II UKN 571/98

Sąd Najwyższy1999-04-16
SAOSPracyubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
renta inwalidzkauczeńszkoła ponadpodstawowastatus uczniadata wpisuwypadekubezpieczenie społeczneSąd Najwyższykasacja

Uczeń przyjęty do szkoły ponadpodstawowej nabywa status osoby uczęszczającej do szkoły od daty wpisu, co pozwala na przyznanie renty inwalidzkiej, nawet jeśli inwalidztwo powstało w trakcie wakacji.

Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej ucznia, który stał się inwalidą II grupy w wyniku wypadku podczas wakacji, po przyjęciu do szkoły ponadpodstawowej. Organ rentowy odmówił renty, twierdząc, że inwalidztwo powstało przed rozpoczęciem nauki. Sądy obu instancji przyznały rentę, uznając, że status ucznia nabywa się od daty wpisu. Sąd Najwyższy oddalił kasację organu rentowego, potwierdzając, że status ucznia obejmuje okres od wpisu, a wypadek w trakcie wakacji, po przyjęciu do szkoły, uprawnia do renty.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą prawa do renty inwalidzkiej dla Jarosława B., ucznia szkoły ponadpodstawowej, który stał się inwalidą II grupy w wyniku wypadku. Organ rentowy odmówił przyznania renty, argumentując, że inwalidztwo powstało przed rozpoczęciem nauki w szkole ponadpodstawowej. Sądy niższych instancji przyznały rentę, uznając, że wnioskodawca nabył status ucznia od daty wpisu do szkoły, a wypadek, który miał miejsce w trakcie wakacji, zdarzył się już w czasie jego statusu jako ucznia. Sąd Najwyższy, oddalając kasację organu rentowego, potwierdził, że prawo do renty inwalidzkiej przysługuje uczniom, którzy stali się inwalidami w czasie uczęszczania do szkoły. Sąd podkreślił, że status ucznia szkoły ponadpodstawowej nabywa się od daty wpisu, a nie od faktycznego rozpoczęcia zajęć, co oznacza, że okres wakacji po przyjęciu do szkoły jest traktowany jako czas uczęszczania. W związku z tym, wypadek, który nastąpił w tym okresie i spowodował inwalidztwo, uprawnia do przyznania renty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uczeń przyjęty do szkoły ponadpodstawowej nabywa status osoby uczęszczającej do szkoły od daty wpisu do tej szkoły.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że gramatyczna wykładnia sformułowania „uczęszczanie do szkoły” w art. 63 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, w związku z przepisem art. 63 ustawy o systemie oświaty, nie może prowadzić do interpretacji, że status ucznia nabywa się dopiero od faktycznego rozpoczęcia zajęć. Ustawa o systemie oświaty określa jedynie okres trwania roku szkolnego dla celów organizacyjnych. Uczeń nabywa status od daty wpisu, co oznacza, że okres wakacji po przyjęciu do szkoły jest traktowany jako czas uczęszczania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

wnioskodawca (Jarosław B.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu nabycia statusu ucznia szkoły ponadpodstawowej dla celów uprawnień z ubezpieczenia społecznego, w szczególności prawa do renty inwalidzkiej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie jego wydania. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych przepisów lub specyficznych okoliczności przyjęcia do szkoły.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 16 kwietnia 1999 r. II UKN 571/98 Uczeń przyjęty do szkoły ponadpodstawowej nabywa od daty wpisu sta- tus osoby uczęszczającej do szkoły. Przewodniczący: SSN Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata Gudowska, Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 1999 r. sprawy z wniosku Jarosława B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G.W. o rentę uczniowską, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjne- go w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawca Jarosław B. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w G.W. z dnia 29 sierpnia 1997 r., którą odmówiono mu prawa do renty inwalidzkiej na podstawie art. 63 ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40 poz. 267 ze zm.). Zdaniem organu rentowego inwalidztwo wnioskodawcy powstało przed rozpo- częciem nauki w szkole ponadpodstawowej. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze wy- rokiem z dnia 11 grudnia 1997 r. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodaw- cy prawo do renty inwalidzkiej w wymiarze przewidzianym dla drugiej grupy z ogól- nego stanu zdrowia, poczynając od dnia 1 lipca 1997 r. Sąd ustalił, iż wnioskodawca został przyjęty do szkoły zawodowej w czerwcu, a w dniu 3 sierpnia 1995 r. uległ wy- padkowi, w następstwie którego stał się inwalidą II grupy. Zdaniem Sądu zachodzą przesłanki z art. 63 ust. 1 ustawy o z.e.p. do przyznania wnioskodawcy renty inwa- lidzkiej, gdyż gramatyczna wykładnia „uczęszczanie do szkoły” obejmuje nie tylko fizyczne uczestniczenie w zajęciach szkolnych, ale również ferie wakacyjne. 2 Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 sierpnia 1998 r. oddalił apela- cję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i uznał za trafne stanowisko Sądu Wojewódz- kiego, że skoro Jarosław B. stał się uczniem szkoły ponadpodstawowej w czerwcu 1995 r., to należy uznać, iż wypadek z dnia 3 sierpnia 1995 r. zdarzył się w czasie uczęszczania wnioskodawcy do szkoły. Jako inwalida II grupy wnioskodawca spełnia zatem warunki do przyznania mu renty uczniowskiej. Pełnomocnik pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaskarżył kasa- cją powyższy wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wy- kładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 63 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. oraz art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez przyznanie wnioskodawcy prawa do renty inwalidzkiej przewidzianej dla uczniów szkół ponad- podstawowych i studentów, pomimo iż inwalidztwo powstało przed podjęciem nauki w szkole ponadpodstawowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Prawo do renty inwalidzkiej zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich ro- dzin (Dz.U. Nr 40, poz.267 ze zm.) przysługuje uczniom szkół ponadpodstawowych, studentom szkół wyższych i uczestnikom studiów doktoranckich lub aspirantury nau- kowej, którzy stali się inwalidami I lub II grupy w czasie uczęszczania do szkoły lub odbywania studiów. Bezsporne jest w sprawie, że Jarosław B. po ukończeniu w czerwcu 1995 r. szkoły podstawowej stał się w tym samym miesiącu uczniem szkoły zawodowej, czyli ponadpodstawowej. Jako uczeń tej szkoły uległ wypadkowi, w wy- niku którego stał się inwalidą II grupy. W tych okolicznościach trafny jest pogląd Są- dów obu instancji, że wakacje 1995 roku tylko wówczas byłyby zaliczane do roku szkolnego zakończonego w szkole podstawowej, gdyby wnioskodawca został przy- jęty w poczet uczniów szkoły zawodowej po doznanym urazie. Sąd Najwyższy nie podziela wykładni sformułowania „uczęszczanie do szkoły” z art. 63 ust. 1 ustawy o z.e.p. w związku z przepisem art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.). Wykładnia grama- tyczna prowadziłaby do interpretacji niemożliwej do zaakceptowania. Tym bardziej, że art. 63 ustawy o systemie oświaty określa jedynie okres trwania roku szkolnego, jest zatem przepisem porządkowym dla celów organizacyjnych w szkolnictwie. Ure- 3 gulowanie, że rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy się z dniem 31 sierpnia następnego roku nie może więc mieć znaczenia dla okoliczności, że wnioskodawca stał się uczniem szkoły ponadpodstawowej już w czerwcu 1995r., chociaż zajęcia szkolne zaczynały się rzeczywiście od 1 września. Tym samym więc fakt, że zdarzenie powodujące in- walidztwo nastąpiło w czasie wakacji nie oznacza, iż w tym czasie ubiegający się o świadczenie nie uczęszczał do szkoły. Uczeń przyjęty do szkoły ponadpodstawowej nabywa bowiem status osoby uczęszczającej do szkoły od daty wpisu do tej szkoły. Wnioskodawca, jako inwalida II grupy spełnia zatem warunki do przyznania renty na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI