II UKN 519/97

Sąd Najwyższy1998-02-25
SAOSubezpieczenia społecznerenty inwalidzkieŚrednianajwyższy
przywrócenie terminuterminy procesoweniezawinione uchybienienieznajomość prawaKPCubezpieczenia społecznerenta rolniczakasacja

Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawczyni, uznając, że nieznajomość przepisów postępowania nie stanowi niezawinionej przyczyny uchybienia terminowi procesowemu.

Wnioskodawczyni Zofia N. domagała się przywrócenia terminu do wniesienia apelacji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w sprawie o rentę inwalidzką rolniczą. Zarówno Sąd Wojewódzki, jak i Sąd Apelacyjny oddaliły jej wniosek, uznając, że oczekiwanie na odpis wyroku i nieznajomość przepisów proceduralnych nie są niezawinionymi przyczynami uchybienia terminowi. Sąd Najwyższy oddalił kasację, potwierdzając stanowisko sądów niższych instancji.

Sprawa dotyczyła wniosku Zofii N. o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 23 października 1996 r., dotyczącego renty inwalidzkiej rolniczej. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, wskazując, że oczekiwanie na przesłanie wyroku i nieznajomość przepisów proceduralnych nie stanowią podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd Apelacyjny w Krakowie utrzymał to postanowienie w mocy, stwierdzając, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedokonaniu czynności procesowej w terminie. Wnioskodawczyni złożyła kasację, zarzucając naruszenie przepisów KPC dotyczących przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił kasację. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 168 § 1 KPC przywrócenie terminu następuje tylko w przypadku, gdy niedokonanie czynności nastąpiło bez winy strony. Obowiązkiem strony jest uprawdopodobnienie tych okoliczności. Sąd Najwyższy uznał, że oczekiwanie na odpis wyroku z uzasadnieniem, gdy strona była zawiadomiona o rozprawie, nie może być traktowane jako niezawinione. Podobnie, nieznajomość przepisów postępowania nie może być uznana za przyczynę niezawinioną w rozumieniu przepisów KPC.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nieznajomość przepisów postępowania nie może być uznana za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 168 § 1 KPC przywrócenie terminu następuje tylko w przypadku braku winy strony. Nieznajomość prawa nie jest traktowana jako brak winy, a strona ma obowiązek znać przepisy proceduralne i uprawdopodobnić brak swojej winy w niedochowaniu terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasację

Strona wygrywająca

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddział Regionalny w T.

Strony

NazwaTypRola
Zofia N.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddział Regionalny w T.instytucjastrona przeciwna

Przepisy (5)

Główne

KPC art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej może nastąpić, jeżeli jej niedokonanie nastąpiło bez winy strony.

KPC art. 169

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązkiem strony jest uprawdopodobnienie w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu okoliczności, które wniosek uzasadniają, a więc uprawdopodobnienie, że opóźnienie w złożeniu apelacji nie jest przez stronę zawinione.

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o oddaleniu kasacji.

KPC art. 393 § 8 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o oddaleniu kasacji.

Pomocnicze

KPC art. 467 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieznajomość przepisów postępowania nie jest niezawinioną przyczyną uchybienia terminu. Oczekiwanie na odpis wyroku z uzasadnieniem, gdy strona była zawiadomiona o rozprawie, nie jest niezawinionym uchybieniem terminu.

Odrzucone argumenty

Argumenty wnioskodawczyni dotyczące krzywdy i braku winy w niedochowaniu terminu.

Godne uwagi sformułowania

Nieznajomość przepisów postępowania nie może być uznana za niezawinioną przyczynę uchybienia dokonania czynności procesowej w terminie.

Skład orzekający

Barbara Wagner

przewodniczący

Andrzej Kijowski

sędzia

Jerzy Kuźniar

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów KPC dotyczących przywrócenia terminu procesowego i braku winy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji w sprawie ubezpieczeniowej, ale zasady są ogólne dla postępowań cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jasno i stanowczo rozstrzyga powszechny problem prawny dotyczący nieznajomości prawa i terminów procesowych, co jest istotne dla praktyków.

Nie wiesz jak złożyć apelację? Sąd Najwyższy przypomina: nieznajomość prawa nie zwalnia z terminów!

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 25 lutego 1998 r. II UKN 519/97 Nieznajomość przepisów postępowania nie może być uznana za nieza- winioną przyczynę uchybienia dokonania czynności procesowej w terminie (art. 168 i 169 KPC). Przewodniczący SSN: Barbara Wagner, Sędziowie SN Andrzej Kijowski, Jerzy Kuźniar (sprawozdawca) Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 1998 r. na posiedzeniu nie- jawnym sprawy z wniosku Zofii N. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Spo- łecznego-Oddziałowi Regionalnemu w T. o rentę inwalidzką rolniczą, na skutek ka- sacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Krakowie z dnia 2 lipca 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 20 lutego 1997 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Krakowie oddalił wniosek Zofii N. o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji od wyroku tego Sądu z dnia 23 października 1996 r. Zdaniem Sądu, podany przez odwołującą się argument, iż oczekiwała na przesłanie jej wyroku Sądu w sytuacji, gdy była zawiadomiona o rozprawie, w której brał udział jej mąż, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, zaś nieznajomość przepisów proceduralnych nie może być podstawą do przywrócenia terminu. W piśmie określonym jako "prośba" do Sądu Apelacyjnego, złożonym w ter- minie przewidzianym do zaskarżenia powyższego postanowienia, wnioskodawczyni - 2 - zwróciła się o przyjęcie do rozpoznania i załatwienia jej sprawy, gdyż jak to określiła, krzywda jaka ją spotkała nie wynikła z jej winy. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 2 lipca 1997 r. oddalił zażalenie. W uzasadnieniu stwierdził, iż zażalenie wnioskodawczyni jest nieuzasadnione. Nie za- wiera ono zarzutów co do zasadności zaskarżonego postanowienia, a jedynie opi- suje sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem rentowym i Sądem Wojewódzkim, zakończoną wydaniem wyroku z dnia 23 października 1996 r. Zda- niem Sądu Apelacyjnego, stosownie do art. 168 i 169 KPC przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej może na wniosek strony mieć miejsce, gdy strona uprawdopodobni, że czynności nie dokonała bez swej winy, czego w tej sprawie wnioskodawczyni nie uczyniła. Powyższe postanowienie zaskarżyła kasacją wnioskodawczyni i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, art. 168 i 169 KPC oraz przepisu art. 467 § 3 KPC, wniosła o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoław- czego, względnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W myśl art. 168 § 1 KPC przywrócenie terminu do dokonania czynności pro- cesowej może nastąpić jeżeli jej niedokonanie nastąpiło bez winy strony. Obowiąz- kiem strony jest uprawdopodobnienie w piśmie zawierającym wniosek o przywróce- nie terminu okoliczności, które wniosek uzasadniają, a więc uprawdopodobnienie, że opóźnienie w złożeniu apelacji nie jest przez stronę zawinione (art. 169 KPC). Ocze- kiwanie przez wnioskodawczynię na nadesłanie przez Sąd Wojewódzki odpisu wy- roku z uzasadnieniem, nie może być potraktowane jako niezawinione, gdy się zważy, że była ona zawiadomiona o terminie rozprawy, po której zamknięciu zapadł wyrok. Nieznajomość przepisów postępowania nie może być uznana za podstawę przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (w tym wypadku złożenia apelacji), nie może ona bowiem być uznana za przyczynę niezawinioną przez stronę w rozumieniu art. 168 § 1 KPC. Wszystko to trafnie ocenił Sąd Apelacyjny, a odmienne stanowisko w tym - 3 - przedmiocie zawarte w kasacji nie jest uzasadnione. Z tych względów na podstawie art. 393 12 w związku z art. 393 8 § 2 KPC orzeczono jak w postanowieniu. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI