II UKN 56/97

Sąd Najwyższy1997-04-16
SAOSubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
renta inwalidzkawypadek przy pracypostępowanie apelacyjnedowodyart. 381 KPCSąd NajwyższyZUStomografia komputerowa

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego z powodu naruszenia art. 381 KPC przez pominięcie wnioskowanego dowodu z tomografii komputerowej bez ustosunkowania się do niego.

Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidzką wypadkową. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku wstrzymującego wypłatę renty. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając, że pominięcie wnioskowanego dowodu z tomografii komputerowej kręgosłupa, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowiło naruszenie art. 381 KPC.

Wnioskodawca Witomierz S. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wstrzymującej wypłatę renty inwalidzkiej. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację wnioskodawcy, uchylił zaskarżony wyrok. Głównym zarzutem kasacji było istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności pominięcie przez Sąd Apelacyjny wnioskowanego dowodu z tomografii komputerowej kręgosłupa. Sąd Najwyższy uznał, że niedopuszczenie dowodu na fakty sporne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, może być uznane za naruszenie przepisów postępowania. Ponieważ termin badania tomograficznego był wyznaczony krótko po rozprawie apelacyjnej, a Sąd Apelacyjny nie ustosunkował się do wniosku o jego przeprowadzenie ani nie podał przyczyn pominięcia, Sąd Najwyższy uznał to za naruszenie art. 381 KPC. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, który ma przeprowadzić dowód z tomografii komputerowej i uzupełniającej opinii biegłych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pominięcie wnioskowanego dowodu bez ustosunkowania się do niego przez sąd drugiej instancji, zwłaszcza gdy potrzeba powołania się na niego wynikała z okoliczności sprawy, stanowi naruszenie przepisu art. 381 KPC.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 381 KPC zezwala sądowi drugiej instancji na pominięcie nowych dowodów, jeśli strona mogła je powołać wcześniej, chyba że potrzeba ich powołania wynikła później. W tej sprawie wnioskodawca wnosił o przeprowadzenie badania tomograficznego, a termin badania był wyznaczony krótko po rozprawie. Sąd Apelacyjny nie ustosunkował się do wniosku ani nie podał przyczyn jego pominięcia, co Sąd Najwyższy uznał za istotne naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Witomierz S.

Strony

NazwaTypRola
Witomierz S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w O.W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (2)

Główne

KPC art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Pominięcie wnioskowanego dowodu bez ustosunkowania się do niego stanowi naruszenie tego przepisu.

KPC art. 393¹³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pominięcie przez Sąd Apelacyjny wnioskowanego dowodu z tomografii komputerowej kręgosłupa bez ustosunkowania się do niego stanowi naruszenie art. 381 KPC.

Godne uwagi sformułowania

Pominięcie wnioskowanego w postępowaniu apelacyjnym dowodu bez ustosunkowania się przez Sąd do tego wniosku, zdaniem składu orzekającego, stanowi naruszenie przepisu art. 381 KPC i uzasadnia uwzględnienie kasacji.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Zbigniew Myszka

sędzia

Maria Tyszel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przez sąd drugiej instancji przepisów postępowania poprzez pominięcie wnioskowanego dowodu bez jego rozważenia i ustosunkowania się do niego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy potrzeba powołania dowodu wynikła później lub gdy sąd nie ustosunkował się do wniosku dowodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania dowodowego w sądzie drugiej instancji i wskazuje na konsekwencje ich naruszenia, co jest istotne dla praktyków prawa.

Sąd Najwyższy: Pominięcie dowodu w apelacji to błąd, który może uchylić wyrok!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 16 kwietnia 1997 r. II UKN 56/97 Pominięcie wnioskowanego w postępowaniu apelacyjnym dowodu bez ustosunkowania się sądu do tego wniosku stanowi naruszenie przepisu art. 381 KPC i uzasadnia uwzględnienie kasacji. Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Maria Tyszel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 1997 r. sprawy z wniosku Witomierza S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w O.W. o rentę inwalidzką wypadkową, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apela- cyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 22 listopada 1996 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi wyrokiem z dnia 22 listopada 1996 r. [...] oddalił apelację Witomierza S. od wyroku Sądu Woje- wódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z dnia 17 września 1996 r. [...] oddalającego odwołanie ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 maja 1996 r., wstrzymującej z dniem 1 czerwca 1996 r. dalszą wypłatę renty inwalidzkiej, pobieranej przez niego według III-ej grupy inwalidów w związku z wypadkiem przy pracy, jakiemu uległ w dniu 8 stycznia 1988 r. W kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego pełnomocnik ubezpieczonego wnosił o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi lub Sądowi Wojewódzkiemu w Kaliszu zarzucając, że obydwa orzeczenia zapadły z istotnym naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: Bezsporne jest, że Witomierz S., [...] uległ w pracy w dniu 8 stycznia 1988 r. wypadkowi, którego następstwa spowodowały ograniczenie jego zdolności do pracy w stopniu powodującym inwalidztwo III grupy. Organ rentowy decyzją z dnia 7 czerwca 1988 r. przyznał mu z tego tytułu rentę inwalidzką. W wyniku badania kontrolnego Obwodowa Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w dniu 28 marca 1996 r. nadal zaliczyła go do III-ej grupy inwalidów, natomiast Wojewódzka Komisja Lekarska stwierdziła ustąpienie inwalidztwa. To orzeczenie stało się podstawą wydania przez organ rentowy decyzji wstrzymującej dalszą wypłatę renty, stanowiącej przedmiot rozpatrywanej sprawy. Uzasadniony jest zarzut kasacji, że pominięcie przez Sąd Apelacyjny dowodu z wyników tomografii komputerowej kręgosłupa wnioskodawcy, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z protokołu rozprawy przed Sądem Apelacyjnym wynika, że wnioskodawca kwestionował opinię biegłych oraz informował Sąd, że: "będzie miał robione badanie rtg kręgosłupa". Na rozprawie przed Sądem Najwyższym okazał wyniki przeprowadzonej w dniu 30 listopada 1996 r. tomografii komputerowej. Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w dotychczasowym orzecznictwie, między innymi w wyroku z dnia 6 grudnia 1996 r., II UKN 26/96, że niedopuszczenie dowodu na fakty sporne między stronami, a mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, może być uznane za naruszenie istotnych przepisów postępowania i uzasadniać uwzględnienie kasacji. Zgodnie z przepisem art. 381 KPC sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Skoro zatem wnioskodawca w postępowaniu apelacyjnym wnosił o przeprowadzenie dowodu z wyników tomografii komputerowej, a termin tego badania był wyznaczony zaledwie na osiem dni po dniu rozprawy apelacyjnej, obowiązkiem Sądu Apelacyjnego było rozważenie tego wniosku. Ani w protokole rozprawy, ani w uzasadnieniu wyroku Sądu nie wskazano przyczyn pominięcia wnioskowanego dowodu. Tomografia komputerowa jest wysoce specjalistycznym badaniem pomocniczym, ułatwiającym zarówno diagnozę, jak i określenie nasilenia schorzenia w sposób bardziej obiektywny niż można to uczynić na podstawie wyników badania przedmiotowego i rtg, którym to wynikiem - w niniejszej sprawie - dysponowała WKiZ oraz biegli sądowi oraz na wynik którego powołał się Sąd Apelacyjny. Pominięcie dowodu wnioskowanego w postępowaniu apelacyjnym bez ustosunkowania się przez Sąd do tego wniosku, zdaniem składu orzekającego, stanowi naruszenie przepisu art. 381 KPC i uzasadnia uwzględnienie kasacji. Rozpoznając sprawę Sąd Apelacyjny przeprowadzi dowód z wyników tomografii komputerowej wnioskodawcy i uzupełniającej opinii tych samych lub innych biegłych, którzy w wyraźny sposób ustosunkują się do wyników tego badania. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 13 § 1 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. N o t k a Powołany w uzasadnieniu wyrok z dnia 6 grudnia 1996 r., II UKN 26/96 został już opublikowany w OSNAPiUS 1997 nr 14 poz. 256. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI