II UKN 565/98

Sąd Najwyższy1999-04-16
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenie społeczneŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społeczneskładkiumowa zleceniekoszty uzyskania przychoduodsetki za zwłokęSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy oddalił kasację spółdzielni, uznając, że przepis dotyczący odsetek od składek ubezpieczeniowych jest adresowany wyłącznie do organu ubezpieczeniowego, a nie do ubezpieczonych.

Sprawa dotyczyła naliczenia przez ZUS składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy od dochodu wozaków wykonujących umowy zlecenia, bez pomniejszenia o koszty uzyskania. Spółdzielnia odwołała się od decyzji ZUS, a następnie złożyła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej apelację. Kasacja dotyczyła głównie odsetek od zaległych składek. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że przepis regulujący odsetki jest skierowany wyłącznie do organu ubezpieczeniowego.

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w P. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w R. z dnia 24 kwietnia 1996 r., która naliczyła składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za okres od stycznia 1992 r. do maja 1993 r. wozakom wykonującym umowy zlecenia. Podstawą wymiaru składek był dochód bez pomniejszenia o koszty uzyskania, co skutkowało naliczeniem zaległych różnic składek, składki na Fundusz Pracy oraz odsetek za zwłokę. Sąd Wojewódzki w Katowicach oddalił odwołanie spółdzielni, a Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił jej apelację, podzielając stanowisko sądu niższej instancji co do podstawy wymiaru składek. Spółdzielnia wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, kwestionując w szczególności naliczenie odsetek od różnicy w podstawie wymiaru składek. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wskazując, że przepis art. 38 ust. 1 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, dotyczący odsetek, jest adresowany wyłącznie do organu ubezpieczeniowego i nie może być stosowany do ubezpieczonych, nawet w drodze analogii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest adresowany wyłącznie do organu ubezpieczeniowego i nie może być stosowany do ubezpieczonych, nawet w drodze analogii.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 38 ust. 1 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych ma charakter skierowany do organu ubezpieczeniowego, a nie do ubezpieczonych. W związku z tym, nie może być stosowany do ubezpieczonych, którzy są obowiązani do zapłacenia odsetek na mocy innego przepisu (art. 34 ustawy).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w P.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

u.o.f.u.s. art. 38 § 1

Ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych

Przepis jest adresowany wyłącznie do organu ubezpieczeniowego i nie może być stosowany do ubezpieczonych, także w drodze analogii.

Pomocnicze

u.o.f.u.s. art. 34

Ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych

Obowiązek zapłacenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszanie do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczanie składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego art. 22 § 2

Dochód z wykonania umowy, podlegający podatkowi od wynagrodzeń i pomniejszony o opłacony podatek, jako podstawa wymiaru składek (w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 1992 r.). Od 1 stycznia 1992 r. nie można było odliczać kosztów uzyskania przychodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 38 ust. 1 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych jest adresowany wyłącznie do organu ubezpieczeniowego i nie może być stosowany do ubezpieczonych.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 34 i 38 ust. 1 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych przez Sąd Apelacyjny w zakresie naliczania odsetek.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (...) jest adresowany wyłącznie do organu ubezpieczeniowego i nie może być, także w drodze analogii, stosowany do ubezpieczonych.

Skład orzekający

Maria Mańkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Gudowska

sędzia

Stefania Szymańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odsetek od składek ubezpieczeniowych i zakresu ich stosowania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i stanu faktycznego z lat 90-tych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących składek ubezpieczeniowych i odsetek, co jest istotne dla specjalistów z zakresu ubezpieczeń społecznych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności ze względu na specyfikę tematu i wiek orzeczenia.

Dane finansowe

WPS: 12 329,64 PLN

składki na ubezpieczenie społeczne: 12 329,64 PLN

składka na Fundusz Pracy: 628,53 PLN

odsetki za zwłokę: 32 119,32 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 16 kwietnia 1999 r. II UKN 565/98 Przepis art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i fi- nansowaniu ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.) jest adresowany wyłącznie do organu ubezpieczeniowego i nie może być, także w drodze analogii, stosowany do ubezpieczonych. Przewodniczący: SSN Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata Gudowska, Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 1999 r. sprawy z wniosku Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo- łecznych-Oddziałowi w R. o wysokość składek na ubezpieczenie społeczne, na sku- tek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 maja 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośro- dek Zamiejscowy w Rybniku wyrokiem z dnia 29 września 1997 r. oddalił odwołanie Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziału w R. z dnia 24 kwietnia 1996 r., w której naliczone zostały za okres od stycznia 1992 r. do maja 1993 r. składki na ubezpieczenie społeczne wozaków, wy- konujących umowy zlecenia na rzecz odwołującej Spółdzielni. Za podstawę wymiaru składek został przyjęty dochód bez pomniejszenia o koszty uzyskania i w ten sposób naliczono zaległe różnice składek w kwocie 12.329,64 zł, składkę na Fundusz Pracy - 628,53 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 32.119,32 zł liczone od dnia wydania decyzji. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację Okręgowej Spółdzielni Mle- czarskiej w P. i podzielił stanowisko Sądu Wojewódzkiego, iż dochodem w celu określenia podstawy wymiaru składek z § 22 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 2 dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubez- pieczenie społeczne, zgłaszanie do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczanie składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1992 r. (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.) jest dochód z wykonania umowy, podlegający podatkowi od wynagrodzeń i pomniejszony o opła- cony podatek. Zmiana tego rozporządzenia z dnia 27 lutego 1992 r. odstąpiła bo- wiem od traktowania „dochodu” w rozumieniu przepisów podatkowych, pozostawiając jedynie pierwszą część zdania z § 22 do słów „z wykonania umowy”, co powoduje iż od 1 stycznia 1992 r. nie mogą być odliczane od dochodu koszty jego uzyskania. Powyższy wyrok zaskarżył kasacją pełnomocnika Okręgowej Spółdzielni Mle- czarskiej w P. w części dotyczącej odsetek zwłoki od różnicy w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wozaków w kwocie 47.881,76 zł, zarzucając naruszenie art. 34 i 38 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finan- sowaniu ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.) przez błędną jego wykładnię. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Powołany w kasacji przepis art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (jed- nolity tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.) jest adresowany wyłącznie do organu ubezpieczeniowego i nie może mieć zastosowania, także w drodze analogii do ubezpieczonych, którzy z mocy art. 34 tej ustawy są obowiązani do zapłacenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników. Ograniczenie kasacji do kwestii odsetek powoduje, iż stają się bez- przedmiotowe rozważania kasacji na temat dochodu, od którego należą się składki na ubezpieczenie społeczne. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI