II UKN 560/00

Sąd Najwyższy2001-09-24
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalne i rentoweŚrednianajwyższy
ZUSubezpieczenia społeczneodwołaniebezczynnośćdoręczenie decyzjiprawo procesowewaloryzacjaświadczenia

Sąd Najwyższy odrzucił odwołanie od decyzji organu rentowego, uznając, że brak doręczenia decyzji nie stanowi podstawy do wniesienia odwołania na bezczynność, jeśli decyzja została wydana i wykonana.

Wnioskodawczyni zarzuciła organowi rentowemu bezczynność w latach 1981-1995, twierdząc, że nie doręczono jej kolejnych decyzji w sprawie podwyższenia i waloryzacji świadczeń. Sądy niższych instancji oddaliły jej odwołania. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i odrzucił odwołanie, stwierdzając, że odwołanie od bezczynności organu rentowego przysługuje tylko wtedy, gdy decyzja nie została wydana w terminie, a nie gdy została wydana i wykonana, lecz nie doręczona.

Sprawa dotyczyła wnioskodawczyni, która wniosła 22 odwołania na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w Ł., zarzucając brak doręczenia decyzji dotyczących podwyższenia i waloryzacji świadczeń w latach 1981-1995. Sądy Okręgowy i Apelacyjny w Łodzi oddaliły jej odwołania, uznając, że organ rentowy wydawał i wypłacał świadczenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uchylił zaskarżone wyroki i odrzucił odwołanie. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odwołanie od bezczynności organu rentowego (art. 4779 § 4 KPC) przysługuje tylko wtedy, gdy organ nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy od zgłoszenia roszczenia. Nie przysługuje ono w sytuacji, gdy decyzja została wydana i wykonana, ale nie została doręczona. Sąd podkreślił, że doręczenie decyzji wpływa na bieg terminu do wniesienia odwołania, ale jego brak nie jest podstawą do wniesienia odwołania na bezczynność, jeśli decyzja została wydana. W związku z tym, że zarzuty wnioskodawczyni dotyczyły jedynie braku doręczenia decyzji, a nie braku ich wydania, Sąd Najwyższy uznał drogę sądową za niedopuszczalną i odrzucił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, odwołanie od bezczynności organu rentowego nie przysługuje w sytuacji, gdy organ wydał i wykonał decyzję, a jedynie nie doręczył jej zainteresowanemu. Doręczenie decyzji ma wpływ na bieg terminu do wniesienia odwołania, ale jego brak nie jest podstawą do wniesienia odwołania na bezczynność.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na przepisach ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych oraz art. 4779 § 4 KPC, zgodnie z którymi odwołanie od bezczynności przysługuje tylko wtedy, gdy organ nie wydał decyzji w terminie. W sytuacji wydania i wykonania decyzji, nawet przy braku doręczenia, droga sądowa w trybie odwołania od bezczynności jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i odrzucenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych- Oddział w Ł.

Strony

NazwaTypRola
Zofia W.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych- Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

KPC art. 4779 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Odwołanie do sądu w związku z bezczynnością organu rentowego podlega odrzuceniu, gdy organ rentowy wydał i wykonał decyzję, a jedynie nie doręczył jej zainteresowanemu.

Pomocnicze

KPC art. 199 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia odwołania z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej.

KPC art. 39316

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych art. 23 § ust. 1 i 3

Określa zasady wnoszenia odwołania od decyzji organu rentowego.

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin art. 95

KPA art. 46

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 109 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odwołanie na bezczynność organu rentowego przysługuje tylko wtedy, gdy organ nie wydał decyzji w terminie, a nie gdy decyzja została wydana i wykonana, lecz nie doręczona. Doręczenie decyzji ma wpływ na bieg terminu do wniesienia odwołania, ale jego brak nie jest podstawą do wniesienia odwołania na bezczynność.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy dopuścił się bezczynności, ponieważ nie doręczył wnioskodawczyni wydanych decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest dopuszczalne żądanie w drodze sądowej prawidłowego doręczenia decyzji organu rentowego. Odwołanie w związku z bezczynnością przysługuje tylko wówczas, gdy żądanie zostało zgłoszone w organie rentowym i nie zostało w terminie załatwione. W sytuacji, gdy organ rentowy wydał z urzędu decyzję i decyzję tą wykonał, nie jest dopuszczalne wniesienie w trybie art. 4779 § 4 KPC odwołania do sądu na bezczynność tego organu tylko z tej przyczyny, że decyzja nie została zainteresowanemu doręczona.

Skład orzekający

Beata Gudowska

przewodniczący

Krystyna Bednarczyk

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odwołania od bezczynności organu rentowego i znaczenia doręczenia decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku doręczenia decyzji, która została już wydana i wykonana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą odwołań od ZUS, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.

Kiedy brak doręczenia decyzji ZUS nie oznacza bezczynności?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 24 września 2001 r. II UKN 560/00 Odwołanie do sądu w związku z bezczynnością organu rentowego (art. 4779 § 4 KPC) podlega odrzuceniu, gdy organ rentowy wydał i wykonał decyzję, a jedynie nie doręczył jej zainteresowanemu. Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2001 r. sprawy z wniosku Zofii W., z udziałem Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych- Oddziałowi w Ł. o zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania de- cyzji, na skutek kasacji Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Poszkodowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Okręgowego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 22 listopada 1999 r. [...] i od- wołanie odrzucić. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawczyni Zofia W. wniosła 22 odwołania na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w Ł. twierdząc, że organ rentowy w latach 1981 - 1995 nie doręczał jej kolejnych decyzji w przedmiocie podwyższenia i waloryzacji świadczeń. Wyrokiem z dnia 22 listopada 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Łodzi oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że w spornym okresie or- gan rentowy wydawał każdorazowo decyzje dotyczące podwyższenia i waloryzacji 2 świadczeń i wypłacał wnioskodawczyni podwyższone świadczenia. Apelacja wnioskodawczyni od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 30 maja 2000 r. [...]. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji i uznał rozstrzygnięcie za prawidłowe. Wyrok ten zaskarżyła kasacją wnioskodawczyni wskazując jako podstawę ka- sacji naruszenie przepisów postępowania - art. 109 § 1 i art. 46 KPA w związku z art. 95 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Naruszenie tych przepisów polega na tym, że decyzje organu rentowego nie zostały doręczone na piśmie za zwrotnym poświad- czeniem odbioru. W związku z tymi zarzutami wnioskodawczyni wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie jest dopuszczalne żądanie w drodze sądowej prawidłowego doręczenia decyzji organu rentowego. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.) a także art. 4779 § 4 KPC odwołanie przysługuje od decyzji organu rentowego oraz w przypadku, gdy organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy licząc od dnia zgłoszenia roszczenia. Odwołanie w związku z bezczynnością przysługuje tylko wówczas, gdy żądanie zostało zgłoszone w orga- nie rentowym i nie zostało w terminie załatwione. Nie przysługuje natomiast odwoła- nie na to, że organ rentowy nie wydał decyzji w sprawie, w której przepisy zobowią- zują go do działania z urzędu (np. waloryzacji świadczeń). W takim przypadku zainte- resowany musi zgłosić w organie rentowym żądanie wykonania ustawowego obo- wiązku i od daty tego zgłoszenia biegnie dwumiesięczny termin do wydania decyzji. W 22 odwołaniach wnioskodawczyni nie powołuje się na to, że jakiekolwiek jej roszczenie zgłoszone w organie rentowym nie zostało w dwumiesięcznym terminie załatwione decyzją. Zarzuty podniesione w tych odwołaniach sprowadzają się do tego, że decyzje wydawane przez organ rentowy z urzędu nie zostały jej doręczone. W sytuacji, gdy organ rentowy wydał z urzędu decyzję i decyzję tą wykonał, nie jest dopuszczalne wniesienie w trybie art. 4779 § 4 KPC odwołania do sądu na bezczyn- 3 ność tego organu tylko z tej przyczyny, że decyzja nie została zainteresowanemu doręczona. Doręczenie decyzji ma wpływ na bieg terminu do wniesienia odwołania i kwestia uchybień w tym zakresie powinna być brana pod uwagę przy badaniu termi- nowości wniesienia odwołania od decyzji podwyższającej świadczenie. Ponieważ wszystkie odwołania wnioskodawczyni dotyczą jedynie bezczynności organu rento- wego, należało uznać, że droga sądowa w tej sprawie jest niedopuszczalna. Odwo- łanie podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 KPC. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39316 KPC uchylił oba wyro- ki i odwołanie odrzucił. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI