II UKN 609/00

Sąd Najwyższy2001-11-15
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
rentaniezdolność do pracyświadczenie rehabilitacyjneubezpieczenia społeczneSąd Najwyższyprawo ubezpieczeń społecznychterminyciągłość niezdolności

Sąd Najwyższy oddalił kasację organu rentowego, potwierdzając prawo do renty od daty ustania świadczenia rehabilitacyjnego, gdy ubezpieczony nadal pozostaje niezdolny do pracy.

Sprawa dotyczyła ustalenia daty przyznania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy Mieczysławowi B. Sąd Okręgowy i Apelacyjny przyznały rentę od dnia ustania świadczenia rehabilitacyjnego, uznając ciągłość niezdolności do pracy. Organ rentowy w kasacji domagał się ustalenia późniejszej daty przyznania renty. Sąd Najwyższy oddalił kasację, podkreślając, że jeśli ubezpieczony nie odzyskał zdolności do pracy w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, jego dalsza niezdolność do pracy, stanowiąca przesłankę nabycia prawa do renty, powinna być liczona z zachowaniem ciągłości od dnia ustania tego świadczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z wniosku Mieczysława B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G.W. o datę przyznania renty. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 26 listopada 1999 r. zmienił decyzję organu rentowego i przyznał wnioskodawcy prawo do okresowej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 3 marca 1999 r., czyli od daty ustania świadczenia rehabilitacyjnego. Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca spełnił wymagane okresy zatrudnienia i złożył wniosek w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, które nie przyniosło rezultatu w postaci odzyskania zdolności do pracy. Opinia biegłych lekarzy potwierdziła dalszą częściową niezdolność do pracy przez okres roku. Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 czerwca 2000 r. oddalił apelację organu rentowego, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego i wskazując, że opinia biegłych jednoznacznie kwalifikuje badanego jako częściowo i okresowo niezdolnego do pracy od marca 1999 r. Organ rentowy wniósł kasację, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących nabycia prawa do renty. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że przepis art. 100 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stanowi, iż ubezpieczony pobierający świadczenie rehabilitacyjne nabywa prawo do renty z dniem zaprzestania jego pobierania. Skoro opinia biegłych potwierdziła niezdolność do pracy po ustaniu świadczenia rehabilitacyjnego, prawo do renty powstało z dniem 3 marca 1999 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że jeśli ubezpieczony nie odzyskał zdolności do pracy w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, jego dalsza niezdolność do pracy, stanowiąca przesłankę nabycia prawa do renty, powinna być liczona z zachowaniem ciągłości, nawet jeśli data tej niezdolności nie została wyraźnie wskazana w opinii biegłych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Renta przysługuje od dnia ustania świadczenia rehabilitacyjnego, jeśli ubezpieczony nadal jest niezdolny do pracy, z zachowaniem ciągłości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na art. 100 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który stanowi, że prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy nabywa się z dniem zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Jeśli opinia biegłych potwierdza dalszą niezdolność do pracy po ustaniu świadczenia rehabilitacyjnego, należy ją liczyć z zachowaniem ciągłości od dnia następującego po ustaniu świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Mieczysław B.

Strony

NazwaTypRola
Mieczysław B.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G.W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (2)

Główne

u.e.r. FUS art. 100 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ubezpieczony pobierający świadczenie rehabilitacyjne nabywa prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy z dniem zaprzestania pobierania tego świadczenia.

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 14 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis stosowany, gdy istnieje możliwość ustalenia, że ubezpieczony po zaprzestaniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego odzyskał zdolność do pracy, po czym ponownie stał się do niej niezdolny. Wówczas za datę powstania niezdolności przyjmuje się końcową datę danego okresu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy nabywa się z dniem zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, jeśli ubezpieczony nadal jest niezdolny do pracy. Jeśli niezdolność do pracy trwa nieprzerwanie od okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, należy ją liczyć z zachowaniem ciągłości od dnia ustania tego świadczenia.

Odrzucone argumenty

Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy powinna być przyznana od późniejszej daty (31 marca 1999 r.), ponieważ wnioskodawca nie spełnił warunków do jej uzyskania w dniu 3 marca 1999 r. Należy zastosować art. 14 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ustalając datę powstania niezdolności do pracy na ostatni dzień marca 1999 r., z uwagi na nieprecyzyjne wskazanie daty w opinii biegłych.

Godne uwagi sformułowania

Jeżeli przez okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego ubezpieczony nie odzyskał zdolności do pracy, to jego dalszą niezdolność, stanowiącą przesłankę nabycia prawa do renty z tego tytułu, należy liczyć z zachowaniem ciągłości, choćby nawet daty powstania tej niezdolności nie wskazano wyraźnie w opinii biegłych lekarzy sądowych. Świadczenie to nie spełniło jednak swego celu, gdyż wnioskodawca nie odzyskał zdolności do pracy i według opinii biegłych lekarzy sądowych, nie zakwestionowanej przez żadną ze stron, jest do niej nadal częściowo niezdolny przez okres roku.

Skład orzekający

Teresa Romer

przewodniczący

Andrzej Kijowski

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie daty nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w sytuacji pobierania świadczenia rehabilitacyjnego i ciągłości niezdolności do pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o emeryturach i rentach z FUS oraz interpretacją opinii biegłych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną w sprawach rentowych, dotyczącą ciągłości niezdolności do pracy i daty nabycia prawa do świadczenia, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych.

Kiedy renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje od razu po świadczeniu rehabilitacyjnym? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 15 listopada 2001 r. II UKN 609/00 Jeżeli przez okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego ubezpieczo- ny nie odzyskał zdolności do pracy, to jego dalszą niezdolność, stanowiącą przesłankę nabycia prawa do renty z tego tytułu, należy liczyć z zachowaniem ciągłości, choćby nawet daty powstania tej niezdolności nie wskazano wyraź- nie w opinii biegłych lekarzy sądowych. Przewodniczący SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (spra- wozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2001 r. sprawy z wniosku Mieczysława B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G.W. o datę przyznania renty, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apela- cyjnego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gorzowie Wlkp. wy- rokiem z dnia 26 listopada 1999 r. [...] zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Spo- łecznych-Oddziału w G.W. z dnia 22 lutego 1999 r. i przyznał Mieczysławowi B. od dnia 3 marca 1999 r. prawo do okresowej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, że wnioskodawca ma bezspornie wymagany okres zatrudnienia. Natomiast wniosek o przyznanie renty złożył w dniu 29 stycznia 1999 r., to jest w okresie pobierania świadczenia rehabilita- cyjnego, przyznanego od dnia 8 marca 1998 r. do dnia 2 marca 1999 r. Świadczenie to nie spełniło jednak swego celu, gdyż wnioskodawca nie odzyskał zdolności do pracy i według opinii biegłych lekarzy sądowych, nie zakwestionowanej przez żadną ze stron, jest do niej nadal częściowo niezdolny przez okres roku. Sąd Okręgowy uznał zatem, że wnioskodawca spełnił wszystkie wymagania do nabycia renty z ty- 2 tułu częściowej niezdolności do pracy i przyznał mu do niej prawo od dnia zaprzesta- nia pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, to jest od dnia 3 marca 1999 r. Apelację wniesioną przez organ rentowy oddalił Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 czerwca 2000 r. [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Apelacyjny podniósł, że biegli lekarze w treści swej opinii jednoznacznie stwierdzili, że „kwalifikują badanego jako częściowo i okre- sowo niezdolnego do pracy na okres jednego roku, po ustaniu świadczeń rehabilita- cyjnych, czyli od marca 1999 r.” Brak zatem - wbrew stanowisku organu rentowego - przesłanek do ustalenia początkowej daty powstania niezdolności do pracy na pod- stawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fun- duszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), to znaczy na dzień 31 marca 1999 r.. Nic też nie wskazuje na to, aby stan zdrowia ubezpieczone- go w okresie od 2 do 31 marca 1999 r. uległ poprawie mogącej usprawiedliwić przy- znanie świadczenia rentowego dopiero z końcem tego miesiąca. Kasację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy, zarzucając błędną wy- kładnię i niewłaściwe zastosowanie art.100 ust. 2 i art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. „poprzez przyjęcie, że renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy przy- sługuje ubezpieczonemu od dnia 3 marca 1999 r., tj. z dniem zaprzestania pobiera- nia zasiłku chorobowego, podczas gdy w rzeczywistości na ten dzień wnioskodawca nie spełnił określonych przepisami warunków do uzyskania świadczenia”. Na tej pod- stawie skarżący domagał się zmiany kwestionowanego orzeczenia przez ustalenie, iż sporna renta przysługuje od dnia 31 marca 1999 r., ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów procesu według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja podlega oddaleniu, gdyż jej podstawa nie znajduje usprawiedliwienia. Chybiony jest zwłaszcza zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku przepisu art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubez- pieczeń Społecznych. Przepis ten stanowi bowiem, że ubezpieczony pobierający zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdol- ności do pracy wypłacane na podstawie przepisów Kodeksu pracy, nabywa prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej z dniem 3 zaprzestania pobierania tego zasiłku, świadczenia lub wynagrodzenia. Jeżeli zatem Sąd Apelacyjny przejął od Sądu pierwszej instancji oparte na opinii biegłych lekarzy ustalenie, że ubezpieczony jest „po ustaniu świadczeń rehabilitacyjnych, czyli od marca 1999 r.” częściowo na okres jednego roku niezdolny do pracy, to ustalenie to musiał subsumować pod normę wyinterpretowaną z powołanego przepisu i stwier- dzić, iż sporne prawo do renty powstało z dniem 3 marca 1999 r., jako dniem bezpo- średnio następującym po dacie zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyj- nego. Wbrew sugestiom skarżącego organu rentowego Sąd Apelacyjny nie tylko nie ustalił, ale nie miał też podstaw do ewentualnego ustalenia, iż u wnioskodawcy nie sposób określić daty powstania niezdolności do pracy, a można jedynie wskazać miesiąc marzec 1999 r. jako „okres”, w którym to się stało, co uzasadniałoby zasto- sowanie art.14 ust. 2 ustawy, nakazującego wówczas za datę powstania niezdolno- ści przyjąć końcową datę danego okresu, czyli w przedmiotowej sprawie dzień 31 marca 1999 r. W oparciu o jednoznaczną w swej konkluzji opinię biegłych Sąd Ape- lacyjny słusznie ustalił, że świadczenie rehabilitacyjne nie spowodowało - wbrew za- łożeniom - odzyskania przez ubezpieczonego zdolności do pracy, a zatem jest on do niej nadal niezdolny, przy czym niezdolność ta ma częściowy charakter i będzie trwać przez okres roku, więc odpowiednia renta przysługuje „z istoty rzeczy” na roczny okres, liczony od zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Bieg rocznego okresu prawa do renty podlegałby zatem zgodnie z art.14 ust.2 ustawy przesunięciu na ostatni dzień miesiąca marca 1999 r. jedynie wówczas, gdyby istniały przesłanki do ustalenia, iż ubezpieczony po zaprzestaniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego z dniem 3 marca 1999 r. odzyskał w dniach od 4 do 30 tego miesiąca zdolność do pracy, po czym od dnia 31 marca 1999 r. ponownie stał się do niej niezdolny, względnie - gdyby odzyskawszy zdolność do pracy przynajm- niej na jeden dzień, utracił ją w którymś z kolejnych, a więc nie skonkretyzowanych dni marca 1999 r. Jeżeli natomiast przez okres pobierania świadczenia rehabilitacyj- nego ubezpieczony nie odzyskał zdolności do pracy, to jego dalszą niezdolność, sta- nowiącą przesłankę nabycia prawa do renty z tego tytułu, należy liczyć z zachowa- niem ciągłości , a więc od dnia po zaprzestaniu pobierania świadczenia rehabilitacyj- nego, choćby nawet daty tej nie powołano wyraźnie w opinii biegłych lekarzy sądo- wych. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art.39312 KPC orzekł jak w sentencji. 4 ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI