II UKN 53/01

Wyrok z dnia 8 lutego 2002 r. II UKN 53/01 Przy ustalaniu prawa do wcześniejszej emerytury, nie jest możliwe zli- czenie okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakte- rze wymienionych odrębnie w wykazie A i w wykazie B, stanowiących załączni- ki do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Roman Kuczyński (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2002 r. sprawy z wniosku Aleksandry J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w Z. o emeryturę, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 kwietnia 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 22 stycznia 1999 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Z. odmówił Aleksandrze J. przyznania emerytury na podstawie przepisów rozpo- rządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pra- cowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) wobec braku wymaganych przepisami tego rozporzą- dzenia okresów zatrudnienia umożliwiających nabycie prawa do emerytury z ukoń- czeniem 50 roku życia. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, w uwzględnieniu odwołania wnioskodawczyni, zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał jej prawo do wcześniejszej emerytury z uzasadnie- niem, iż wnioskodawczyni od dnia 1 lutego 1983 r. do dnia ukończenia 50 lat, tj. do 2 24 maja 1998 r., wykazała 15 lat 3 miesiące i 23 dni zatrudnienia przy przeróbce me- chanicznej węgla (wykaz B dział IV pkt 8-9 załącznika do rozporządzenia Rady Mini- strów z dnia 7 lutego 1983 r.), zaś od 1 stycznia 1977 r. do 31 stycznia 1982 r. przez okres 5 lat i 1 miesiąca pracowała na stanowisku galwanizera cynku, miedzi, chromu, kadmu i niklu wymienionym w wykazie A dział III pkt 76, a zatem legitymuje się 20 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. W uwzględnieniu apelacji organu rentowego Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2000 r. zmienił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że odwołanie wnioskodaw- czyni oddalił. Sąd drugiej instancji, nie kwestionując ustaleń co do okresów zatrud- nienia wnioskodawczyni w szczególnych warunkach, zauważył, że obydwa okresy pracy nie mogą być, jak to uczynił Sąd Okręgowy, zliczone, ponieważ odnośnie do każdego z nich przepisy wymienionego rozporządzenia stosują odmienne kryteria nabycia uprawnień do emerytury. I tak, jeżeli chodzi o pracę w charakterze ocynko- waczy, ocynowowaczy, kadmowowaczy oraz galwanizerów cynkiem, miedzią, chro- mem, kadmem i niklem (wykaz A dział III pkt 76), dla nabycia prawa do emerytury przez kobietę wystarczający jest co najmniej 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych (przy 20-letnim okresie zatrudnienia w ogóle), jednakże z osiągnięciem wieku emerytalnego 55 lat, którego wnioskodawczyni nie posiada. Natomiast pra- cownica, która wykonywała pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wyka- zie B dziale IV poz. 8 i 9, może nabyć prawo do emerytury z osiągnięciem wieku 50 lat, jednakże przy posiadaniu co najmniej 20 lat pracy w warunkach wymienionych w wykazie B dział IV poz. 8 i 9, zaś wnioskodawczyni w takich warunkach przepraco- wała tylko 5 lat. Kasacja wnioskodawczyni zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego - § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Wymieniony w kasacji § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. stanowi, że pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienioną w dziale IV wykazu B, na- bywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek 3 emerytalny, wynoszący 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 10 lat wykonywał prace wymienione w dziale IV wy- kazu B. Jest więc oczywiste, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków wymaga- nych w omawianym przepisie, ponieważ prace wymienione w dziale IV wykazu B wy- konywała przez lat pięć. Z kolei dla nabycia prawa do emerytury z tytułu 15 lat pracy w warunkach wymienionych w wykazie A wymagany jest dla kobiety wiek 55 lat, któ- rego wnioskodawczyni jeszcze nie osiągnęła (§ 4 rozporządzenia). Ponadto jest poza sporem, że wnioskodawczyni wykonywała w warunkach szczególnych w latach 1977-1982 konkretne prace wymienione w wykazie B dziale IV poz. 8 i 9, wobec czego dla nabycia prawa do emerytury z ukończeniem 50 lat powinna legitymować się co najmniej 20-letnim okresem zatrudnienia przy tych pracach, co wynika wprost z mającego zastosowanie do wnioskodawczyni przepisu § 8a rozporządzenia. Za- równo ten przepis, jak i przepis § 8, nie przewidują możliwości zaliczenia do okresów wykonywania prac w szczególnych warunkach wymienionych w dziale IV wykazu B innych okresów pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, a zaliczenie innego zatrudnienia jest możliwe, jeżeli okres pracy w warunkach wymienionych w tym dziale wynosił bądź co najmniej 10 lat (§ 8 pkt 2) bądź co najmniej 20 lat (§ 8a pkt 2). Taka możliwość przewidziana jest wprawdzie w przepisie § 4 ust. 3 rozporządzenia, jednakże przepis ten, obok 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach wy- mienionych w wykazie A (lub łącznie z okresami pracy i służby wymienionych w § 5- 10 rozporządzenia) przewiduje dla kobiety wiek emerytalny 55 lat, którego to warun- ku wnioskodawczyni nie spełnia. Sąd Najwyższy nie znalazł zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnie- nia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================