II UKN 458/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda Andrzeja S. o rentę wyrównawczą, wynikającego z wypadku przy pracy, który miał miejsce w 1988 r. podczas zatrudnienia w Zakładzie Robót Górniczych w Ł. Powód domagał się zasądzenia renty od pozwanego Przedsiębiorstwa Robót Górniczo-Budowlanych „P.” S.A. w Ł., które przejęło majątek likwidowanego przedsiębiorstwa będącego poprzednikiem prawnym zakładu pracy powoda. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił powództwo, uznając, że pozwany nie jest następcą prawnym pracodawcy powoda i nie ma legitymacji biernej, powołując się na ścisłą wykładnię art. 231 KP i zastosowanie art. 519 KC w związku z art. 300 KP. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny pominął kluczowe znaczenie problemu zasad przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę oraz nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący kwestii daty rozwiązania stosunku pracy powoda i sprzeczności między dokumentami. Co najważniejsze, Sąd Najwyższy zakwestionował stanowisko Sądu Apelacyjnego dotyczące stosowania art. 519 KC. Podkreślono, że art. 231 KP jest przepisem prawa pracy, który w sposób wyczerpujący reguluje sytuację pracowników w razie przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę i stanowi lex specialis, do którego nie stosuje się odpowiednio przepisów Kodeksu cywilnego o przejęciu długu (art. 519 KC). W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 231 KP jako przepisu szczególnego (lex specialis) w stosunku do art. 519 KC w sprawach przejścia zakładu pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia zakładu pracy i roszczeń pracowniczych z tym związanych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę (art. 231 KP) stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przejęcia długu (art. 519 KC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę stosuje się wyłącznie przepisy prawa pracy, w szczególności art. 231 KP, który jest przepisem szczególnym (lex specialis) i wyłącza stosowanie art. 519 KC.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 231 KP reguluje w sposób wyczerpujący kwestie prawne związane z przejściem stosunku pracy w razie przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę. Jest to przepis prawa pracy, który stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu cywilnego, w tym art. 519 KC. Zastosowanie art. 300 KP dopuszcza stosowanie przepisów KC tylko w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy i jeśli nie są sprzeczne z zasadami prawa pracy, co w tym przypadku nie ma miejsca.
Czy pozwane przedsiębiorstwo jest następcą prawnym pracodawcy powoda w kontekście roszczeń wynikających z wypadku przy pracy?
Odpowiedź sądu
Kwestia następstwa prawnego wymaga szczegółowego wyjaśnienia, w tym ustalenia zasad przejścia zakładu pracy i daty rozwiązania stosunku pracy, co mogło mieć wpływ na legitymację bierną pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę dokładnego wyjaśnienia zasad, na jakich Przedsiębiorstwo Robót Górniczo-Budowlanych „P.” stało się sukcesorem Gwarectwa Budownictwa Górniczego w K. oraz na sprzeczności w dokumentacji dotyczące daty rozwiązania stosunku pracy powoda, co miało kluczowe znaczenie dla oceny legitymacji biernej pozwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej S. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Robót Górniczo-Budowlanych „P.” S.A. w Ł. | spółka | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.p. art. 231 § § 1
Kodeks pracy
Przepis ten normuje status prawny pracowników w sytuacji przejęcia zakładu pracy w całości lub w części przez innego pracodawcę i stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu cywilnego.
Pomocnicze
KC art. 519
Kodeks cywilny
Nie stosuje się go w sprawach przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę, gdyż art. 231 KP jest przepisem szczególnym.
KC art. 300
Kodeks cywilny
Dopuszcza stosowanie przepisów KC do spraw nieuregulowanych prawem pracy, ale tylko jeśli nie są sprzeczne z zasadami prawa pracy. W kontekście art. 231 KP nie ma zastosowania.
KPC art. 393 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku przez Sąd Najwyższy.
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych art. 18
Podstawa prawna pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wywołanej wypadkiem.
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych art. 37 § ust. 1 pkt 3, ust. 2
Podstawa prawna likwidacji przedsiębiorstwa.
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych art. 38
Podstawa prawna likwidacji przedsiębiorstwa.
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych art. 9 § ust. 1
Pracownicy spółki z mocy prawa stają się pracownikami przekształconego przedsiębiorstwa.
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych art. 2 § ust. 5
Definicja pracownika uprawnionego.
KC art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
Zasada ryzyka jako podstawa odpowiedzialności za skutki wypadku.
KP art. 53 § § 1
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę z powodu wyczerpania zasiłku chorobowego.
KC art. 551
Kodeks cywilny
Przejęcie zobowiązań przez nabywcę przedsiębiorstwa.
KPC art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu.
KPC art. 468 § § 2 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu.
KPC art. 277
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjaśnienie stanu faktycznego.
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych art. 25
Możliwość dalszego zatrudnienia pomimo pobierania renty inwalidzkiej.
KP art. 11
Kodeks pracy
Ogólne zasady prawa pracy.
KP art. 30
Kodeks pracy
Ogólne zasady prawa pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 231 KP stanowi lex specialis w stosunku do art. 519 KC w sprawach przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę. • Sąd Apelacyjny dokonał błędnej wykładni art. 231 KP, stosując do niego przepisy Kodeksu cywilnego. • Konieczność wyjaśnienia kwestii następstwa prawnego i daty rozwiązania stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Pozwany nie jest następcą prawnym pracodawcy powoda. • Brak podstaw do zasądzenia renty wyrównawczej od pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
W razie przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę (art. 231 KP) nie stosuje się art. 519 KC w związku z art. 300 KP. • Przepis art. 231 Kodeksu pracy [...] normuje status prawny pracowników w sytuacji przejęcia zakładu pracy w całości lub w części przez innego pracodawcę i stanowi lex specialis w stosunku do art. 11 i 30 KP. • Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1995 r., I PRN 9/95 (OSNAPiUS nr 20, poz. 248) umową cywilnoprawną nie można wyłączyć stosowania art. 231 KP. • Art. 519 KC nie ma w tym przypadku zastosowania.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Teresa Romer
sprawozdawca
Stefania Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 231 KP jako przepisu szczególnego (lex specialis) w stosunku do art. 519 KC w sprawach przejścia zakładu pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia zakładu pracy i roszczeń pracowniczych z tym związanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię prawną dotyczącą następstwa prawnego przy zmianie pracodawcy, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnienie relacji między przepisami prawa pracy a prawa cywilnego jest cenne dla prawników.
“Czy art. 231 KP zawsze wyłącza art. 519 KC? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię przy przejściu zakładu pracy.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.