II UKN 521/97

Sąd Najwyższy1998-02-18
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
ubezpieczenie społecznerenta rodzinnanowicjuszduchowniSąd Najwyższyprawo pracyświadczenia

Nowicjusz zakonny ma prawo do renty rodzinnej na zasadach przysługujących uczącej się młodzieży, nawet jeśli nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu duchownych.

Sąd Najwyższy rozpatrzył sprawę wnioskodawcy Krzysztofa R., który ubiegał się o rentę rodzinną po zmarłym ojcu w okresie odbywania nowicjatu. Sąd uznał, że nowicjusze, podobnie jak ucząca się młodzież, mają prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w tym renty rodzinnej, jeśli spełniają warunki wiekowe. Kasacja organu rentowego została oddalona.

Sprawa dotyczyła prawa Krzysztofa R. do renty rodzinnej po zmarłym ojcu w okresie odbywania nowicjatu w Zakonie Franciszkanów, od 26 sierpnia 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r., przed ukończeniem 25 roku życia. Sąd Najwyższy analizował wykładnię art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin w związku z art. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym duchownych. Zgodnie z przepisami, nowicjusze, choć nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia społecznego duchownych, korzystają ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego na zasadach przysługujących młodzieży uczącej się. Sąd uznał, że wnioskodawca spełnił warunek wiekowy (nieukończenie 25 lat) do otrzymania renty rodzinnej, podobnie jak ucząca się młodzież. W związku z tym, kasacja organu rentowego, kwestionująca tę interpretację, została uznana za bezzasadną i oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, nowicjusz zakonny ma prawo do renty rodzinnej na zasadach przysługujących uczącej się młodzieży, jeśli spełnia warunki wiekowe.

Uzasadnienie

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym duchownych zrównuje prawa nowicjuszy do świadczeń z ubezpieczenia społecznego z prawami młodzieży uczącej się. Prawo do renty rodzinnej przysługuje dzieciom do ukończenia nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia. Nowicjat, odbywany przed 25 rokiem życia, spełnia ten warunek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Krzysztof R.

Strony

NazwaTypRola
Krzysztof R.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w C.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (2)

Główne

u.u.s.d. art. 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym duchownych

Zrównuje prawa nowicjuszy do świadczeń z ubezpieczenia społecznego z prawami młodzieży uczącej się.

u.z.e.p. art. 39 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

Prawo do renty rodzinnej mają dzieci do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowicjusze, podobnie jak ucząca się młodzież, mają prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w tym renty rodzinnej, jeśli spełniają warunki wiekowe. Okres nowicjatu przed ukończeniem 25 roku życia jest okresem nauki w rozumieniu przepisów o rencie rodzinnej.

Odrzucone argumenty

Nowicjusz zakonny nie podlega ubezpieczeniu społecznemu duchownych, co wyklucza prawo do renty rodzinnej. Nowicjat nie jest szkołą w rozumieniu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Godne uwagi sformułowania

Nowicjusz zakonny ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego na zasadach przysługujących uczącej się młodzieży. ustawa z dnia 17 maja 1989 r. zrównuje prawa nowicjuszy do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego z prawami młodzieży uczącej się w szkołach.

Skład orzekający

Maria Mańkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Kuźniar

sędzia

Stefania Szymańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego dla nowicjuszy zakonnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy osób (nowicjuszy) i konkretnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących świadczeń socjalnych dla duchownych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i prawa wyznaniowego.

Czy nowicjusz zakonny może liczyć na rentę rodzinną? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 18 lutego 1998 r. II UKN 521/97 Nowicjusz zakonny ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia społeczne- go na zasadach przysługujących uczącej się młodzieży (art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych, Dz.U. Nr 29, poz. 156 ze zm.). Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 1998 r. sprawy z wniosku Krzysztofa R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o prawo do renty rodzinnej, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 22 kwietnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro- kiem z dnia 22 kwietnia 1997 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych- Oddziału w C. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz- nych w Częstochowie z dnia 29 listopada 1996 r., którym przyznano wnioskodawcy Krzysztofowi R. prawo do renty rodzinnej na okres od 1 września 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r. Sąd Wojewódzki ustalił, że wnioskodawca odbył nowicjat w okresie od 26 sierpnia 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r., to jest przed ukończeniem 25 roku życia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu duchownych, jako członek Zakonu Franciszkanów, bowiem w okresie nowicjatu był uprawniony do świadczeń z 2 ubezpieczenia społecznego na zasadach przysługujących młodzieży uczącej się, w tym między innymi, do renty rodzinnej uregulowanej przepisami art. 37-39 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, stwierdzając dodatkowo, że nie ma znaczenia, czy nowicjat jest szkołą, gdyż ustawa z dnia 17 maja 1989 r. zrównała prawa nowicjuszy do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecz- nego z prawami młodzieży uczącej się w szkołach. Kasację od wyroku Sądu drugiej instancji wniósł Zakład Ubezpieczeń Spo- łecznych, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych oraz art. 39 ustawy z dnia 19 grudnia 1982 r. o z.e.p. Skarżący wniósł o zmianę wyroków Sądów obu instancji i oddalenie odwołania od decyzji organu rentowego z dnia 18 września 1995 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są uprawnienia wnioskodawcy Krzysztofa R., urodzonego 2 września 1976 r., do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, za okres odbywania nowicjatu w Zakonie Franciszkanów w okresie od 26 sierpnia 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r., a więc przed ukończeniem przez wnioskodawcę 25 roku życia. Wykładnia art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopa- trzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) w związku z art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym du- chownych (Dz. U. Nr 29, poz. 156 ze zm.) wskazuje na bezzasadność kasacji. Stosownie do art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o z.e.p. prawo do renty rodzinnej mają dzieci do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia. Natomiast przepisy art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych zrównały prawa nowicjuszy do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego z prawami młodzieży uczącej się w szkołach, stanowiąc, że obowiązkowi ubezpieczenia nie podlegają, między innymi, nowicjusze (ust. 1), ponieważ osoby wymienione w ust. 1 korzystają ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego na zasadach przysługujących młodzieży uczącej się. W razie braku prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, osobom tym przysługują świadczenia lecznicze na zasadach ustalonych dla pracow- 3 ników (ust. 2). Osoby określone w ust. 1, które ze względu na wiek nie mogą korzys- tać ze świadczeń przysługujących młodzieży uczącej się, podlegają przepisom ustawy (ust. 3). Powołany wyżej przepis wyraźnie stanowi, że osoba odbywająca nowicjat za- konny przed ukończeniem 25 roku życia może korzystać z prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a więc także z renty rodzinnej, na zasadach przysługu- jących młodzieży uczącej się, zatem Sądy obu instancji zasadnie przyjęły, że wnios- kodawca spełnił, w okresie objętym odwołaniem, warunek wskazany w art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o z.e.p., uprawniający go do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że kasacja organu rento- wego jest niezasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 393 12 KPC. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI