II UKN 570/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację organu rentowego, potwierdzając, że o uznaniu pracy za górniczą decydują faktycznie wykonywane obowiązki, a nie treść umowy.
Organ rentowy odmówił Augustynowi S. emerytury górniczej, twierdząc, że nie przepracował wymaganego 25-letniego okresu pracy górniczej. Sądy niższych instancji przyznały prawo do emerytury, uznając, że wnioskodawca wykazał odpowiedni staż, w tym pracę pod ziemią jako nauczyciel w górniczym polu szkoleniowym. Sąd Najwyższy oddalił kasację organu, podkreślając, że kluczowe są faktycznie wykonywane obowiązki, a nie nazwa stanowiska w umowie.
Sprawa dotyczyła prawa Augustyna S. do emerytury górniczej, które zostało odmówione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z powodu niespełnienia wymogu 25-letniego okresu pracy górniczej. Sądy niższych instancji (Sąd Wojewódzki, a następnie Sąd Apelacyjny) przyznały wnioskodawcy prawo do świadczenia, uznając, że wykazał on wymagany staż pracy, w tym okres pracy jako nauczyciel w górniczym polu szkoleniowym pod ziemią. Sąd Apelacyjny podkreślił, że ustalenia faktyczne w tym zakresie były wynikiem swobodnej oceny dowodów. Organ rentowy złożył kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że wnioskodawca posiada wymagany okres pracy górniczej. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie znajduje uzasadnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla uznania pracy za górniczą decydujące znaczenie mają faktycznie wykonywane obowiązki, a nie treść angażu. W związku z tym, że wnioskodawca faktycznie pracował pod ziemią jako nauczyciel w górniczym polu szkoleniowym, spełnił on wymogi ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, co skutkowało oddaleniem kasacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Decydujące znaczenie mają faktycznie wykonywane obowiązki pracownika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że dla kwalifikacji pracy jako górniczej kluczowe jest ustalenie, jakie obowiązki pracownik faktycznie wykonywał, nawet jeśli jego angaż opiewał na inne stanowisko. W tym przypadku praca jako nauczyciel w górniczym polu szkoleniowym pod ziemią została uznana za pracę górniczą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
wnioskodawca (Augustyn S.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Augustyn S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.z.e.g. art. 9 § ust. 1 i 2
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin
Określa warunki przyznania emerytury górniczej, w tym wymóg 25-letniego okresu pracy górniczej wraz z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi.
Pomocnicze
u.z.e.g. art. 5 § ust. 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin
Określa, jakie prace są uznawane za pracę górniczą.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
KPC art. 393 15
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku.
KPC art. 393 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktycznie wykonywane obowiązki pracownicze decydują o charakterze pracy górniczej, a nie treść angażu. Praca nauczyciela w górniczym polu szkoleniowym pod ziemią może być uznana za pracę górniczą. Wnioskodawca wykazał ponad 25-letni staż pracy górniczej oraz ponad 5-letni okres pracy górniczej określonej w art. 5 ust. 1 ustawy.
Odrzucone argumenty
Praca na stanowisku kierownika lub zastępcy kierownika pola szkoleniowego w szkole zawodowej przy kopalni nie ma charakteru pracy górniczej (argument organu rentowego).
Godne uwagi sformułowania
dla uznania pracy za pracę górniczą przesądzające znaczenie ma nie angaż pracownika, ale faktycznie wykonywane przez niego obowiązki nie ma znaczenia fakt, że jego angaż opiewał na stanowisko kierownika górniczego pola szkoleniowego
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Jerzy Kuźniar
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że faktycznie wykonywane obowiązki pracownicze są decydujące dla kwalifikacji pracy jako górniczej, nawet jeśli treść umowy o pracę wskazuje na inne stanowisko."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy w górniczym polu szkoleniowym i interpretacji przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne wykonywanie obowiązków w kontekście prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, co jest częstym problemem w sporach.
“Umowa to nie wszystko: Sąd Najwyższy wyjaśnia, co naprawdę liczy się w pracy górniczej.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 25 marca 1998 r. II UKN 570/97 O uznaniu pracy za pracę górniczą (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 30, poz. 154) decydują obowiązki wykonywane faktycznie przez pracownika, a nie treść umowy o pracę. Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (spra- wozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 1998 r. sprawy z wniosku Augustyna S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w R. o prawo do górniczej emerytury, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 26 czerwca 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R. odmówił wnioskodawcy Augustynowi S. przyznania prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1995 r. Nr 30, poz. 154), ponieważ nie wykazał on wymaga- nego 25-letniego okresu pracy górniczej. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach - Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku wyrokiem z dnia 28 stycznia 1997 r. przyznał Augustynowi S. prawo do emerytury górniczej, uznając, że wykazał on, iż świadczył pracę górniczą wraz z pracą równorzędną z pracą górniczą w ilości 25 lat 9 miesięcy i 14 dni, a ponadto posiada okres pracy zaliczalny do pracy górniczej - służbę wojs- kową - 1 rok 8 miesięcy i 16 dni - łącznie 27 lat 7 miesięcy. W spornym okresie od 1 2 stycznia 1960 r. do 31 sierpnia 1983 r. wnioskodawca pracował w Zasadniczej Szkole Górniczej KWK „R.” z angażem kierownika pola szkoleniowego, ale faktycz- nie wykonywał obowiązki nauczyciela w górniczym polu szkoleniowym pod ziemią w okresie od 1 stycznia 1960 r. do 31 sierpnia 1974 r., a w pozostałym okresie praco- wał jako nauczyciel w górniczej szkole zawodowej. Sąd Apelacyjny w Katowicach nie podzielił zarzutów apelacji organu rentowe- go i wyrokiem z dnia 26 czerwca 1997 r. oddalił ją. Sąd ten uznał, że ustalenia Sądu pierwszej instancji, iż w okresie od 1 stycznia 1960 r. do 31 sierpnia 1974 r. wniosko- dawca wykonywał pracę górniczą, były wynikiem swobodnej oceny przeprowadzo- nego postępowania dowodowego (art. 233 § 1 KPC). Powyższy wyrok zaskarżył kasacją organ rentowy i zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 9 ust. 1 ustawy o z.e.g. - przez błędne przyjęcie, że wnios- kodawca posiada wymagany 25 letni okres pracy górniczej, równorzędnej oraz okre- sów zaliczalnych do pracy górniczej, wniósł o jego uchylenie „i orzeczenie co do me- ritum sprawy”. W ocenie organu rentowego wnioskodawca od 1 stycznia 1960 r. do 31 sierpnia 1983 r. zatrudniony był na stanowisku kierownika bądź zastępcy kie- rownika pola szkoleniowego w Zasadniczej Szkole Zawodowej przy KWK „R.” i praca ta nie miała charakteru pracy górniczej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Przede wszystkim należy zauważyć, że wskazana w kasacji podstawa nie znajduje oparcia w uzasadnieniu, to bowiem kwestionuje w istocie ustalenia faktycz- ne Sądu i przyjęcie przez niego, iż w okresie od 1 stycznia 1960 r. do 31 sierpnia 1974 r. wnioskodawca faktycznie pracował pod ziemią jako nauczyciel w górniczym polu szkoleniowym. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie oznacza błędne (z pominięciem ustaleń faktycznych) przyjęcie albo zaprzeczenie związku, jaki zachodzi między ustalonymi faktami a normą prawną (jej dyspozycyją) i w niniejszej sprawie nie jest uzasadniony. Przepis art. 9 ust. 1 ustawy o z.e.g. wymienia konieczne warunki dla ubiegania się o górniczą emeryturę, to jest legitymowanie się 25 letnim okresem pracy górniczej wraz z okresami równorzęd- nymi i zaliczalnymi, w tym co najmniej 5 lat pracy górniczej określonej w art. 5 ust. 1 ustawy. Sąd Apelacyjny, akceptując ustalenia Sądu pierwszej instancji przyjął, że wnioskodawca wykazał łącznie 27 lat i 7 miesięcy pracy górniczej, w tym 16 lat 9 3 miesięcy i 14 dni pracy górniczej określonej w art. 5 ust. 1 ustawy, stąd przyznając dochodzoną emeryturę górniczą, prawidłowo zastosował przepis do ustalonych fak- tów. Dla uznania pracy za pracę górniczą przesądzające znaczenie ma nie angaż pracownika, ale faktycznie wykonywane przez niego obowiązki, stąd też po ustale- niu, że ubiegający się o świadczenie pracował jako nauczyciel, instruktor zawodu w górniczych polach szkoleniowych pod ziemią, nie ma znaczenia fakt, że jego angaż opiewał na stanowisko kierownika górniczego pola szkoleniowego. Rozpoznając kasację, która nie zarzuca naruszenia istotnych przepisów pos- tępowania, Sąd Najwyższy związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku (art. 393 15 KPC). W okolicznościach sprawy oznacza to, że wnioskodawca wykazał ponad 25 letni staż pracy górniczej oraz znacznie przekraczający 5 lat okres pracy górniczej (w tym wymieniony w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy o z.e.g.), co świadczy o tym, że spełnił on wymagania zawarte w art. 9 ust. 1 omawianej ustawy dla przyznania górniczej emerytury. Zarzut więc naruszenia tego przepisu przez niewłaściwe zastosowanie nie jest trafny, co uzasadnia oddalenie kasacji po myśli art. 393 12 KPC. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI