II UKN 54/98

Wyrok z dnia 19 maja 1998 r. II UKN 54/98 Sprawy o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadków pozostają- cych w związku ze służbą wojskową nie podlegają rozpoznaniu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ale na podstawie przepisów odrębnych. Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 1998 r. sprawy z wniosku Wojciecha P. przeciwko Wojewódzkiemu Sztabowi Wojskowemu w S. o jednorazowe odszkodowanie, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 5 listopada 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 18 listopada 1996 r. Wojewódzki Sztab Wojskowy w S. odmó- wił wnioskodawcy Wojciechowi P. przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku zaistniałego w dniu 27 lipca 1962 r. podczas odbywania zasadniczej służby wojskowej. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie oddalił odwołanie wnioskodawcy i ustalił, że wnioskodawca w dniu 10 października 1961 r. powołany został do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Po wstępnym przeszko- leniu w U., jako „motorzysta”, wcielony został do jednostki wojskowej w M. W dniu 27 lipca 1962 r. doznał uszkodzenia ciała w wyniku pobicia na terenie jednostki wojs- kowej. W następstwie doznanych obrażeń została mu zmieniona kategoria stanu zdrowia z grupy „A” na „C” i został zwolniony z odbywania służby wojskowej. 2 W roku 1965 wnioskodawca otrzymał na podstawie ugody pozasądowej od Dowództwa Marynarki Wojennej odszkodowanie z tytułu wypadku. W 1991 r. został zaliczony do II grupy inwalidów z powodu przebytego zawału serca, dusznicy i cu- krzycy. Wcześniej nie miał ustalonego inwalidztwa III grupy i nie pobierał renty inwa- lidzkiej. Dokonując oceny ustalonego stanu faktycznego Sąd Wojewódzki wywiódł, że stosownie do art.17 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodo- wawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz.U. Nr 53, poz.342), świadczenie pieniężne przewidziane w ustawie przysługuje poszkodowanemu tylko wówczas, gdy wypadek zaistniał po dniu 1 stycznia 1973 r. Wnioskodawca nie spełniał też warunków do uzyskania odszko- dowania przy zastosowania przepisów wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych, al- bowiem w następstwie doznanych obrażeń nie został zaliczony do jednej z grup in- walidów. Ponadto Sąd Wojewódzki podniósł, że roszczenie wnioskodawcy z upły- wem lat 10 od wypadku przedawniło się z mocy art.118 i 442 KC. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 listopada 1997 r. oddalił apelację wnioskodawcy, żądającego zadośćuczy- nienia w wysokości 15.000 zł. Art.29a ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych, który ma zastosowanie w roz- poznawanej sprawie, przewidywał możliwość przyznania odszkodowania z tytułu wypadku tylko w sytuacji, gdy poszkodowany w następstwie obrażeń wypadkowych zaliczony został do II grupy inwalidów. Natomiast wnioskodawca stał się od 6 lipca 1994 r. inwalidą II grupy z innych przyczyn, bo z ogólnego stanu zdrowia. Sąd Ape- lacyjny podzielił również stanowisko Sądu Wojewódzkiego w sprawie zastosowania przepisów prawa cywilnego w kwestii przedawnienia roszczenia. Data powstania szkody - 27 lipca 1962 r. i zawarcie ugody pozasądowej w 1965 r. wskazują, że zgłoszenie przez wnioskodawcę przedmiotowego roszczenia w dniu 13 listopada 1996 r. narusza termin określony w art.118 KC. Powyższy wyrok powód zaskarżył kasacją, zarzucając naruszenie art.444 §1 i 2 oraz art.445 §1 KC i wniósł o uchylenie wyroków obu instancji z przekazaniem sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Kasacja nie jest zasadna. Sprawy o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wy- padków powstających w związku ze służbą wojskową nie podlegają rozpoznaniu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ale na podstawie odrębnych przepisów. Trafnie przyjęły Sądy obu instancji, że wypadek wnioskodawcy, któremu uległ w służbie wojskowej w dniu 27 lipca 1962 r., może być oceniony jedynie na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i pod- oficerów Sił Zbrojnych (Dz.U. Nr 36, poz.164 ze zm.), natomiast w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania przepisy prawa cywilnego: art.444 §1 i 2 i art.445 §1 KC. Ponieważ jednak w dniu 28 lipca 1965 r. zawarta została między stronami po- zasądowa ugoda, przyznająca wnioskodawcy odszkodowanie na zasadach prawa cywilnego, to roszczenie o podwyższenie tego odszkodowania podlegałoby przedawnieniu najpóźniej z upływem 10 lat zgodnie z art.118 i 442 §2 KC. Roszczenia zgłoszone przez wnioskodawcę w 1996 roku słusznie uznały Sądy orzekające w niniejszej sprawie za przedawnione. Z tych wszystkich względów i na podstawie art.393 12 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================