II UKN 45/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, stwierdzając jej niedopuszczalność z uwagi na niską wartość przedmiotu sporu.
Wnioskodawca Roman G. kwestionował obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, mimo pobierania renty. Sąd Apelacyjny i Okręgowy oddaliły jego odwołanie. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu sporu poniżej 1.200 zł rocznie, co wyłączało jej rozpoznanie w postępowaniu kasacyjnym.
Sprawa dotyczyła wniosku Romana G. o ustalenie, że nie podlega obowiązkowi opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, mimo pobierania renty. Wnioskodawca powoływał się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Regionalna Kasa Chorych stała na stanowisku, że wnioskodawca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z obu tytułów (renta i działalność gospodarcza) i powinien opłacać składki od obu źródeł przychodu. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny w Katowicach utrzymał ten wyrok w mocy. Wnioskodawca wniósł kasację, zarzucając błędną wykładnię przepisów. Sąd Najwyższy uznał jednak, że sprawa dotyczy określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, a spór w wymiarze materialnym dotyczy kwoty niesięgającej w stosunku rocznym 1.200 zł. W związku z tym, na podstawie art. 393 pkt 1 w związku z pkt 5 KPC, Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność kasacji i ją oddalił.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja jest niedopuszczalna, jeśli nie kwestionuje się objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, a wartość przedmiotu sporu jest niska.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sprawa dotyczy określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, a spór w wymiarze materialnym dotyczy kwoty niesięgającej w stosunku rocznym 1.200 zł. Zgodnie z art. 393 pkt 1 w związku z pkt 5 KPC, kasacja jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od progu określonego w przepisach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił kasację
Strona wygrywająca
Śląska Regionalna Kasa Chorych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Roman G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Śląska Regionalna Kasa Chorych | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.p.u.z. art. 8 § pkt 10
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
u.p.u.z. art. 8 § lit. c
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
u.p.u.z. art. 22
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
KPC art. 393 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 9
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.p.u.z. art. 21
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
u.p.d.o.f. art. 10
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność kasacji z uwagi na niską wartość przedmiotu sporu (poniżej 1.200 zł rocznie).
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 1 i 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 8 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
Godne uwagi sformułowania
kasacja w tej sprawie jest przedmiotowo wyłączona (art. 393 pkt 1 w związku z pkt 5 KPC) i jako taka niedopuszczalna. spór dotyczy kwoty niesięgającej w stosunku rocznym 1.200 zł.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący-sprawozdawca
Krystyna Bednarczyk
członek
Roman Kuczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności kasacji w sprawach dotyczących wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdy wartość przedmiotu sporu jest niska."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z okresu przed wejściem w życie nowej ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym i nowelizacji KPC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN dotyczące dopuszczalności kasacji ze względu na wartość przedmiotu sporu jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i cywilnego, choć samo zagadnienie prawne nie jest rewolucyjne.
“Czy niska wartość sporu zamyka drogę do Sądu Najwyższego? Kluczowe postanowienie w sprawie składek zdrowotnych.”
Dane finansowe
WPS: 1200 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPostanowienie z dnia 8 lutego 2002 r. II UKN 45/01 Dopuszczalność kasacji w sprawie o wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, o ile nie kwestionuje się w niej objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2002 r. sprawy z wniosku Romana G. przeciwko Ś. Regionalnej Kasie Chorych o składki, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 marca 2000 r. [...] o d r z u c i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawca Roman G. dochodził ustalenia, że jako inwalida, mający usta- lone prawo do renty, nie podlega obowiązkowi opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, powołując się na treść art.1 i 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o pow- szechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153 ze zm.). Ś. Regionalna Kasa Chorych nie uwzględniła wniosku, stojąc na stanowisku, że wnioskodawca jako osoba pobierająca świadczenie rentowe z ubezpieczenia społecznego, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z mocy prawa, na zasadzie art. 8 pkt 10 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Na mocy tej ustawy obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają również osoby objęte ubezpieczeniem społecznym, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą osobiście lub z osobami z nimi współpracującymi, na podstawie art. 8 pkt 1 lit. c po- wołanej ustawy. Zatem prowadząc równocześnie działalność gospodarczą odwołują- 2 cy się podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z obu tytułów. Objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym rodzi obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 22 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, jeżeli ubezpieczony osiąga przychody z więcej niż jednego źródła, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od wszystkich przychodów, dla których podstawa wymiaru składki określona jest w art. 21 ustawy. Źródłami przy- chodów zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) są zarówno renta jak i pozarolniczą działalność gospodarcza, tak więc składka winna być odpro- wadzana przez odwołującego się z obu tych źródeł. Wyrokiem z dnia 12 października 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń w Katowicach oddalił odwołanie. W świetle jego ustaleń, bezsporne było, że wnioskodawca podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 8 pkt 10 ustawy z dnia 8 lutego 1997 r., spornym natomiast jest, czy taki obowiązek wynika z art. 8 pkt 1 lit. c, a ściślej czy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej odwo- łujący ma obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie Sądu nie jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, czy ubezpieczony podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z jednego, czy z wielu tytułów. W każdym bo- wiem przypadku ma prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych gwarantowa- nych ustawą. Z tytułu podlegania ubezpieczeniu jest zobowiązany do opłacania składki. Wysokość składki jest uregulowana art. 22 powoływanej ustawy, który sta- nowi, że jeżeli ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego źródła, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od wszystkich tych przychodów, dla których podstawa wymiaru składki jest określona w art. 21. Z uwagi na to, że przepis ten określa podstawę wymiaru tak dla osób prowa- dzących działalność pozarolniczą jak i dla osób mających ustalone prawo do renty należy przyjąć, że z obu tych przychodów należy odprowadzać składkę na ubezpie- czenie zdrowotne. Stanowisko to podzielił Sąd Apelacyjny w Katowicach i oddalił apelację wnio- skodawcy (wyrok z dnia 3 marca 2000 r. [...]). Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając błędną wy- kładnię prawa materialnego - art. 1 i 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 8 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym - wniósł o jego uchy- lenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji, po uchyleniu również jego wy- 3 roku, do ponownego rozpoznania, ewentualnie o rozważenie czy w sprawie nie wy- łania się zagadnienie prawne, wymagające rozpoznania jej przez skład powiększony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest, stosownie do odwołania wnio- skodawcy wszczynającego w niej postępowanie przed Sądem, ustalenie że nie ma on obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, przy czym nie jest kwestionowane, iż wnioskodawca pod- lega temu ubezpieczeniu. W istocie więc sprawa - wbrew twierdzeniom kasacji - do- tyczy określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, w szcze- gólności określenia czy dochód uzyskiwany z prowadzonej działalności gospodarczej wpływa na wysokość należnej składki, przy czym w wymiarze materialnym spór doty- czy kwoty niesięgającej w stosunku rocznym 1.200 zł. Biorąc to pod uwagę należy więc stwierdzić, że kasacja w tej sprawie jest przedmiotowo wyłączona (art. 393 pkt 1 w związku z pkt 5 KPC) i jako taka niedo- puszczalna. Z tych względów na podstawie art. 393 8 § 1 KPC orzeczono jak w postano- wieniu. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI