II UKN 551/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była kasacja wniesiona przez pozwane Zakłady Chemiczne „O.-S.” od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Leżajsku. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanych na rzecz powoda Kazimierza K. kwotę 9.665,40 zł z odsetkami tytułem skapitalizowanej renty wyrównawczej oraz rentę miesięczną w kwocie 536,88 zł, uznając powództwo. Powód uległ wypadkowi przy pracy (zatruciu zbiorowemu oftanolem T), co skutkowało stwierdzeniem choroby zawodowej i III grupy inwalidztwa. W związku z pogorszeniem stanu zdrowia, uszczerbek na zdrowiu zwiększył się z 15% do 35%, co skłoniło powoda do dochodzenia renty wyrównawczej. Pozwany zarzucał w kasacji naruszenie art. 444 § 2 KC i 447 KC oraz przepisów postępowania, twierdząc, że przyznanie renty wyrównawczej stanowi podwójne zaspokojenie, gdyż powód otrzymał już jednorazowe odszkodowanie. Sąd Najwyższy oddalił kasację, podkreślając, że uchylenie art. 40 ustawy wypadkowej z 1975 r. umożliwiło dochodzenie świadczeń uzupełniających na podstawie Kodeksu cywilnego, które przewyższają świadczenia z ustawy wypadkowej. Sąd wskazał, że renta wyrównawcza i jednorazowe odszkodowanie to odrębne roszczenia, oparte na różnych podstawach prawnych i faktycznych, a zatem nie zachodzi tożsamość świadczeń ani podwójne zaspokojenie. Sąd Najwyższy uznał również, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym odmowy przeprowadzenia dowodów na okoliczność zarobkowania powoda za granicą, są bezzasadne, gdyż okoliczności te nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a pogorszenie stanu zdrowia wynikało wyłącznie z wypadku przy pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa pracownika do dochodzenia świadczeń uzupełniających (renty wyrównawczej) na podstawie Kodeksu cywilnego, niezależnie od świadczeń z ustawy wypadkowej, w celu pełnej kompensaty szkody na osobie.
Dotyczy sytuacji, gdy uszczerbek na zdrowiu wynika z wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, a świadczenia z ustawy wypadkowej nie pokrywają w pełni poniesionej szkody.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przyznanie jednorazowego odszkodowania z tytułu zwiększenia się uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy wyłącza przyznanie renty wyrównawczej na podstawie art. 444 § 2 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie jednorazowego odszkodowania z tytułu zwiększenia się uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy nie wyłącza przyznania renty wyrównawczej na podstawie art. 444 § 2 KC.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że uchylenie art. 40 ustawy wypadkowej umożliwiło dochodzenie świadczeń uzupełniających na podstawie Kodeksu cywilnego, które mają na celu pełną kompensatę szkody na osobie. Renta wyrównawcza i jednorazowe odszkodowanie to odrębne roszczenia, oparte na różnych podstawach prawnych i faktycznych, a zatem nie zachodzi tożsamość świadczeń ani podwójne zaspokojenie.
Czy sąd jest związany uznaniem powództwa, jeśli jest ono sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa (art. 213 § 2 KPC).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że uznanie powództwa przez stronę pozwaną było dopuszczalne, ponieważ nie było sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego, a zostało poprzedzone szczegółowym postępowaniem dowodowym.
Czy wyjazd i podjęcie pracy za granicą przez powoda wpływa na zasadność roszczenia o rentę wyrównawczą?
Odpowiedź sądu
Nie, wyjazd i pobyt za granicą, a nawet podjęcie tam dorywczej pracy w celu utrzymania się, nie wpływa na zasadność roszczenia o rentę wyrównawczą, jeśli pogorszenie stanu zdrowia nastąpiło wyłącznie z przyczyn związanych z wypadkiem przy pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że okoliczności zarobkowania za granicą nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ pogorszenie stanu zdrowia powoda wynikało bezpośrednio z wypadku przy pracy, a lekarz orzecznik nie wskazał innych przyczyn.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kazimierz K. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakłady Chemiczne „O.-S.” Przedsiębiorstwo Państwowe w N.S. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
KC art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Umożliwia dochodzenie renty wyrównawczej w celu wyrównania szkody na osobie, która nie została skompensowana w ramach świadczeń ustawowych.
Pomocnicze
KC art. 447
Kodeks cywilny
Dotyczy możliwości skapitalizowania renty.
ustawa wypadkowa art. 40
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Jego uchylenie umożliwiło dochodzenie świadczeń uzupełniających z Kodeksu cywilnego.
KPC art. 213 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że jest ono sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
KPC art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może pominąć środki dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione lub dowody powołano dla zwłoki.
KPC art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo pracownika do renty wyrównawczej na podstawie KC, nawet po otrzymaniu odszkodowania z ustawy wypadkowej. • Renta wyrównawcza i odszkodowanie z ustawy wypadkowej to odrębne roszczenia. • Uznanie powództwa było dopuszczalne i nie naruszało prawa ani zasad współżycia społecznego. • Zarzuty dotyczące zarobkowania za granicą nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Przyznanie renty wyrównawczej stanowi podwójne zaspokojenie. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 444 § 2 KC, 447 KC). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 217 § 2, 224 § 1, 227, 213 § 2 KPC) przez odmowę wyjaśnienia istotnych faktów i przyjęcie uznania powództwa. • Naruszenie zasad współżycia społecznego przez podwójne zaspokojenie.
Godne uwagi sformułowania
przywróciło podstawę do dochodzenia przez osoby uprawnione do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej dalszych roszczeń wynikających z przepisów Kodeksu cywilnego, a więc zadośćuczynienia i renty wyrównawczej, przewyższających kwoty świadczeń przewidzianych w ustawie wypadkowej z 1975 r. • Między tymi roszczeniami nie zachodzi bowiem tożsamość. • Nie można zatem mówić o wypłaceniu podwójnie „tego samego odszkodowania”. • wyjazd i pobyt za granicą, a nawet podjęcie tam dorywczej pracy w celu utrzymania się, nie wpływa na zasadność roszczenia.
Skład orzekający
Barbara Wagner
przewodniczący
Beata Gudowska
sędzia
Stefania Szymańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa pracownika do dochodzenia świadczeń uzupełniających (renty wyrównawczej) na podstawie Kodeksu cywilnego, niezależnie od świadczeń z ustawy wypadkowej, w celu pełnej kompensaty szkody na osobie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy uszczerbek na zdrowiu wynika z wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, a świadczenia z ustawy wypadkowej nie pokrywają w pełni poniesionej szkody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia ważne kwestie dotyczące zakresu ochrony pracownika po wypadku przy pracy i możliwości dochodzenia dodatkowych świadczeń, co jest istotne dla wielu osób i prawników.
“Czy wypadek przy pracy oznacza tylko jedno odszkodowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
skapitalizowana renta wyrównawcza: 9665,4 PLN
miesięczna renta wyrównawcza: 536,88 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 325 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.