II UKN 534/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda Wojciecha W. o zasądzenie renty wyrównawczej od Kopalni Węgla Kamiennego „B.” SA w związku z wypadkiem przy pracy, który spowodował częściową niezdolność do pracy i ograniczenie możliwości zarobkowych. Powód domagał się renty w kwocie 552,83 zł miesięcznie. Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił powództwo, uznając je za przedawnione (art. 442 § 1 KC) oraz merytorycznie bezzasadne, gdyż wypłacana renta wraz z rentą wypadkową pokrywały szkodę. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację powoda, potwierdzając przedawnienie i błędną wykładnię art. 444 § 2 KC, zgodnie z którą renta wyrównawcza stanowi formę odszkodowania i nie może przewyższać wysokości szkody, uwzględniając zarobki, które poszkodowany może uzyskać przy zachowanej zdolności do pracy. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 442 § 1 KC, art. 907 § 2 KC) i przepisów postępowania (art. 233 § 1 KPC) za bezzasadne. Sąd Najwyższy podkreślił, że podstawę ustalenia wysokości renty wyrównawczej stanowi wysokość spodziewanego wynagrodzenia pomniejszona o wynagrodzenie, które pracownik może uzyskać wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy, niezależnie od aktualnej sytuacji na rynku pracy. Potwierdzono również prawidłowość zastosowania przepisu o przedawnieniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości renty wyrównawczej po wypadku przy pracy, zasady przedawnienia roszczeń odszkodowawczych, interpretacja art. 444 § 2 KC i art. 442 § 1 KC.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika po wypadku przy pracy z ograniczoną zdolnością do pracy. Interpretacja przedawnienia jest standardowa dla czynów niedozwolonych.
Zagadnienia prawne (3)
Jakie są zasady ustalania wysokości renty wyrównawczej na podstawie art. 444 § 2 KC, gdy wypadek przy pracy nie spowodował całkowitej niezdolności do pracy, a jedynie ograniczenie możliwości zarobkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawę ustalenia wysokości renty wyrównawczej stanowi wysokość spodziewanego wynagrodzenia, pomniejszona o wynagrodzenie, które pracownik może uzyskać wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy, bez względu na aktualną sytuację na rynku pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że renta wyrównawcza ma na celu naprawienie szkody wynikającej z utraty lub ograniczenia zdolności do pracy. Szkoda ta jest rozumiana jako różnica między potencjalnymi zarobkami a zarobkami możliwymi do uzyskania przy zachowanej, choć ograniczonej, zdolności do pracy. Okoliczności zewnętrzne, jak brak ofert pracy, nie są normalnym następstwem wypadku i nie obciążają pracodawcy.
Jaki jest termin przedawnienia roszczeń o rentę wyrównawczą i od kiedy się on rozpoczyna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o rentę wyrównawczą ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia, a w każdym wypadku z upływem dziesięciu lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że trzyletni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym (w tym renty wyrównawczej) liczy się od daty dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej. Dziesięcioletni termin jest terminem ostatecznym. Sąd uznał, że w przypadku powoda roszczenie uległo przedawnieniu, gdyż pozew został wniesiony po upływie trzech lat od daty wypadku.
Czy roszczenie o podwyższenie renty wyrównawczej można dochodzić na podstawie art. 907 § 2 KC, jeśli zostało ono ustalone ugodą pozasądową?
Odpowiedź sądu
Powództwo o podwyższenie renty wyrównawczej na podstawie art. 907 § 2 KC nie było zasadne, gdyż żądanie powoda nie wynikało ze zmiany stosunków uzasadniającej podwyższenie renty w krótkim okresie po zawarciu ugody, a dotyczyło raczej ustalenia wysokości renty na przyszłość.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powód nie wykazał, aby zaszła zmiana stosunków uzasadniająca żądanie podwyższenia renty na podstawie art. 907 § 2 KC. Okres od zawarcia ugody do wniesienia nowego pozwu był zbyt krótki, aby mówić o istotnej zmianie stosunków. Sąd podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, gdy po ustaleniu renty następuje zmiana okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wojciech W. | osoba_fizyczna | powód |
| Kopalnia Węgla Kamiennego „B.” SA w B. | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
KC art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Renta wyrównawcza stanowi formę odszkodowania, a jej wysokość ustala się na podstawie spodziewanego wynagrodzenia pomniejszonego o wynagrodzenie, które pracownik może uzyskać wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy.
KC art. 442 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.
Pomocnicze
KC art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania i zaniechania, z którego szkoda wynikła.
KC art. 907 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli obowiązek płacenia renty wynika z ustawy, każda ze stron może w razie zmiany stosunków żądać zmiany wysokości lub czasu trwania renty, chociażby wysokość i czas jej trwania były ustalone w orzeczeniu sądowym lub umowie.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o rentę wyrównawczą uległo przedawnieniu na podstawie art. 442 § 1 KC. • Renta wyrównawcza nie może przekraczać wysokości szkody, uwzględniając zarobki, które poszkodowany może uzyskać przy zachowanej ograniczonej zdolności do pracy. • Brak ofert pracy nie jest normalnym następstwem wypadku przy pracy i nie obciąża pracodawcy. • Żądanie podwyższenia renty nie było uzasadnione zmianą stosunków w rozumieniu art. 907 § 2 KC.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 442 § 1 KC przez nieuwzględnienie dziesięcioletniego terminu przedawnienia. • Niezastosowanie art. 907 § 2 KC, który pozwala na zmianę wysokości renty w razie zmiany stosunków. • Naruszenie art. 233 § 1 KPC przez dowolną ocenę dowodów i błędne ustalenie, że świadczenia otrzymywane przez powoda pokrywają szkodę.
Godne uwagi sformułowania
Podstawę ustalenia wysokości renty wyrównawczej [...] stanowi wysokość spodziewanego wynagrodzenia, pomniejszonego o wynagrodzenie, które pracownik może uzyskać wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy, bez względu na aktualną sytuację na rynku pracy. • Normalnym następstwem wypadku przy pracy, za które odpowiada pozwana, jest częściowa utrata przez powoda zdolności do pracy. • Okoliczność, że pozwana nie zaoferowała powodowi odpowiadającej mu pracy, także nie pozostaje w związku ze zdarzeniem będącym podstawą odpowiedzialności pozwanej z mocy art. 444 § 2 KC.
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Krystyna Bednarczyk
sprawozdawca
Beata Gudowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości renty wyrównawczej po wypadku przy pracy, zasady przedawnienia roszczeń odszkodowawczych, interpretacja art. 444 § 2 KC i art. 442 § 1 KC."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika po wypadku przy pracy z ograniczoną zdolnością do pracy. Interpretacja przedawnienia jest standardowa dla czynów niedozwolonych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące renty wyrównawczej i przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i odszkodowaniach, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania społecznego.
“Jak obliczyć rentę wyrównawczą po wypadku? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 552,83 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.