II UKN 49/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych instancji w sprawie renty inwalidzkiej, wskazując na konieczność ponownego zbadania związku przyczynowego między wypadkami przy pracy a inwalidztwem, uwzględniając zbieg schorzeń wrodzonych i skutków obu wypadków.
Sprawa dotyczyła wniosku Stanisława G. o rentę inwalidzką z tytułu wypadku przy pracy. Sądy niższych instancji oddaliły odwołanie, uznając inwalidztwo za schorzenia samoistne i wrodzone, niezwiązane z wypadkami. Sąd Najwyższy uchylił te wyroki, stwierdzając uchybienie procesowe polegające na zaniechaniu zbadania, czy inwalidztwo nie nastąpiło w zbiegu schorzeń wrodzonych z łącznymi skutkami obu wypadków, do których doszło w różnym czasie. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z wniosku Stanisława G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o rentę inwalidzką z tytułu wypadku przy pracy. Wnioskodawca dwukrotnie uległ wypadkom przy pracy: w kwietniu 1981 r. (stłuczenie okolic kręgosłupa) i 12 maja 1987 r. (stłuczenie klatki piersiowej i lewej kończyny dolnej). Sądy niższych instancji oddaliły jego odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania renty, uznając jego inwalidztwo (III, a następnie II grupa) za wynik schorzeń samoistnych i wrodzonych (zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, stan dysoraficzny, aplacja łuku kręgu). Sąd Najwyższy uznał kasację wnioskodawcy za uzasadnioną. Wskazał, że sądy obu instancji ograniczyły postępowanie dowodowe do ustalenia związku między inwalidztwem a wypadkiem z 1981 r., nie badając jednak, czy inwalidztwo nie nastąpiło w zbiegu schorzeń wrodzonych z łącznymi skutkami obu wypadków. Podkreślono, że ta kwestia wymagała wyjaśnienia, zwłaszcza w kontekście rozbieżnych opinii lekarskich co do wpływu urazów na stan zdrowia i pogłębienie inwalidztwa. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, nakazując przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych neurologa i ortopedy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi to uchybienie procesowe.
Uzasadnienie
Sądy niższych instancji ograniczyły postępowanie dowodowe do ustalenia związku między inwalidztwem a jednym z wypadków, nie badając zbiegu schorzeń wrodzonych z łącznymi skutkami obu wypadków, co było konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Stanisław G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 393¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
u.ś.w.p.i.ch.z.
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Przepisy dotyczące świadczeń z tytułu wypadków przy pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sądy niższych instancji nie zbadały wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd nie wziął pod uwagę faktu, że inwalidztwo może być następstwem urazów doznanych w wypadkach przy pracy, a także zbiegu schorzeń wrodzonych z łącznymi skutkami obu wypadków. Istniały rozbieżności w ocenach trwałego uszczerbku na zdrowiu między różnymi komisjami lekarskimi.
Odrzucone argumenty
Argumenty sądów niższych instancji, że inwalidztwo jest schorzeniem samoistnym i wrodzonym, niezwiązanym z wypadkami przy pracy.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenie przez sąd braku związku przyczynowego między inwalidztwem ubezpieczonego, który dwukrotnie w różnym czasie uległ wypadkom przy pracy, przy zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia, czy inwalidztwo nie nastąpiło w zbiegu schorzeń wrodzonych z łącznymi skutkami obu wypadków, jest uchybieniem procesowym mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i stanowi uzasadnioną podstawę kasacyjną.
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Barbara Wagner
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Konieczność wszechstronnego badania związku przyczynowego między wypadkami przy pracy a inwalidztwem, uwzględniając zbieg schorzeń wrodzonych i skutków różnych wypadków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dwukrotnego wypadku przy pracy i potencjalnego zbiegu schorzeń wrodzonych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie dowodowe i uwzględnianie wszystkich okoliczności, w tym zbiegu różnych przyczyn, przy ocenie roszczeń ubezpieczeniowych.
“Czy dwa wypadki przy pracy i wrodzone schorzenia mogą złożyć się na rentę inwalidzką? Sąd Najwyższy wskazuje na błędy proceduralne.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 4 kwietnia 1997 r. II UKN 49/97 Ustalenie przez sąd braku związku przyczynowego między inwalidztwem ubezpieczonego, który dwukrotnie w różnym czasie uległ wypadkom przy pracy, przy zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia, czy inwalidztwo nie nastąpiło w zbiegu schorzeń wrodzonych z łącznymi skutkami obu wypadków, jest uchybieniem procesowym mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i stanowi uzasadnioną podstawę kasacyjną. Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Barbara Wagner (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 1997 r. sprawy z wniosku Stanisława G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w R. o rentę inwalidzką z tytułu wypadku przy pracy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 października 1996 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódz- kiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach- Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku z dnia 10 maja 1996 r. [...] i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku wyrokiem z dnia 10 maja 1996 r. [...] oddalił odwołanie Stanisława G. od decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R. w dniu 15 marca 1996 r., odmawiającej przyznania renty inwalidzkiej na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Sąd ustalił, że odwołujący się był zatrudniony od 22 stycznia 1979 r. do 4 sierpnia 1992 r. w Kopalni Węgla Kamiennego "Ż." w Ż. Od 4 sierpnia 1992 r. pobiera rentę inwalidzką według III , zaś od 1996 r. według II grupy. W kwietniu 1981 r. Stanisław G. uległ wypadkowi przy pracy , którego okoliczności zostały ustalone wyrokiem Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Rybniku z dnia 16 listopada 1995 r. [...] Inwalidztwo poszkodowanego nie pozostaje w związku z tym wypadkiem. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa z ograniczeniem ruchomości i dodatnim odczynem serologicznym, stan dysoraficzny w odcinku lędźwiowo - krzyżowym oraz aplacja łuku ostatniego kręgu lędźwiowego są schorzeniami samoistnymi i wrodzonymi. Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 24 października 1996 r. [...] od- dalił rewizję Stanisława G. od powyższego wyroku . Kontrolę rewizyjną Sąd II instancji ograniczył wyłącznie do następstw wypadku z kwietnia 1981 r. W skardze kasacyjnej z dnia 17 grudnia 1996 r. Stanisław G. wniósł o uchylenie wyroku Sądu II instancji. [...] Zdaniem skarżącego Sąd Apelacyjny nie uwzględnił opinii wydanej przez dr. medycyny Henryka W., według którego inwalidztwo Stanisława G. III grupy jest następstwem urazów doznanych w wypadkach przy pracy. Poza tym , Sąd nie wziął pod uwagę faktu, że od 30 września 1987 r. wnioskodawca nie pracował na poprzednio zajmowanym stanowisku cieśli, lecz "na komorze regeneracji". W pisemnej odpowiedzi na kasację organ rentowy wniósł o jej oddalenie. Jednak na rozprawie kasacyjnej pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podzielił stanowisko skarżącego, że Sądy I i II instancji nie zbadały wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest uzasadniona. Stanisław G. uległ wypadkom przy pracy dwukrotnie, a to w kwietniu 1981 r. oraz 12 maja 1987 r. W pierwszym z nich doznał stłuczenia " w okolicach kręgosłupa", w drugim - stłuczenia klatki piersiowej oraz lewej kończyny dolnej. Sprawa związku inwalidztwa skarżącego z wypadkiem przy pracy z dnia 12 maja 1987 r. została prawomocnie rozstrzygnięta decyzją z dnia 15 stycznia 1993 r., uznaną za prawidłową i odpowiadającą prawu przez Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach w wyroku z dnia 4 września 1993 r. [...], od którego rewizję oddalił Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 28 lutego 1994 r. [...] W rozpoznawanej sprawie Sądy zarówno I jak i II instancji ograniczyły postę- powanie dowodowe do ustalenia związku między inwalidztwem odwołującego się a wypadkiem przy pracy z kwietnia 1981 r. Nie badały natomiast czy inwalidztwo Stanisława G. nie nastąpiło w zbiegu schorzeń wrodzonych z łącznymi skutkami obu wypadków. Kwestia ta wymagała wyjaśnienia nie tylko w kontekście opinii Henryka W., odmiennej od treści orzeczeń komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia oraz opinii biegłych sądowych, ale także wobec rozbieżności w ocenie trwałego usz- czerbku na zdrowiu jakiego doznał wnioskodawca w następstwie wypadku z 1987 r. między komisjami lekarskimi PZU ( 18%) i ZUS ( 8%). Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku uzupełni postępowanie przeprowadzając dowód z opinii biegłych neurologa i ortopedy na okoliczność czy i w jakim stopniu urazy odniesione przez Stanisława G. w wypadkach przy pracy z kwietnia 1981 r. i maja 1987 r. wpłynęły na pogorszenie się jego stanu zdrowia i pogłębienie inwalidztwa wynikającego z wrodzonego schorzenia kręgosłupa. Dokonawszy ustaleń w tym zakresie Sąd zakwalifikuje je i oceni prawnie. Kierując się powyższymi względami Sąd Najwyższy, stosownie do treści art.393 13 § 1 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI