Orzeczenie · 2002-09-27

II UKN 582/01

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2002-09-27
SAOSubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
wypadek przy pracyrenta uzupełniającazdolność do zarobkowaniaemerytura górniczaSąd Najwyższyubezpieczenia społeczneodszkodowanie

Sprawa dotyczyła górnika, Tadeusza R., który w wyniku wypadku przy pracy w 1977 roku doznał częściowego ograniczenia zdolności zarobkowej i nie nabył prawa do emerytury górniczej z powodu niewystarczającego stażu pracy. Powód domagał się od swojego byłego pracodawcy renty uzupełniającej, która miałaby pokryć różnicę między potencjalną emeryturą górniczą a pobieraną rentą z ubezpieczenia wypadkowego. Sąd Rejonowy w Gliwicach przyznał powodowi rentę, uwzględniając hipotetyczną emeryturę górniczą, ale pominął zarobki z zachowanej zdolności do pracy, uznając, że obowiązek wykorzystania tej zdolności nie dotyczy potencjalnych emerytów. Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił ten wyrok, oddalając powództwo, ponieważ uznał, że dochód z działalności gospodarczej powoda w pełni rekompensuje szkodę. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, oddalił ją. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów dotyczących ustalania wysokości szkody i renty uzupełniającej w przypadku częściowej utraty zdolności do zarobkowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że renta uzupełniająca ma charakter kompensacyjny i powinna wyrównywać rzeczywiste zubożenie. Stwierdził, że zarobki uzyskiwane w ramach zachowanej zdolności do pracy nie powinny być uwzględniane przy ustalaniu wysokości renty, jeśli poszkodowany nie nabył jeszcze prawa do emerytury, ponieważ takie traktowanie prowadziłoby do sytuacji, w której wykonywanie pracy powiększałoby szkodę. Sąd uznał, że powód, nie będąc jeszcze emerytem i nie przepracowawszy wymaganego stażu, nie może być traktowany na równi z emerytami, a jego roszczenia opierają się na hipotetycznym świadczeniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości renty uzupełniającej dla osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy, które doznały częściowego ograniczenia zdolności zarobkowej i nie nabyły prawa do emerytury.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy poszkodowany nie nabył jeszcze prawa do emerytury. Interpretacja może być odmienna w przypadku osób, które prawo do emerytury już nabyły.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dochód uzyskany przez górnika, który wskutek wypadku przy pracy doznał częściowego ograniczenia zdolności zarobkowej i nie nabył prawa do emerytury górniczej, należy uwzględnić przy obliczeniu wysokości renty uzupełniającej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dochód ten należy uwzględnić, ale nie w sposób, który prowadziłby do sytuacji, w której wykonywanie pracy w ramach zachowanej zdolności powiększa szkodę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że renta uzupełniająca ma charakter kompensacyjny i powinna wyrównywać rzeczywiste zubożenie. Zarobki z zachowanej zdolności do pracy nie powinny być uwzględniane przy ustalaniu renty, jeśli poszkodowany nie nabył jeszcze prawa do emerytury, ponieważ takie traktowanie prowadziłoby do nieuzasadnionego powiększenia obowiązku odszkodowawczego.

Czy zarobki uzyskiwane przez poszkodowanego w ramach zachowanej zdolności do pracy powinny pomniejszać wysokość renty uzupełniającej, jeśli poszkodowany nie nabył jeszcze prawa do emerytury?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli poszkodowany nie nabył jeszcze prawa do emerytury, zarobki z zachowanej zdolności do pracy nie powinny pomniejszać renty uzupełniającej, ponieważ nie stanowią one bezpośredniego surogatu utraconej emerytury.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że renta uzupełniająca ma na celu wyrównanie utraconych korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby nie wypadek. W przypadku osób, które nie nabyły jeszcze prawa do emerytury, zarobki z zachowanej zdolności do pracy nie są bezpośrednio związane z utratą świadczenia emerytalnego, a ich uwzględnienie mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego obciążenia sprawcy szkody.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalił kasację
Strona wygrywająca
Przedsiębiorstwo Robót Górniczych SA w G.

Strony

NazwaTypRola
Tadeusz R.osoba_fizycznapowód
Przedsiębiorstwo Robót Górniczych SA w G.spółkapozwany

Przepisy (5)

Pomocnicze

k.c. art. 361 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna ustalania rozmiaru szkody.

k.c. art. 444 § 2

Kodeks cywilny

Podstawa prawna renty uzupełniającej.

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Podstawa prawna renty z ubezpieczenia wypadkowego.

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 103

Dotyczy możliwości osiągania zarobków bez wpływu na prawo do emerytury.

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin

Dotyczy emerytury górniczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut pozwanego, że dochód z działalności gospodarczej powoda w pełni rekompensuje szkodę. • Argument Sądu Najwyższego, że zarobki z zachowanej zdolności do pracy nie powinny być uwzględniane przy ustalaniu renty uzupełniającej, jeśli poszkodowany nie nabył jeszcze prawa do emerytury.

Odrzucone argumenty

Argument powoda, że wielkość szkody należy ustalić w granicach rzeczywistego zubożenia, a dodatkowe zarobki nie mają związku z wypadkiem. • Argument powoda, że dodatkowe zatrudnienie jest jego prawem, a nie obowiązkiem, i nie powinno być brane pod uwagę przy ustalaniu renty.

Godne uwagi sformułowania

poszkodowany nie może w rezultacie uzyskać więcej niż stracił. • kompensatio lucri cum damno • zarobkowanie w zakresie zachowanej zdolności do pracy nie podlega uwzględnieniu w podstawie renty odszkodowawczej, jako nie objęte szkodą wyrządzoną wskutek wypadku. • wykonywanie pracy (w ramach zachowanej zdolności) i uzyskiwany z niej zarobek powiększa szkodę i obowiązek odszkodowawczy sprawcy tej szkody.

Skład orzekający

Beata Gudowska

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Bednarczyk

członek

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości renty uzupełniającej dla osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy, które doznały częściowego ograniczenia zdolności zarobkowej i nie nabyły prawa do emerytury."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy poszkodowany nie nabył jeszcze prawa do emerytury. Interpretacja może być odmienna w przypadku osób, które prawo do emerytury już nabyły.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wypadkami przy pracy i prawem do świadczeń, co jest istotne dla wielu osób i prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.

Czy praca po wypadku zmniejsza Twoją rentę? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Dane finansowe

renta zaległa: 9162,97 PLN

renta miesięczna: 291,1 PLN

renta miesięczna na przyszłość: 303,65 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst