II UKN 498/99

Wyrok z dnia 12 kwietnia 2000 r. II UKN 498/99 Jednoznaczna ocena stanu zdrowia wnioskodawcy dokonana przez sie- demnastu biegłych lekarzy sądowych, stwierdzająca pełną zdolność do wyko- nywania pracy rolniczej, czyni bezzasadnym zarzut kasacji naruszenia przez sąd drugiej instancji art. 21 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) mimo braku odniesienia tej zdolności do pracy w danym gospodarstwie rolnym. Przewodniczący SSN Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata Gudowska, Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2000 r. sprawy z wniosku Zygmunta W. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziałowi Regionalnemu w W. o rentę rolniczą, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 30 marca 1998 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społeczne- go-Oddział Regionalny w W. poinformowała wnioskodawcę Zygmunta W., iż okreso- wa renta inwalidzka rolnicza płatna będzie przez okres jednego roku od daty odzys- kania zdolności do pracy. Organ rentowy wydał decyzję na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej KRUS z dnia 25 marca 1998 r., która nie stwierdziła u wniosko- dawcy długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Zygmunt W. wniósł od tej decyzji odwołanie do Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu, w którym twierdził, iż jest nadal nie- zdolny do pracy w gospodarstwie rolnym. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wyrokiem z dnia 30 listopada 1998 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie- 2 czeń Społecznych w Toruniu oddalił odwołanie. Sąd w oparciu o opinie biegłych stwierdził, iż wnioskodawca odzyskał zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Wnioskodawca zaskarżył powyższy wyrok apelacją, domagając się ponowne- go rozpatrzenia sprawy. Twierdził, że spełnia wszystkie kryteria wymagane do otrzy- mania renty. Wyrokiem z dnia 25 marca 1999 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Gdańsku oddalił apelację. Zdaniem Sądu apelacja nie zasłu- guje na uwzględnienie, gdyż Sąd pierwszej instancji zgromadził wyczerpujący mate- riał dowodowy, którego oceny dokonał zgodnie z art. 233 KPC oraz prawidłowo zas- tosował prawo materialne. W kasacji od powyższego wyroku wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), a także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 233 § 1 KPC. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego w Toruniu i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Toruniu do ponownego roz- poznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Naruszenia prawa materialnego - art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - przez jego niewłaściwe zastosowanie kasacja upatruje w tym, że Sąd drugiej instancji przyjął, iż wnioskodawca nie jest długotrwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym, bez oceny specyfiki gospo- darstwa prowadzonego przez Zygmunta W. Uzasadniając ten zarzut, pełnomocnik wnioskodawcy powołał się na pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowym, a spro- wadzający się do tego, iż przesłanką nabycia prawa do renty inwalidzkiej rolniczej jest stwierdzenie niezdolności do pracy w konkretnym gospodarstwie rolnym z uwzględnieniem potrzeb i specyfiki pracy w tym gospodarstwie, a tego rodzaju oko- liczności nie wziął pod uwagę Sąd w dotychczasowym postępowaniu. W aktach sprawy brak jest bliższej charakterystyki gospodarstwa rolnego. Zarzut naruszenia prawa procesowego - art. 233 § 1 KPC - kasacja uzasadnia przyjęciem przez Sąd drugiej instancji opinii biegłych o braku u wnioskodawcy długotrwałej niezdolności do pracy rolniczej podczas gdy schorzenia, które stały się przyczyną przyznania Zyg- 3 muntowi W. tego świadczenia w 1995 r., trwają nadal. Zdaniem Sądu Najwyższego brak jest wystarczających podstaw do uwzględnienia zarzutu kasacji dotyczącego naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 233 § 1 KPC przez ustalenie, że wnioskodaw- ca odzyskał zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Naruszenia tego przepisu wnoszący kasację dopatruje się w tym, iż liczne i zgodne w konkluzji opinie biegłych lekarzy sądowych pozostają w sprzeczności z orzeczeniem komisji lekarskiej, która w 1995 r. uznała, że wnioskodawca jest długotrwale niezdolny do pracy rolniczej. Orzeczenie to zostało zmienione orzeczeniem komisji lekarskiej z 23 marca 1998 r., która nie znalazła podstaw do uznania wnioskodawcy za długotrwale niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym. To orzeczenie stało się podstawą decyzji organu rentowego o nieuznaniu Zygmunta W. za długotrwale niezdolnego do pracy w gos- podarstwie rolnym. W toku postępowania sądowego toczącego się wskutek odwoła- nia od tej decyzji, Zygmunt W. został poddany badaniom początkowo przez 6 bieg- łych lekarzy sądowych różnych specjalności, którzy nie znaleźli podstaw do stwier- dzenia długotrwałej niezdolności do pracy rolniczej. Wobec zakwestionowania sta- nowiska tych biegłych przez wnioskodawcę, Sąd zasięgnął opinii innych 7-miu bieg- łych lekarzy, których stanowisko było analogiczne do zajętego w pierwszej z wyda- nych opinii. Ponieważ i ta opinia została przez wnioskodawcę zakwestionowana – Sąd pierwszej instancji zwrócił się do Zakładu Medycyny Sądowej Akademii Me- dycznej w B. o wydanie kolejnej opinii. W opinii wydanej przez czterech lekarzy Za- kładu Medycyny Sądowej również przyjęto, iż u wnioskodawcy nie występuje długo- trwała niezdolność do pracy rolniczej. W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny, który podzielił ustalenia Sądu pierwszej instancji nie naruszył art. 233 § 1 KPC. Oceny materiału dowodowego Sąd drugiej instancji dokonał po wszechstronnym rozważeniu dowodów. Sąd ten w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dał wyraz temu dlaczego uznał za miarodajne opinie biegłych lekarzy sądowych i lekarzy Zakładu Medycyny Sądowej. Sąd przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy i odniósł się do odmiennej oceny stanu zdrowia wnioskodawcy dokonanej w 1995 r. Wnioskodawca był w toku postępowania sądowego badany łącznie przez sie- demnastu lekarzy. Przeprowadzili oni też u niego badania dodatkowe oraz zapoznali się z dokumentacją lekarską. W kolejnych opiniach omawiali rodzaj i stopień za- awansowania rozpoznanych schorzeń. Wszyscy biegli byli zgodni co do tego, że wnioskodawca nie jest w aktualnym stanie zdrowia długotrwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Apelacyjny przeanalizował szczegółowo opinie 4 wszystkich zespołów biegłych lekarzy sądowych, dokonał porównania aktualnego stanu zdrowia wnioskodawcy z rozpoznaniem postawionym w 1995 r. i ustalenia o braku długotrwałej niezdolności do pracy rolniczej dokonał zgodnie z treścią tego materiału dowodowego. Zarzut naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 233 § 1 KPC jest w istniejącym stanie faktycznym bezzasadny. Sąd Apelacyjny nie dopuścił się bowiem żadnych uchybień procesowych. Nie jest także trafny zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Skoro w prawidłowej ocenie stanu faktycznego Sąd, nie naruszając granic oceny dowodów zakreślonych mu przez art. 233 § 1 KPC, przyjął u wnioskodawcy brak długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wyrażający się nie tylko brakiem po- gorszenia, ale poprawą stanu zdrowia, oraz brak przeciwwskazań do osobistego wy- konywania niezbędnych prac w gospodarstwie rolnym w okresie dłuższym niż 6 miesięcy – nie można przyjąć, że Sąd zastosował niewłaściwie art. 21 ust. 2 wska- zanej ustawy. Wprawdzie Sąd Apelacyjny nie odniósł się wprost do możliwości pracy wnioskodawcy w „danym” gospodarstwie rolnym, ale niespotykanie wnikliwa i wszechstronna ocena stanu zdrowia wnioskodawcy pod kątem możliwości wykony- wania pracy rolniczej, przy równoczesnym zgodnym stanowisku wszystkich opinii z orzeczeniem komisji lekarskiej z dnia 25 marca 1998 r. oraz zawartym w aktach rentowych szczegółowym opisie charakteru gospodarstwa rolnego – nie daje pods- taw do podzielenia zarzutu o wadliwej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawną zawartą w art. 21 ust. 2 ustawy z 20 grudnia 1990 r. Dlatego też Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================