II UKN 564/98

Wyrok z dnia 14 kwietnia 1999 r. II UKN 564/98 Odwołanie uchwałą zgromadzenia wspólników dwóch członków trzyoso- bowego zarządu z zamiarem późniejszego uzupełnienia zarządu do pełnego składu nie oznacza zmniejszenia zatrudnienia w spółce w związku ze zmianami organizacyjnymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektó- rych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.). Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 1999 r. sprawy z wniosku Józefa U. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G. o wcześ- niejszą emeryturę, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 lipca 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki w Gdańsku-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z siedzi- bą w Gdyni wyrokiem z dnia 10 marca 1998 r. [...] oddalił odwołanie Józefa U. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w Gdańsku odmawiającej przyz- nania wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości posiadanie przez wnioskodawcę stażu pracy wymaganego przepisami ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosun- ków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), sporny jest natomiast sposób rozwiązania sto- sunku pracy z wnioskodawcą. Sąd ustalił, że wnioskodawca, zatrudniony na stanowisku Dyrektora Generalnego w Spółce „T.” z siedzibą w G., był członkiem za- 2 rządu i udziałowcem Spółki. W dniu 1 września 1995 r. w rejestrze handlowym doko- nano wpisu polegającego na ustanowieniu Marka B. dyrektorem generalnym Spółki, która działa nadal w niezmienionym składzie, a dokonana zmiana miała charakter personalny, a nie organizacyjny. W związku z tym, że stosunek pracy wnioskodawcy nie został rozwiązany w okolicznościach określonych w art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy, Sąd oddalił odwołanie wnioskodawcy. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 lipca 1998 r. [...] oddalił apela- cję wnioskodawcy od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego. W ocenie Sądu zasadnie ustalił Sąd pierwszej instancji, że wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów rozporzą- dzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 stycznia 1990 r. w sprawie wcześ- niejszych emerytur dla pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 27). Z przepisów tych wynika, że tylko przyczyny ekonomiczne i organizacyjne mogą stanowić przyczynę rozwiązania umowy o pracę. W przypadku wnioskodawcy takiego powodu rozwiązania stosunku pracy dopatrzyć się nie można, bowiem powodem rozwiązania umowy o pracę były zmiany personal- ne na stanowisku dyrektora generalnego, zaś stanowisko to nie uległo likwidacji po odwołaniu wnioskodawcy, nie została ogłoszona likwidacja ani upadłość Spółki, która, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, nie została wykreślona z rejestru handlo- wego. Wnioskodawca zaskarżył powyższy wyrok kasacją, w której zarzucił narusze- nie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn doty- czących zakładu pracy i naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 242 i 274 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego i wyroku Sądu pierwszej instancji i przeka- zanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego przyczyną zwolnie- nia go ze stanowiska dyrektora generalnego była „bardzo zła kondycja finansowa spółki”, co mógłby potwierdzić świadek M.B. pełniący obecnie funkcję dyrektora ge- neralnego i posiadający 100% kapitału zakładowego Spółki. Okoliczność ta nie mog- ła być potwierdzona przez organ podatkowy, zaś Sąd bezpodstawnie odstąpił od przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka M.B. i dowodu ze świadectwa pracy z dnia 17 stycznia 1996 r. Błędne jest twierdzenie Sądu, że do chwili obecnej zarząd 3 jest trzyosobowy, a brak „formalnego wykreślenia zarządu z rejestru nie może prze- sądzić o braku przesłanek z art. 1”, bowiem decydujące znaczenie ma fakt podjęcia uchwały przez udziałowców o zmianach w składzie zarządu i ich przyczynach. Po- nadto brak ogłoszenia o likwidacji i upadłości spółki nie może przesądzać o utracie uprawnień przez wnioskodawcę, bowiem z przepisów ustawy i rozporządzenia wy- nika jednoznacznie, że przesłanki ekonomiczne stanowią samodzielną podstawę do przyznania uprawnień. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 stycznia 1990 r. w sprawie wcześniejszych emerytur dla pracowników zwal- nianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 27) pra- cownicy, z którymi rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w okolicznościach okreś- lonych w art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szcze- gólnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn doty- czących zakładu pracy... mogą przejść na wcześniejszą emeryturę bez względu na wiek, jeżeli osiągnęli do dnia rozwiązania stosunku pracy okres zatrudnienia wyno- szący łącznie z okresami równorzędnym i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia co najmniej 30 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Z powyższego przepisu wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przyznanie tego świadczenia dla mężczyzny jest uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek: 1. rozwiązania stosunku pracy w oko- licznościach określonych w art. 1 ust. 1 i 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, 2. osiągnięcia do dnia rozwiązania stosunku pracy okresu zatrudnienia wraz z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi co najmniej 40 lat. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że wnioskodawca ma wymagany przez przepisy powyższego rozporządzenia okres zatrudnienia; sporne jest nato- miast, czy rozwiązano z nim stosunek pracy z przyczyn, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 i art. 10 ustawy. Nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd drugiej instancji zaskarżonym wyrokiem naruszył przepisy art. 242 i 274 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego po- 4 przez zaniechanie przymusowego sprowadzenia świadka M.B. W rozpoznawanej sprawie jest bowiem bezsporne, że skarżący w postępowaniu apelacyjnym nie do- magał się przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka M.B., a Sąd Apelacyjny nie zarządził z urzędu przeprowadzenia dowodu z zeznań tego świadka. W tej sytuacji chybiony i niezrozumiały jest zarzut skierowany pod adresem Sądu Apelacyjnego, że zaniechał oznaczenia terminu przeprowadzenia tego dowodu (art. 242 KPC) i nie zarządził przymusowego sprowadzenia świadka (art. 274 § 1 KPC). Nie jest trafny zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązy- wania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W rozpoznawanej sprawie jest sporne, czy rozwiązanie stosunku pracy z wnioskodawcą oznaczało zmniejszenie zatrudnienia w Spółce z przyczyn ekonomicznych lub w związku ze zmianami organizacyjnymi w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął, że powodem rozwiązania stosunku pracy z wnioskodawcą nie były przyczyny ekonomiczne i organizacyjne, lecz przyczyny o charakterze personalnym. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem jednoznacznie, że zatrudniająca wnioskodawcę „T.” Spółka z o.o., wbrew twierdzeniom skarżącego, istniała nadal po rozwiązaniu stosunku pracy z wniosko- dawcą i do dnia orzekania w sprawie przez Sąd drugiej instancji nie została wykreś- lona z rejestru handlowego oraz że zarząd Spółki pozostawał zarządem trzyosobo- wym, zaś dokonana w dniu 1 września 1995 r. zmiana polega na dokonaniu wpisu o ustanowieniu M.B. nowym dyrektorem generalnym Spółki. Uchwała zgromadzenia wspólników Spółki z dnia 25 lutego 1999 r., na którą powołuje się skarżący, stanowi wprawdzie o odwołaniu dwóch członków zarządu Spółki, jednakże zawiera postano- wienie, że „do czasu uzupełnienia składu Zarządu, upoważnia Dyrektora Jerzego U. do reprezentowania Spółki i podejmowania wszystkich decyzji jednoosobowo.” Z tre- ści tej uchwały wynika zatem jednoznacznie, że zamiarem wspólników nie było zas- tąpienie trzyosobowego zarządu Spółki zarządem jednoosobowym, lecz jedynie od- wołanie dwóch dotychczasowych członków z istniejącego trzyosobowego zarządu i późniejsze jego uzupełnienie o dwóch nowych członków. W związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia, że odwołanie wnioskodawcy ze stanowiska Dyrektora Gene- ralnego Spółki nastąpiło z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy, bowiem od- wołanie uchwałą zgromadzenia wspólników dwóch członków trzyosobowego zarzą- 5 du, z zamiarem późniejszego uzupełnienia zarządu do pełnego składu, nie oznacza zmniejszenia zatrudnienia w Spółce w związku ze zmianami organizacyjnymi. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================