II UKN 446/00

Sąd Najwyższy2001-06-27
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
rentaniezdolność do pracydeportacjaZUSSąd Najwyższykasacjapostępowanie dowodoweopinie biegłych

Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy, uznając brak istotnego wpływu naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy.

Wnioskodawca Piotr S. domagał się renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją do ZSRR, jednak Sąd Okręgowy i Apelacyjny oddaliły jego odwołanie, uznając brak związku między schorzeniami a deportacją. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a uzasadnienie wyroku, nawet wadliwe, nie wpływa na samo rozstrzygnięcie.

Sprawa dotyczyła wniosku Piotra S. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją do ZSRR w latach 1940-1942. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS, opierając się na opiniach biegłych, którzy stwierdzili brak niezdolności do pracy w związku z deportacją. Sąd Apelacyjny w Warszawie podzielił to stanowisko. Wnioskodawca złożył kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 328 § 2 KPC, twierdząc, że opinie biegłych były niewyczerpujące i powinny być wydane przez innych specjalistów. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że zarzuty sprowadzają się do polemiki z ustaleniami faktycznymi i dowodowymi. Sąd podkreślił, że naruszenie art. 328 § 2 KPC nie może być kwalifikowane jako mające istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uzasadnienie sporządzane jest po wydaniu orzeczenia i nie wpływa na jego treść. Sąd wskazał również, że nie ma podstaw do uzupełniania materiału dowodowego, gdy sąd uznał sporne kwestie za wyjaśnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 328 § 2 KPC nie może być kwalifikowane jako wpływające w istotny sposób na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku sporządzane jest po wydaniu orzeczenia (ex post) i jego ewentualne wadliwe sporządzenie nie wpływa na sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
Piotr S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

KPC art. 393^1 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą kasacji nie może być naruszenie przepisów postępowania, których naruszenie nie mogło wywrzeć istotnego wpływu na wynik sprawy.

u.k. art. 12 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych innych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Brak przesłanek do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją.

Pomocnicze

KPC art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie tego przepisu nie może być kwalifikowane jako wpływające w istotny sposób na wynik sprawy.

KPC art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia tego przepisu jest nieuzasadniony, gdy ustalenia sądu są wadliwe i zgodne z treścią zebranego materiału dowodowego.

KPC art. 217 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pomija dowody po uznaniu, że sporne kwestie zostały wyjaśnione.

KPC art. 278

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący dowodu z opinii biegłych; sąd dopuszcza dowód, gdy istnieje potrzeba wyjaśnienia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych.

KPC art. 286

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący uzupełniania opinii biegłych; sąd może zażądać ustnego uzupełnienia opinii, gdy nie jest ona wyczerpująca lub wymaga wyjaśnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 328 § 2 KPC nie wpływa w istotny sposób na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące oceny dowodów i opinii biegłych są nieuzasadnione, gdy ustalenia sądu są prawidłowe. Sąd nie musi dopuszczać dalszych dowodów, jeśli uznał kwestie za wyjaśnione.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 233, 217, 286, 278, 328 § 2 KPC) miało istotny wpływ na wynik sprawy. Opinie biegłych były niewyczerpujące i powinny być wydane przez innych specjalistów.

Godne uwagi sformułowania

Naruszenie art. 328 § 2 KPC nie może być kwalifikowane jako wpływające w istotny sposób na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku wyjaśnia przyczyny, dla których orzeczenie zostało wydane, sporządzane jest już po rozstrzygnięciu sprawy (ex post) i, co oczywiste, sporządzenie go nawet z naruszeniem wymagań ustawowych, nie może wpływać istotnie na sposób rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący-sprawozdawca

Maria Tyszel

sędzia

Bogumiła Blok

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstaw kasacji, w szczególności wpływu naruszenia przepisów o uzasadnieniu wyroku na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu sprawy o rentę i naruszeń proceduralnych w kontekście kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z kasacją, ale jej stan faktyczny jest dość typowy dla spraw rentowych.

Czy błąd w uzasadnieniu wyroku może unieważnić sprawę w Sądzie Najwyższym? Wyjaśniamy kluczowe zasady kasacji.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 27 czerwca 2001 r. II UKN 446/00 Naruszenie art. 328 § 2 KPC nie może być kwalifikowane jako wpływają- ce w istotny sposób na wynik sprawy w rozumieniu art. 3931 pkt 2 KPC. Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie: SN Maria Tyszel, SA Bogumiła Blok. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2001 r. sprawy z wniosku Piotra S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją do ZSRR, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 16 lutego 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Warszawie oddalił odwołanie wnioskodawcy Piotra S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w W. z dnia 9 lipca 1998 r. odmawiają- cej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją do ZSRR w latach 1940 - 1942, po ustaleniu, na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym z opinii biegłych sądowych lekarzy: internisty, neurologa i psy- chiatry, że wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy w związku z deportacją. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd powołał brak przesłanek wymie- nionych w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych innych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojen- nego (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r Nr 142, poz. 950 ze zm.). Stanowisko to podzielił Sąd Apelacyjny w Warszawie i oddalił apelację wnio- skodawcy wyrokiem z dnia 2 lutego 2000 r. [...]. Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając naruszenie 2 przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 233, 217, 286, 278 oraz 328 § 2 KPC - wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do po- nownego rozpoznania „właściwemu Sądowi” . W ocenie skarżącego opinie biegłych nie były wyczerpujące i jednoznaczne, nadto winny być one składane, ze względu na charakter schorzeń, przez lekarza kardiologa nie zaś internistę, oraz ortopedę a nie neurologa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Podniesione w niej zarzuty sprowadzają się do zakwestionowania trafności ustaleń faktycznych, a także częściowo kompletności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, zaś ich uzasadnienie stanowi w istocie polemikę z ustaleniami Sądu poczynionymi na podstawie przepro- wadzonych dowodów, w tym zwłaszcza z opinii biegłych. W sprawie przesłanką najistotniejszą była ocena stanu zdrowia wnioskodawcy oraz jego związku z pobytem na deportacji w latach 1940-1942. W świetle zebranego materiału wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy w związku z pobytem na depor- tacji, mimo rozpoznanych schorzeń, te jednak powstały prawdopodobnie z powodu wielu czynników, wiele lat po wojnie. Z akt rentowych wynika, że wnioskodawca po powrocie do kraju pracował zawodowo 35 lat, od 1949 do 1984 r. i po osiągnięciu wieku 60 lat przeszedł na emeryturę. Rozpoznane schorzenia, w tym zwłaszcza na- czyniopochodne uszkodzenie mięśnia sercowego, nie pozostają w związku z depor- tacją. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został trafnie przez Sąd oceniony, zaś fakt, że stosownie do ustaleń Sądu brak podstaw do orzekania niezdolności do pracy w związku z pobytem na deportacji, nie jest wystarczającą podstawą do uzu- pełniania materiału dowodowego o dalsze opinie biegłych. W orzecznictwie kasacyjnym Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że nie ma usprawiedliwionych podstaw kasacja, oparta na ogólnikowym zarzucie narusze- nia przez sąd art. 233 § 1 KPC w sytuacji gdy dokonane przez sąd ustalenia są nie- wadliwe i zgodne z treścią zebranego materiału dowodowego (por. wyroki z dnia 14 i 18 lutego 1997 r., II UKN 77/96 i II UKN 89/96 - OSNAPiUS 1997 nr 21, poz. 426 i 427). Fakt, że strony mogą do zamknięcia rozprawy przytaczać dowody na uzasad- nienie swoich twierdzeń, nie oznacza, że muszą być one uwzględniane przez sąd, 3 ten bowiem pomija je po uznaniu, że sporne kwestie zostały w toku dotychczasowe- go postępowania wyjaśnione ( art. 217 § 2 KPC ). Podobnie - jako niezasadny - na- leży ocenić zarzut naruszenia przez Sąd art. 278 i 286 KPC. Przepisy te dotyczące postępowania dowodowego uprawniają sąd do dopuszczenia dowodu z opinii bie- głego lub biegłych jeżeli w sprawie istnieje potrzeba wyjaśnienia okoliczności wyma- gających wiadomości specjalnych, a nadto do zażądania ustnego uzupełnienia opinii złożonej na piśmie, w sytuacji gdy opinia nie jest wyczerpująca lub też z innych względów, według oceny sądu, wymaga uzupełnienia lub wyjaśnienia. Powyższe instrumenty procesowe mogą być wykorzystywane stosownie do potrzeb sprawy, przy czym potrzebą taką nie może być jedynie przeświadczenie strony, że dalsze opinie pozwolą na udowodnienie korzystnej dla strony tezy. Warto też zauważyć, że stosownie do art.393 1 pkt 2 KPC podstawą kasacji nie może być naruszenie jakichkolwiek przepisów postępowania, ale tylko takich, których naruszenie mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta ostatnia oko- liczność winna być w uzasadnieniu kasacji opartej na takim zarzucie wykazana. Nie może nim być, w przypadku kasacji opartej na zarzutach dotyczących postępowania dowodowego, jak to wyżej zauważono, przekonanie strony, że dalsze postępowanie wykaże zasadność jej twierdzeń. W kontekście tych uwag nie można także podzielić zarzutu, że naruszenie art. 328 § 2 KPC, pomijając jego nietrafność w okoliczno- ściach sprawy, w istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy. Przepis ten wymienia konieczne „ składniki ” uzasadnienia wyroku, a jego naruszenie z całą pewnością nie może być kwalifikowane jako wpływające, i to w istotny sposób, na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku wyjaśnia przyczyny, dla jakich orzeczenie zostało wydane, sporządzane jest już po rozstrzygnięciu sprawy ( ex post ) i, co oczywiste, sporzą- dzenie go nawet z naruszeniem wymagań ustawowych, nie może wpływać istotnie na sposób rozstrzygnięcia. Gdy więc kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw należało orzec o jej oddaleniu po myśli art. 393 12 KPC. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI