II UKN 664/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, potwierdzając prawo organu rentowego do przeprowadzenia badań kontrolnych w celu weryfikacji statusu inwalidztwa, nawet jeśli pierwotnie zostało ono uznane za czasowe.
Sprawa dotyczyła prawa Stanisława P. do renty inwalidzkiej wypadkowej, której wypłatę wstrzymał Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Sąd pierwszej instancji i Apelacyjny uznały, że następstwa wypadku ustąpiły. Wnioskodawca wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących badań kontrolnych. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że organ rentowy miał prawo przeprowadzić badanie kontrolne, ponieważ inwalidztwo spowodowane urazem nie miało charakteru trwałego.
Stanisław P. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wstrzymującej wypłatę renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Sąd Wojewódzki w Poznaniu, opierając się na opiniach biegłych, ustalił, że następstwa wypadku z 1974 r. ustąpiły i wnioskodawca odzyskał pełną sprawność. Sąd Apelacyjny w Poznaniu podzielił to stanowisko. Wnioskodawca złożył kasację, zarzucając naruszenie § 29 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z 1983 r. dotyczącego składu komisji lekarskich i trybu postępowania. Sąd Najwyższy uznał kasację za nieuzasadnioną. Podkreślono, że organ rentowy miał prawo przeprowadzić badanie kontrolne, ponieważ inwalidztwo wnioskodawcy, spowodowane urazem, nie miało charakteru trwałego, co dopuszczało takie badanie zgodnie z § 29 ust. 1 i 3 rozporządzenia. Okres pobierania renty nie jest równoznaczny z trwaniem inwalidztwa. Sąd Najwyższy, związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, stwierdził, że wnioskodawca nie jest inwalidą wypadkowym, a wstrzymanie renty było uzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ rentowy ma prawo przeprowadzić badanie kontrolne, jeśli inwalidztwo spowodowane urazem nie ma charakteru trwałego, a okres pobierania renty nie jest równoznaczny z trwaniem inwalidztwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis § 29 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z 1983 r. dopuszcza badanie kontrolne inwalidztwa spowodowanego urazem, które nie ma charakteru trwałego, nawet jeśli nie wyznaczono terminów kontrolnych. Okres pobierania renty nie oznacza trwałego inwalidztwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (2)
Główne
Dz.U. Nr 47, poz. 214 ze zm. art. 29 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 marca 1983 r. w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badania przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania inwalidztwa
Dopuszcza przeprowadzenie badania kontrolnego inwalidy, jeżeli inwalidztwo spowodowane zostało urazem i nie ma charakteru trwałego, lub gdy zostaną udowodnione okoliczności wskazujące na zmianę stanu inwalidztwa.
Pomocnicze
KPC art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy miał prawo przeprowadzić badanie kontrolne, ponieważ inwalidztwo wnioskodawcy spowodowane urazem nie miało charakteru trwałego. Okres pobierania renty inwalidzkiej nie jest równoznaczny z okresem trwania inwalidztwa. Ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, oparte na opiniach biegłych, potwierdzające ustąpienie inwalidztwa.
Odrzucone argumenty
Naruszenie § 29 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 marca 1983 r. poprzez przeprowadzenie badania kontrolnego po upływie terminu lub braku podstaw.
Godne uwagi sformułowania
nie ma przeszkód do poddania rencisty badaniu kontrolnemu okres pobierania renty inwalidzkiej nie jest równoznaczny z okresem trwania inwalidztwa organ rentowy uprawniony był do wyznaczania badania kontrolnego na całej przestrzeni lat 1976-1996
Skład orzekający
Roman Kuczyński
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Tyszel
sędzia
Krystyna Bednarczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących badań kontrolnych w sprawach rent inwalidzkich i uprawnień organów rentowych do weryfikacji statusu ubezpieczonych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów z 1983 r., choć zasady ogólne mogą być nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących badań kontrolnych i uprawnień ZUS.
“Czy ZUS może odebrać rentę po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady badań kontrolnych.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 26 maja 1999 r. II UKN 664/98 Jeżeli w orzeczeniu uznającym wnioskodawcę za inwalidę z powodu wy- padku przy pracy określono to inwalidztwo jako czasowe (12 miesięcy), lecz następnie zaniechano przeprowadzenia badań kontrolnych, to nie ma przesz- kód do poddania rencisty badaniu kontrolnemu w trybie § 29 ust. 1 rozporzą- dzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r. w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badania przez te komisje oraz szczegóło- wych zasad ustalania inwalidztwa (Dz.U. Nr 47, poz. 214 ze zm.). Przewodniczący: SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca), Sędziowie: SN Maria Tyszel, SA Krystyna Bednarczyk. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 26 maja 1999 r. na rozprawie sprawy z wniosku Stanisława P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o prawo do renty inwalidzkiej wypadkowej, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 10 marca 1998 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił odwołanie Stanisława P. od decyzji Oddziału Zakła- du Ubezpieczeń Społecznych w P. wstrzymującej wypłatę renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Sąd pierwszej instancji w oparciu o opinię biegłych sądowych neurologa ortopedy, kardiologa i radiologa ustalił, że następstwa wypadku z 1974 r., polegające na złamaniu obu kości śródstopia lewego, ustąpiły i wnioskodawca w pełni odzyskał sprawność lewej kończyny dolnej. Stanowisko to podzielił Sąd Apelacyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 13 października 1998 r. oddalił apelację wnioskodawcy. 2 Kasacja wnioskodawcy zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie § 29 roz- porządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 marca 1983 r. w spra- wie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowa- nia, trybu kierowania na badanie przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustala- nia inwalidztwa (Dz.U. Nr 47, poz. 214). Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest nieuzasadniona. Bezspornie wnioskodawca w dniu 26 kwietnia 1974 r. uległ wypadkowi przy pracy, jednakże, jak wynika z akt rentowych, bezpoś- rednio po wypadku nie został uznany za inwalidę żadnej z grup, przyznano mu na 6 miesięcy rentę chorobową. [...] Obwodowa KIZ w Ś. uznała wnioskodawcę za inwa- lidę drugiej grupy z powodu wypadku przy pracy na okres 1 roku, w ciągu którego powinien on odzyskać zdolność do pracy, jednakże orzeczenie to zmieniła 10 grud- nia 1975 r. Wojewódzka KIZ, nie zaliczając wnioskodawcy do żadnej grupy inwali- dów. Prawo do renty inwalidzkiej nabył wnioskodawca na podstawie wyroku Okrę- gowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 5 maja 1976 r., w świetle którego, na podstawie opinii biegłych, wnioskodawca został zaliczony do III grupy inwalidów wskutek wypadku przy pracy (na okres 12 miesięcy). Wnioskodawca pobierał rentę inwalidzką wypadkową, przy czym organ rentowy nie poddawał go - mimo treści opinii biegłych - badaniom kontrolnym aż do 1996 r. Przepis § 29 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia stanowi, że nie wyzna- cza się terminów badań kontrolnych osób, które osiągnęły wiek: kobiety – 55 lat, mężczyźni – 60 lat, chyba że inwalidztwo tych osób spowodowane zostało urazem i nie ma charakteru trwałego. Skoro inwalidztwo wnioskodawcy było spowodowane urazem i zarówno według orzeczeń KIZ, jak i biegłych sądowych, nie miało charakte- ru trwałego dopuszczalne było przeprowadzenie w 1996 r. badania kontrolnego wnioskodawcy. Także ustęp 3 omawianego przepisu dopuszcza możliwość prze- prowadzenia z urzędu badania kontrolnego inwalidy, jeżeli zostaną udowodnione okoliczności wskazujące na zmianę stanu inwalidztwa. Nie można zatem podzielić poglądu kasacji w kwestii naruszenia wskazanego § 29 rozporządzenia z dnia 5 marca 1983 r., gdyż okres pobierania renty inwalidzkiej nie jest równoznaczny z okresem trwania inwalidztwa, zaś organ rentowy uprawniony był do wyznaczania badania kontrolnego na całej przestrzeni lat 1976-1996. Trafność 3 stanowiska organu rentowego w przedmiocie braku inwalidztwa powypadkowego została potwierdzona opiniami biegłych sądowych lekarzy w postępowaniu przed Są- dem pierwszej instancji i zaakceptowana wyrokiem zaskarżonym kasacją. Kasacja nie stawia temu wyrokowi zarzutu naruszenia prawa procesowego, wobec czego Sąd Najwyższy rozpoznając kasację w jej granicach związany jest ustaleniami faktyczny- mi dokonanymi (przejętymi) przez Sąd drugiej instancji. W świetle tych ustaleń, wnioskodawca nie jest inwalidą wskutek wypadku przy pracy, wobec czego wstrzy- manie renty inwalidzkiej okazało się uzasadnione, a jak to wyżej wskazano § 29 roz- porządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z 5 marca 1983 r. nie został naruszony. Tym samym Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI