II UKN 45/01

Sąd Najwyższy2002-02-08
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotneWysokanajwyższy
ubezpieczenie zdrowotneskładkadziałalność gospodarczarentakasacjaSąd Najwyższywartość przedmiotu sporu

Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, stwierdzając jej niedopuszczalność z uwagi na niską wartość przedmiotu sporu.

Wnioskodawca Roman G. kwestionował obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, mimo pobierania renty. Sąd Apelacyjny i Okręgowy oddaliły jego odwołanie. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu sporu poniżej 1.200 zł rocznie, co wyłączało jej rozpoznanie w postępowaniu kasacyjnym.

Sprawa dotyczyła wniosku Romana G. o ustalenie, że nie podlega obowiązkowi opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, mimo pobierania renty. Wnioskodawca powoływał się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Regionalna Kasa Chorych stała na stanowisku, że wnioskodawca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z obu tytułów (renta i działalność gospodarcza) i powinien opłacać składki od obu źródeł przychodu. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny w Katowicach utrzymał ten wyrok w mocy. Wnioskodawca wniósł kasację, zarzucając błędną wykładnię przepisów. Sąd Najwyższy uznał jednak, że sprawa dotyczy określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, a spór w wymiarze materialnym dotyczy kwoty niesięgającej w stosunku rocznym 1.200 zł. W związku z tym, na podstawie art. 393 pkt 1 w związku z pkt 5 KPC, Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność kasacji i ją oddalił.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja jest niedopuszczalna, jeśli nie kwestionuje się objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, a wartość przedmiotu sporu jest niska.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sprawa dotyczy określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, a spór w wymiarze materialnym dotyczy kwoty niesięgającej w stosunku rocznym 1.200 zł. Zgodnie z art. 393 pkt 1 w związku z pkt 5 KPC, kasacja jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od progu określonego w przepisach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił kasację

Strona wygrywająca

Śląska Regionalna Kasa Chorych

Strony

NazwaTypRola
Roman G.osoba_fizycznawnioskodawca
Śląska Regionalna Kasa Chorychinstytucjapozwany

Przepisy (10)

Główne

u.p.u.z. art. 8 § pkt 10

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

u.p.u.z. art. 8 § lit. c

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

u.p.u.z. art. 22

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

KPC art. 393 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393² § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.p.u.z. art. 21

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

u.p.d.o.f. art. 10

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność kasacji z uwagi na niską wartość przedmiotu sporu (poniżej 1.200 zł rocznie).

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 1 i 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 8 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.

Godne uwagi sformułowania

kasacja w tej sprawie jest przedmiotowo wyłączona (art. 393 pkt 1 w związku z pkt 5 KPC) i jako taka niedopuszczalna. spór dotyczy kwoty niesięgającej w stosunku rocznym 1.200 zł.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Bednarczyk

członek

Roman Kuczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności kasacji w sprawach dotyczących wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdy wartość przedmiotu sporu jest niska."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z okresu przed wejściem w życie nowej ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym i nowelizacji KPC.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące dopuszczalności kasacji ze względu na wartość przedmiotu sporu jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i cywilnego, choć samo zagadnienie prawne nie jest rewolucyjne.

Czy niska wartość sporu zamyka drogę do Sądu Najwyższego? Kluczowe postanowienie w sprawie składek zdrowotnych.

Dane finansowe

WPS: 1200 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 8 lutego 2002 r. II UKN 45/01 Dopuszczalność kasacji w sprawie o wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, o ile nie kwestionuje się w niej objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2002 r. sprawy z wniosku Romana G. przeciwko Ś. Regionalnej Kasie Chorych o składki, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 marca 2000 r. [...] o d r z u c i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawca Roman G. dochodził ustalenia, że jako inwalida, mający usta- lone prawo do renty, nie podlega obowiązkowi opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, powołując się na treść art.1 i 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o pow- szechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153 ze zm.). Ś. Regionalna Kasa Chorych nie uwzględniła wniosku, stojąc na stanowisku, że wnioskodawca jako osoba pobierająca świadczenie rentowe z ubezpieczenia społecznego, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z mocy prawa, na zasadzie art. 8 pkt 10 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Na mocy tej ustawy obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają również osoby objęte ubezpieczeniem społecznym, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą osobiście lub z osobami z nimi współpracującymi, na podstawie art. 8 pkt 1 lit. c po- wołanej ustawy. Zatem prowadząc równocześnie działalność gospodarczą odwołują- 2 cy się podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z obu tytułów. Objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym rodzi obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 22 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, jeżeli ubezpieczony osiąga przychody z więcej niż jednego źródła, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od wszystkich przychodów, dla których podstawa wymiaru składki określona jest w art. 21 ustawy. Źródłami przy- chodów zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) są zarówno renta jak i pozarolniczą działalność gospodarcza, tak więc składka winna być odpro- wadzana przez odwołującego się z obu tych źródeł. Wyrokiem z dnia 12 października 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń w Katowicach oddalił odwołanie. W świetle jego ustaleń, bezsporne było, że wnioskodawca podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 8 pkt 10 ustawy z dnia 8 lutego 1997 r., spornym natomiast jest, czy taki obowiązek wynika z art. 8 pkt 1 lit. c, a ściślej czy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej odwo- łujący ma obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie Sądu nie jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, czy ubezpieczony podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z jednego, czy z wielu tytułów. W każdym bo- wiem przypadku ma prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych gwarantowa- nych ustawą. Z tytułu podlegania ubezpieczeniu jest zobowiązany do opłacania składki. Wysokość składki jest uregulowana art. 22 powoływanej ustawy, który sta- nowi, że jeżeli ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego źródła, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od wszystkich tych przychodów, dla których podstawa wymiaru składki jest określona w art. 21. Z uwagi na to, że przepis ten określa podstawę wymiaru tak dla osób prowa- dzących działalność pozarolniczą jak i dla osób mających ustalone prawo do renty należy przyjąć, że z obu tych przychodów należy odprowadzać składkę na ubezpie- czenie zdrowotne. Stanowisko to podzielił Sąd Apelacyjny w Katowicach i oddalił apelację wnio- skodawcy (wyrok z dnia 3 marca 2000 r. [...]). Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając błędną wy- kładnię prawa materialnego - art. 1 i 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 8 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym - wniósł o jego uchy- lenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji, po uchyleniu również jego wy- 3 roku, do ponownego rozpoznania, ewentualnie o rozważenie czy w sprawie nie wy- łania się zagadnienie prawne, wymagające rozpoznania jej przez skład powiększony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest, stosownie do odwołania wnio- skodawcy wszczynającego w niej postępowanie przed Sądem, ustalenie że nie ma on obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, przy czym nie jest kwestionowane, iż wnioskodawca pod- lega temu ubezpieczeniu. W istocie więc sprawa - wbrew twierdzeniom kasacji - do- tyczy określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, w szcze- gólności określenia czy dochód uzyskiwany z prowadzonej działalności gospodarczej wpływa na wysokość należnej składki, przy czym w wymiarze materialnym spór doty- czy kwoty niesięgającej w stosunku rocznym 1.200 zł. Biorąc to pod uwagę należy więc stwierdzić, że kasacja w tej sprawie jest przedmiotowo wyłączona (art. 393 pkt 1 w związku z pkt 5 KPC) i jako taka niedo- puszczalna. Z tych względów na podstawie art. 393 8 § 1 KPC orzeczono jak w postano- wieniu. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI