II UKN 533/98

Sąd Najwyższy1999-03-23
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie społeczne osób prowadzących działalność gospodarcząŚrednianajwyższy
ubezpieczenie społecznewspółpraca małżonkadziałalność gospodarczaZUSkasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, potwierdzając objęcie go ubezpieczeniem społecznym jako osoby współpracującej z żoną w jej działalności gospodarczej.

Wnioskodawca Sylwester M. odwołał się od decyzji ZUS objął go ubezpieczeniem społecznym jako osobę współpracującą z żoną w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Sądy niższych instancji oddaliły odwołanie, a Sąd Najwyższy w kasacji oddalił zarzuty wnioskodawcy, uznając, że współpraca z żoną uzasadnia objęcie ubezpieczeniem na podstawie przepisów ustawy.

Sprawa dotyczyła objęcia wnioskodawcy Sylwestra M. ubezpieczeniem społecznym jako osoby współpracującej z jego żoną Grażyną M. w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (kiosk „Ruch” i sklep spożywczo-przemysłowy). Wnioskodawca kwestionował tę decyzję, twierdząc, że nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych przez sądy niższych instancji. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, zważył, że ustalenia sądów niższych instancji, oparte na zeznaniach wnioskodawcy i jego siostry, były wystarczające do stwierdzenia współpracy. Sąd uznał, że dodatkowe punkty sprzedaży czy inne okoliczności nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i nie wymagały dodatkowego postępowania dowodowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację, potwierdzając zasadność objęcia wnioskodawcy ubezpieczeniem społecznym na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, podlega ubezpieczeniu społecznemu na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ustalenia faktyczne dotyczące współpracy wnioskodawcy z żoną w jej działalności gospodarczej były wystarczające do objęcia go ubezpieczeniem społecznym jako osoby współpracującej. Nie stwierdzono naruszenia przepisów proceduralnych przez sądy niższych instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w K.

Strony

NazwaTypRola
Sylwester M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w K.instytucjaorgan rentowy
Grażyna M.osoba_fizycznawłaścicielka działalności gospodarczej

Przepisy (6)

Główne

ustawa o ubezp. społ. os. prow. dz. gosp. art. 26 § 1 i 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin

Przepisy te określają zasady objęcia ubezpieczeniem społecznym osób współpracujących z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą.

Pomocnicze

KPC art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad swobodnej oceny materiału dowodowego przez sąd.

KPC art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku sądu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Współpraca wnioskodawcy z żoną w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej uzasadnia objęcie go ubezpieczeniem społecznym jako osoby współpracującej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez Sąd drugiej instancji granic swobodnej oceny materiału dowodowego. Przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego i uznanie za ustalone bez przesłuchania stron faktów dotyczących prowadzenia dodatkowego punktu sprzedaży.

Godne uwagi sformułowania

Współpracujący z małżonkiem w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej podlega ubezpieczeniu społecznemu nie miało jednak znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, nie było zatem potrzeby stosowania art. 231 KPC Sąd drugiej instancji trafnie uznał, iż Sąd Wojewódzki nie naruszył granic swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego

Skład orzekający

Maria Mańkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Kijowski

sędzia

Barbara Wagner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu pojęcia 'osoba współpracująca' w kontekście ubezpieczeń społecznych osób prowadzących działalność gospodarczą."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 1999 roku, ale zasada interpretacji współpracy pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ubezpieczeń społecznych dla osób prowadzących działalność gospodarczą i ich rodzin, choć rozstrzygnięcie jest oparte na standardowej interpretacji przepisów.

Czy współpraca z małżonkiem w firmie to obowiązkowe ubezpieczenie społeczne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 23 marca 1999 r. II UKN 533/98 Współpracujący z małżonkiem w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej podlega ubezpieczeniu społecznemu na podstawie art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób pro- wadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 ze zm.). Przewodniczący: SSN Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 1999 r. sprawy z wniosku Sylwestra M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych- Oddziałowi w K. o wyłączenie z ubezpieczenia społecznego, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyro- ku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawca Sylwester M. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w K. z dnia 24 maja 1996 r., którą organ rentowy objął wnios- kodawcę ubezpieczeniem społecznym od dnia 1 września 1993 r. do 31 stycznia 1995 r. i od 1 sierpnia 1995 r. nadal, jako osobę współpracującą z jego żoną Grażyną M., która prowadzi działalność gospodarczą. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach oddalił to odwołanie i ustalił, że żona wnioskodawcy Grażyna M. prowadziła kiosk „Ruchu” w O.Ś. w godzinach od 600 do 2000 i sklep w G. w godzinach od 800 do 2000 . Zarówno w kiosku, jak i sklepie zatrudniony był pracownik na 1/2 etatu na 4 godziny dziennie, w pozostałych godzinach pracy pracowali w tych punktach na zmianę właścicielka i jej mąż Sylwester. Ustalenia te zostały dokonane na podstawie zeznań wnioskodawcy i jego siostry Agnieszki M., które złożyli w czasie kontroli ZUS we wrześniu 1995 r. 2 Wnioskodawca zgłosił w ZUS-ie fakt współpracy z żoną na 1/2 etatu od 1 września 1993 r. W okresie od 1 lutego 1995 r. do 31 lipca 1995 r. pracował u Artura Ż. i ten okres pracy został wyłączony z ubezpieczenia jako ubezpieczenia osoby współpra- cującej. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 lutego 1998 r. oddalił apelację wnioskodawcy i nie stwierdził, aby Sąd pierwszej instancji dokonał oceny materiału dowodowego z naruszeniem art. 233 § 1 KPC. Pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżył kasacją powyższy wyrok, zarzucając naruszenie art. 231, 233 § 1, 385 i 299 KPC, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny materiału dowodowego zgro- madzonego w sprawie i uznanie za ustalone bez przesłuchania stron faktów doty- czących prowadzenia dodatkowego punktu sprzedaży w G. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Przedmiotem sporu jest objęcie wnioskodawcy ubezpieczeniem osoby współpracującej w kiosku „Ruch” w O. ul. R. i w sklepie spo- żywczo - przemysłowym w G., należących do żony wnioskodawcy Grażyny M. Wyni- ka to z akt organu rentowego, a także ustaleń dokonanych przez Sąd pierwszej ins- tancji. Dla oceny tego materiału dowodowego nie ma znaczenia podniesienie przez Sąd drugiej instancji dodatkowej okoliczności, że przez pewien okres żona wniosko- dawcy prowadziła w G. drugi punkt sprzedaży pod adresem G. Fakt ten potwierdza zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz przedłożone do akt sprawy faktury, co nie miało jednak znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, nie było zatem potrzeby stosowania art. 231 KPC, jak twierdzi kasacja, ani dodatkowego wyjaśnienia w drodze przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron. Tak samo pozostałe przepisy prawa procesowego nie zostały naruszone przez Sąd drugiej instancji, który trafnie uznał, iż Sąd Wojewódzki nie naruszył granic swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, skoro oparł swoje ustalenia o zeznania samego wnioskodawcy i jego siostry, które złożyli w czasie kontroli przeprowadzanej przez pracownika organu rentowego. Ustalenie, iż wnios- kodawca współpracował z żoną w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w okresie objętym zaskarżoną decyzją ZUS powoduje objęcie go ubezpieczeniem społecznym jako osoby współpracującej na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gos- podarczą oraz ich rodzin (jednolity tekst Dz.U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 ze zm. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI