a.s.; postanowienie z dnia 7 lutego 2025r., k. 567 a.s.). W opinii uzupełniającej z dnia 13 marca 2025r. biegły z zakresu neurochirurgii oraz neurologii A. D. wskazał, że zarzuty podnoszone przez Członka Komisji Lekarskiej ZUS dr n. med. D. L. są bezpodstawne, bowiem zlecona przez Sąd opinia dotyczy oceny z zakresu wiedzy specjalistycznej neurochirurgicznej i neurologicznej, a nie wybiórczo oceny neurologicznej i administracyjno-orzeczniczej. Orzecznik nie przedstawił swoich kwalifikacji medycznych, zatem biegły nie miał wiedzy na temat merytorycznych podstaw orzekania, opiniowania. Jego krytyka dotyczyła braku wiedzy urzędnika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie lekarza w procesie diagnostyczno-terapeutycznym, co ścisłe definiuje Kodeks Etyki Lekarskiej. Wiedza na temat procesów zwyrodnieniowo-dyskopatycznych wymagających leczenia operacyjnego znacznie odbiega od wiedzy z zakresu neurologii czy ortopedii w świetle dzisiejszych postępów neurofizjologii biochemii tych schorzeń. Na pytanie „na jakich badaniach klinicznych się oparł", biegły odpowiedział ponownie: „przeprowadzonych badaniach konsultacyjnych połączonych z wydaniem stosownego Zaświadczenia o Stanie Zdrowia dla potrzeb ZUS przez prof. dr hab. n. med. J. P. (ostatnie 23.05.2024r.) jako lekarza prowadzącego - str. 2 opinii głównej”. Ponadto wskazał, że jednoznacznie opowiedział na pytanie Sądu uzasadniając niezdolność do pracy „niezdolność jest obecnie stała i całkowita bowiem istnieje progresja procesu chorobowego dyskopatyczno-zwyrodnieniowego w odcinku szyjnym i piersiowym kręgosłupa" (opinia sądowo-medyczna uzupełnienie z dnia 13 marca 2025r., k. 580-581 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty, w tym dokumentację medyczną D. W. , konieczną w procesie opiniowania przez biegłych sądowych oraz dokumenty obrazujące przebieg postępowania przed organem rentowym. Zostały one ocenione jako wiarygodne, ponieważ ich treść oraz forma nie budziła zastrzeżeń i nie została zakwestionowana przez strony. Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły także opinie wydane przez biegłych sądowych z zakresu kardiologii W. S. , ortopedii M. G. , neurochirurgii A. M. i A. H. , neurologii J. S. (1) i B. A. oraz reumatologii C. W. , przy czym wydając rozstrzygnięcie Sąd oparł się tylko na opinii sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu neurochirurgii oraz neurologii A. D. . Zarówno opinia główna, jak i opinia uzupełniająca ww. biegłego zostały sporządzone w sposób rzetelny i fachowy, z uwzględnieniem dostępnej w sprawie dokumentacji medycznej ubezpieczonej. Ponadto prezentowane przez biegłego wnioski dotyczącego istnienia u ubezpieczonej całkowitej niezdolności do pracy oraz czasu, kiedy powstało naruszenie sprawności organizmu taką niezdolność do pracy powodujące, mają charakter stanowczy i jednoznaczny, a poza tym zostały wyczerpująco uzasadnione oraz są spójne. W opinii uzupełniającej biegły rozwinął wnioski, które przedstawił w opinii wydanej po raz pierwszy, odniósł się do zastrzeżeń ZUS oraz uzasadnił swe stanowisko o konieczności orzeczenia u D. W. całkowitej niezdolności do pracy. Jeśli chodzi natomiast o opinie biegłych sądowych W. S. , M. G. , A. M. , J. S. (1) , C. W. , B. A. oraz A. H. , to wynikające z nich wnioski są rozbieżne, nieuzasadnione w sposób należyty, a ponadto ubezpieczona zarzucała opiniom liczne wadliwości, podobnie jak organ rentowy w niektórych przypadkach. Sąd musiał zatem uzyskać opinię, która będzie spełniała wymogi rzetelności i będzie zawierała pełną i kompleksową analizę wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Taką opinią, w ocenie Sądu, była zarówno opinia główna, jak i opinia uzupełniająca, opracowane w ramach Instytutu (...) w K. przez A. D. , który jest specjalistą z zakresu neurochirurgii oraz neurologii. Posiada zatem – w odróżnieniu od innych orzekających w sprawie biegłych - pełną wiedzę z obu wskazanych dziedzin, która była istotna dla dokonania kompleksowej oceny stanu zdrowia ubezpieczonej. Organ rentowy zakwestionował opinie sporządzone przez biegłego A. D. – zarówno główną, jak i uzupełniającą, wnosząc równocześnie o powołanie innego biegłego z zakresu neurologii. Jako uzasadnienie swego stanowiska i zgłoszonego wniosku wskazał, że zgodnie z zasadami orzecznictwa lekarskiego o długotrwałej niezdolności do pracy decyduje wyłącznie stan kliniczny, w tym przypadku neurologiczny, osoby orzekanej, a nie sam fakt przeprowadzenia zabiegu operacyjnego lub jakiekolwiek badanie neuroobrazowe, które może mieć jedynie charakter pomocniczy, przede wszystkim co do dalszych decyzji terapeutycznych. Zdaniem Sądu, ww. zastrzeżenia organu rentowego nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem badania neuroobrazowe, dokumentacja z przebytych zabiegów oraz inne wyniki diagnostyczne stanowią integralny element oceny medycznej, nie zaś jedynie pomocniczy. Podobnie jak badanie osoby ubiegającej się o świadczenie rentowe i jej stan kliniczny, są one jednym z czynników uwzględnianych w procesie oceny. Ocena ta, jak słusznie zauważył biegły A. D. , musi być holistyczna, a nie tylko wybiórcza i ograniczająca się do jednej tylko choroby, kilku aspektów oraz wybranego, krótkiego okresu. W przedmiotowej sprawie jest to o tyle istotne, że postępowanie zainicjowane odwołaniem D. W. z różnych powodów trwało kilka lat, a ubezpieczona była badana przez wielu specjalistów, których opinie były rozbieżne tak co do samego faktu istnienia niezdolności do pracy, jak i w niektórych przypadkach, okresu jej trwania. W związku z tym – choć zasadność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia według stanu na datę jej wydania – istniała możliwość analizy progresji stanu ubezpieczonej, co w końcowej fazie trwającego sporu sądowego pozwoliło właśnie biegłemu A. D. na najbardziej pełną i kompleksową ocenę. Oczywiście biegły ten nie badał ubezpieczonej wówczas, gdy została wydana decyzja odmawiająca jej prawa do renty, ani potem, ale uwzględnił obszerną dokumentację oraz wyniki badań podmiotowych, które znajdują się w aktach. Na tej podstawie odtworzył przebieg procesu chorobowego, biorąc pod uwagę również stanowisko lekarza prowadzącego D. W. , a więc osoby mającej najbardziej wszechstronną i bieżącą wiedzę o stanie pacjentki. Fakt, iż nie badał ubezpieczonej oraz to że wydał opinie ponad 3 lata po badaniu Komisji Lekarskiej ZUS oraz po wydaniu zaskarżonej decyzji, nie odbiera jego opiniom waloru rzetelności z przyczyn, o których była mowa, a także dlatego, że w każdej sprawie, w której wpływa odwołanie od decyzji ZUS proces oceny przez biegłego, który w każdej tego rodzaju sprawie musi być powołany, odbywa się następczo – nie zawsze po przeprowadzeniu badania. To jednak nie czyni opinii bezwartościowymi ani nie wprowadza prymatu stanowiska organów orzeczniczych ZUS, które swoje orzeczenia wydały w czasie poprzedzającym wydanie odmownej decyzji. Odnosząc się natomiast do przywołanych przez organ rentowy „zasad orzecznictwa lekarskiego”, Sąd przyjął, że z racji tego, że nie mają one charakteru źródła norm powszechnie obowiązujących oraz że znane są jedynie organowi rentowemu, bowiem są to wewnętrzne wytyczne Zakładu, nie mogą być podstawą kwestionowania opinii biegłych. Organ rentowy może takie opinie kwestionować, jeśli biegły pominął określone okoliczności i dowody, z tym że należy je wskazać. Zarzuty mogą odnosić się również do oceny medycznej, choć nie na zasadzie ogólnego zarzutu niezgodności z zasadami orzecznictwa lekarskiego. Konieczne jest wskazanie, jakie konkretne zasady i w jaki sposób zostały przez biegłego sądowego naruszone. W przedmiotowej sprawie nie zostało to wyjaśnione. Organ rentowy ograniczył się do ogólnej i niepopartej konkretnymi argumentami polemiki z biegłym A. D. . Biegły ten - choć organ rentowy brał pod uwagę zapewne inne, bliżej nieokreślone zasady orzecznictwa lekarskiego – wskazał, jakie dane i czynniki uwzględnił podczas dokonywania oceny. Sporządzając opinie, kierował się wiedzą medyczną, zasadami sztuki lekarskiej i materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a nie instrukcjami wewnętrznymi ZUS. Organ rentowy – poza argumentem, o którym była mowa – powoływał się dodatkowo na okoliczność, że biegły wydał opinie niemal 4 lat po tym, jak ubezpieczona była badana przez lekarzy orzeczników ZUS. Sąd miał jednak na uwadze, że nie tylko opinie lekarzy, którzy oceniają stan zdrowia w momencie ubiegania się o rentę mają w sprawie walor rzetelności. Rozpoznając sprawę - wobec zakwestionowania przez ubezpieczoną decyzji ZUS, a tym samym orzeczeń organów orzeczniczych ZUS, jakie legły u podstaw jej wydania – Sąd nie może się opierać na tych orzeczeniach przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Przeciwstawia się temu obowiązująca w postępowaniu sądowym zasada bezpośredności przeprowadzania dowodów. Oznacza ona, że po pierwsze sąd musi w takiej sprawie jak rozpatrywana przeprowadzić dowód z opinii biegłych sądowych, a po drugie, w procesie sądowym orzeczenie lekarskie ZUS nie może podważyć wiarygodności opinii, którą sporządził biegły sądowy. To opinia biegłego sądowego, a nie orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS, jest dla Sądu podstawą do stwierdzenia zdolności, bądź niezdolności do pracy. Zdaniem Sądu, opinie wydane przez A. D. nie są wadliwe, bowiem biegły wydając je opierał się na obszernej dokumentacji medycznej. Trzeba także zwrócić uwagę, że przez te lata, kiedy Sąd prowadził postępowanie, stan zdrowia D. W. ewoluował. Ubezpieczona przechodziła kolejne badania i zabiegi, w związku z tym biegły A. D. oceniając jej stan zdrowia po kilku latach od wydania zaskarżonej decyzji miał pełny obraz tego, czy D. W. rokuje odzyskanie zdolności do pracy. Biegły, widząc jak przebiegała choroba na przestrzeni całego okresu, mógł kompleksowo i zupełnie inaczej niż organ rentowy dokonać oceny, czy zachodzi podstawa do tego, by o niezdolności do pracy orzec na stałe, czy okresowo. Argument ZUS, odwołujący się do tego, że ubezpieczona była badana bezpośrednio przez specjalistę neurologa konsultanta organu rentowego w dniu 19 marca 2021r., który wówczas nie stwierdził istotnych nieprawidłowości, nie jest wystarczający, aby skutecznie zakwestionować opinie biegłych sądowych i uzasadniać przeprowadzenie dowodu z opinii innych biegłych tej samej specjalności. Wskazać również należy, że skoro Sąd ocenił opinię wydaną przez A. D. za spójną, logiczną i wyczerpującą, a nadto biorąc pod uwagę rozbieżność wniosków pozostałych biegłych sądowych, nie było nie tylko potrzeby dopuszczenia dowodu z kolejnej opinii, ale także gwarancji, że kolejna opinia da jasną i nie budzącą wątpliwości stron odpowiedź na kluczowe w sprawie pytania. Ze wskazanych przyczyn Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2025r., na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. , pominął wniosek organu rentowego zgłoszony w piśmie z dnia 4 lipca 2025r. o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu neurologii. Na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. pominięty został również wniosek D. W. o przesłuchanie biegłego M. G. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie D. W. zasługiwało na uwzględnienie. Dokonując rozważań dotyczących zasadności odwołania, w pierwszej kolejności wskazać należy, że renta z tytułu niezdolności do pracy może być przyznana ubezpieczonemu, który spełnia łącznie przesłanki określone w art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jedn. Dz. U. z 2024r., poz. 1631 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna ), a więc: 1) jest niezdolny do pracy, 2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, 3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-3, 5 lit. a, pkt 6 i 12 albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów, 4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania. Pierwsza z przesłanek, a więc niezdolność do pracy, jest kategorią ubezpieczenia społecznego łączącą się z całkowitą lub częściową utratą zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu bez rokowania jej odzyskania po przekwalifikowaniu (art. 12 ustawy emerytalnej). Przy ocenie stopnia i trwałości tej niezdolności oraz rokowania co do jej odzyskania uwzględnia się zarówno stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, jak i możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej) (por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 28 stycznia 2004r., II UK 222/03). Przepis art. 12 ustawy emerytalnej rozróżnia dwa stopnie niezdolności do pracy - całkowitą i częściową. Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Z kolei całkowita niezdolność do pracy polega na utracie zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 grudnia 2000r., II UKN 134/00 i z dnia 7 września 1979r., II URN 111/79). Dokonując analizy pojęcia „całkowita niezdolność do pracy" należy brać pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy), jak i ekonomiczne (całkowita utrata zdolności do zarobkowania wykonywaniem jakiejkolwiek pracy). Osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej jest więc osoba, która spełniła obydwa te kryteria, czyli jest dotknięta upośledzeniem zarówno biologicznym, jak i ekonomicznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2004r., I UK 28/04) . Z kolei wyjaśnienie częściowej niezdolności do pracy i treści pojęcia „pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji” wymaga uwzględnienia zarówno kwalifikacji formalnych (czyli zakresu i rodzaju przygotowania zawodowego udokumentowanego świadectwami, dyplomami, zaświadczeniami), jak i kwalifikacji rzeczywistych (czyli wiedzy i umiejętności faktycznych, wynikających ze zdobytego doświadczenia zawodowego) ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2006r., I UK 103/06) . Dopiero zatem zmiana zawodu w ramach posiadanych kwalifikacji i brak rokowań odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu dają podstawę do przyznania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 października 2009r., II UK 106/09, z dnia 8 maja 2008r., I UK 356/07, z dnia 11 stycznia 2007r., II UK 156/06 i z dnia 25 listopada 1998r., II UKN 326/98). Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lutego 2006r. ( I PK 153/05 ) częściowej niezdolności do pracy, polegającej na utracie w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, nie wyklucza możliwość podjęcia przez ubezpieczonego pracy niżej kwalifikowanej. Ubezpieczony, który jest częściowo niezdolny do pracy może być jednocześnie z samej definicji zdolny do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami w nieznacznym stopniu. Tak samo, gdy ubezpieczony wykonuje pracę, która nie jest zgodna z posiadanymi kwalifikacjami, a już na pewno, gdy jest pracą poniżej poziomu posiadanych kwalifikacji. Aktualny jest zatem pogląd o konieczności ujmowania łącznie aspektu medycznego i ekonomicznego niezdolności do pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999r., sygn. akt II UKN 675/98). W orzecznictwie przyjmuje się również (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 sierpnia 2003r., II UK 11/03 oraz z dnia 5 lipca 2005r., I UK 222/04) , że decydującą dla stwierdzenia niezdolności do pracy jest utrata możliwości wykonywania pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu przy braku rokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Gdy więc biologiczny stan kalectwa lub choroba, nie powodują naruszenia sprawności organizmu w stopniu mającym wpływ na zdolność do pracy dotychczas wykonywanej lub innej mieszczącej się w ramach posiadanych lub możliwych do uzyskania kwalifikacji, to brak prawa do tego świadczenia. Prawa tego nie można w szczególności wywodzić z przewidzianych w art. 13 ustawy emerytalnej przesłanek, a więc: stopnia naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwości wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowości przekwalifikowania zawodowego, przy wzięciu pod uwagę rodzaju i charakteru dotychczas wykonywanej pracy, poziomu wykształcenia, wieku i predyspozycji psychofizycznych, bowiem odnoszą się one tylko do ustalania stopnia lub trwałości niezdolności do pracy. Są więc bez znaczenia, jeżeli aspekt biologiczny (medyczny) wskazuje na zachowanie zdolności do pracy. Obiektywna możliwość podjęcia dotychczasowego lub innego zatrudnienia, zgodnie z poziomem kwalifikacji, wykształcenia, wieku i predyspozycji psychofizycznych może być brana pod uwagę tylko wówczas, gdy ubiegający się o rentę jest niezdolny do pracy z medycznego punktu widzenia, gdyż oba te aspekty muszą występować łącznie ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999r., sygn. akt II UKN 675/98). O niezdolności do pracy nie decyduje więc niemożność podjęcia innej pracy warunkowana wiekiem, poziomem wykształcenia i predyspozycjami psychofizycznymi, lecz koniunkcja niezdolności do pracy z niezdolnością do przekwalifikowania się do innego zawodu. Ocena niezdolności do pracy w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania zatrudnienia wymaga wiadomości specjalnych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, dotyczących prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, do dokonywania ustaleń w zakresie oceny stopnia zaawansowania chorób oraz ich wpływu na stan czynnościowy organizmu, uprawnione są osoby posiadające fachową wiedzę medyczną, a zatem okoliczności tych można dowodzić tylko przez dowód z opinii biegłych sądowych, zgodnie z treścią art. 278 k.p.c. Opinia biegłego ma na celu ułatwienie Sądowi należytej oceny zebranego materiału dowodowego wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Dlatego też opinie sądowo - lekarskie sporządzone w sprawie przez lekarzy specjalistów, mają zasadniczy walor dowodowy dla oceny schorzeń wnioskodawcy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 lutego 2016r., III AUa 1609/15) . Badając istnienie analizowanej, a w przedmiotowej sprawie spornej przesłanki warunkującej przyznanie ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych z zakresu z zakresu neurochirurgii, neurologii, kardiologii, ortopedii i reumatologii. Ich ocena została już zaprezentowana w części obejmującej ocenę dowodów, dlatego odwołując się do tej oceny, w tym miejsce należy tylko przypomnieć, że wnioski płynące z opinii większości ww. biegłych były rozbieżne, nie zostały one rzetelnie oraz jasno i przekonująco uzasadnione, dlatego jako podstawę wydanego orzeczenia Sąd przyjął opinię biegłego specjalisty z zakresu neurochirurgii oraz neurologii A. D. . Biegły - biorąc pod uwagę przebieg u D. W. choroby dyskopatyczno-zwyrodnieniowej, a zwłaszcza kolejne badania MRI kręgosłupa na przestrzeni ostatnich lat do 2024 roku włącznie oraz badania konsultacyjne przeprowadzone przez prof. dr hab. n. med. J. P. , połączone z wydaniem stosownego zaświadczenia o stanie zdrowia (ostatnie 23 maja 2024r.) - stwierdził jednoznacznie, iż ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu. Niezależnie od kwestii medycznych, w ocenie Sądu, trzeba mieć na uwadze jeszcze fakt, że ubezpieczona ma wykształcenie zawodowe i wykonywała pracę fizyczną. Stan jej zdrowia, który biegli opisywali, nie daje jej możliwości świadczenia takiej pracy, natomiast przekwalifikowanie nie może nastąpić. Biegły A. D. wprost to wskazał. W jego ocenie u ubezpieczonej występuje niepewne rokowanie dotyczące poprawy ogólnej sprawności ruchowej pomimo leczenia i rehabilitacji oraz przewlekłego zespołu bólowego. Jeśli chodzi zaś o okres, do kiedy powinna być orzeczona niezdolność do pracy, to Sąd w tym zakresie również oparł się na opinii biegłego sądowego A. D. , który wskazał, że niezdolność jest obecnie stała i całkowita, bowiem istnieje progresja procesu chorobowego dyskopatyczno-zwyrodnieniowego w odcinku szyjnym i piersiowym kręgosłupa. Data początkowej niezdolności do pracy była datą hospitalizacji 19 maja 2020r. i podjęcia leczenia operacyjnego dyskopatii w odcinku krzyżowo-lędźwiowym w (...) Instytucie Medycznym w W. oraz na przestrzeni następnych miesięcy i lat kolejnego leczenia operacyjnego i rehabilitacji. Organ rentowy do opinii biegłego A. D. zgłosił zastrzeżenia, ale zdaniem Sądu nie zasługują one na uwzględnienie z przyczyn wskazanych przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego. Podsumowując, Sąd ocenił, że zaskarżona decyzja, odmawiająca ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, jest błędna. Ubezpieczona nie tylko jest niezdolna do pracy, ale również spełnia pozostałe warunki przyznania renty określone w art. 57 ustawy emerytalnej. Niezdolność do pracy powstała (19 maja 2020r.) w okresie ubezpieczenia, które w przypadku D. W. trwało do 28 maja 2020r. (k. 33-35 a.r.). Ponadto ubezpieczona, ponieważ niemal nieprzerwanie pracowała zawodowo – tak w 10 - leciu przed datą złożenia wniosku o rentę, jak i w 10 - leciu przed datą powstania niezdolności do pracy – posiada co najmniej 5 letni okres składkowy i nieskładkowy. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. została dokonana zmiana zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie D. W. renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na stałe, począwszy od 16 kwietnia 2021r. Data początkowa prawa do ww. świadczenia została ustalona na wskazaną datę, ponieważ ubezpieczona do dnia 15 kwietnia 2021r. pobierała świadczenie rehabilitacyjne, a art. 100 ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi, że jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na podstawie przepisów Kodeksu pracy , prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku, świadczenia lub wynagrodzenia. Z kolei przyznanie świadczenia na stałe wynika z faktu, iż D. W. nie rokuje poprawy i nie ma możliwości wykonywania żadnej pracy – tak pracy dotychczasowej, jak i innej. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. , zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz D. W. kwotę 360 zł, która została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023r., poz. 1935).