II UKN 42/99

Wyrok z dnia 8 lipca 1999 r. II UKN 42/99 Zawieszenie wypłaty renty inwalidy wojennego w okresie stałego pobytu osoby uprawnionej poza terytorium Państwa Polskiego następuje na podstawie art. 5 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojs- kowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.). Przewodniczący: SSN Maria Tyszel (sprawozdawca), Sędziowie: SN Stefania Szymańska, SA Krystyna Bednarczyk. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 1999 r. sprawy z wniosku Czesława G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o wypłatę renty inwalidy wojennego, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 października 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro- kiem z dnia 25 lutego 1998 r. [...] oddalił odwołanie Czesława G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w C. z dnia 9 grudnia 1997 r., odmawiającej wy- płacania renty inwalidy wojennego wnioskodawcy, stale zamieszkałemu w Republice Federalnej Niemiec. W motywach swojego rozstrzygnięcia Sąd podniósł, iż bezspornym jest to, że odwołujący od 8 marca 1977 r. pobierał rentę inwalidy wojennego z tytułu inwalidz- twa pozostającego w związku z udziałem w Ruchu Oporu w latach 1942-1944 oraz, że od 4 grudnia 1988 r. odwołujący zamieszkuje na stałe w Niemczech. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojsko- wych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.), świad- czenia określone w ustawie przysługują w czasie pobytu na obszarze Państwa Pols- kiego, chyba że ustawa albo umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Dalej Sąd 2 podniósł, że nie są mu znane przepisy, które wyłączałyby powyższe ograniczenie wypłaty świadczeń inwalidów wojennych po ich wyjeździe z Polski oraz, że w tym przedmiocie brak jest umowy pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Republiką Fede- ralną Niemiec. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 15 października 1998 r. [...] oddalił apelację wnioskodawcy, akceptując ustalenia Sądu pierwszej instancji i pogłębiając argumen- tację prawną. Kasacja od tego wyroku została oparta na zarzucie naruszenia prawa mate- rialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie z wnioskiem o „zmianę zaskarżonego wyroku i osądzenie co do istoty sprawy (art. 39315 KPC), tj. żądania pozwu”. Rozpoznając sprawę, zgodnie z art. 39311 KPC, w granicach kasacji Sąd Naj- wyższy wziął pod uwagę, co następuje: W uzasadnieniu kasacji skonkretyzowano podstawę kasacyjną w ten sposób, że: „Wyrok Sądu Wojewódzkiego wydany w tej sprawie oraz późniejszy wyrok Sądu Apelacyjnego, wydany został z naruszeniem przepisów prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie. Znajduje to wyraz w odwołaniu się Sądu Apelacyjnego w wyroku z 15 października 1998 r. oddalającego powództwo do art. 5 ustawy z 29 maja 1974 r. (Dz.U. Nr 13, poz. 68) z pominięciem regulacji prawnej zawartej w art. 51 ust. 2 powołanej ustawy. Należy wskazać, że Sąd Apelacyjny powołując art. 5 nie przedstawił pełnej jego treści, a ponadto dodał słowo „tylko”, którego to słowa ten ar- tykuł nie zawiera. Treść artykułu brzmi: Świadczenia określone w ustawie przysługują w czasie pobytu osoby uprawnionej na obszarze Państwa Polskiego, chyba że ni- niejsza ustawa albo umowy międzynarodowe stanowią inaczej. A niniejsza ustawa w art. 51 ust. 2 regulującym prawo do ustania świadczeń nie wymienia wyjazdu za gra- nicę i stałego tam zamieszkania. Wykładnia przepisów art. 51 ust. 2 traktuje, że prawo do świadczeń ustaje w następujących przypadkach: 1) gdy odpadnie którykol- wiek z warunków wymaganych do uzyskania świadczeń, 2) gdy osoba pobierająca świadczenia uzależnione od inwalidztwa mimo wezwania organu rentowego nie pod- dała się badaniu lekarskiemu bez uzasadnionej przyczyny, 3) ze śmiercią osoby uprawnionej. U odwołującego się, wymienione w art. 51 ust. 2 przesłanki utraty prawa do wypłaty rent inwalidów wojennych nie występują, dlatego też brak podstaw prawnych do oddalenia powództwa”. 3 Zarzut kasacji jest chybiony. Przepis art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) nie był podstawą prawną zaskarżonego wyro- ku i nie może mieć zastosowania w sprawie, bowiem określa on warunki, których spełnienie powoduje ustanie prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie pod- czas, gdy prawo wnioskodawcy do renty inwalidy wojennego nie ustało i – w myśl omówionego przez Sąd Apelacyjny art. 5 powołanej ustawy – nie ma żadnych przeszkód prawnych, by wnioskodawca rentę pobierał w czasie pobytu na obszarze Państwa Polskiego. Treść art. 5 ustawy i jego implikacje w zakresie wypłaty świad- czeń w niej przewidzianych zostały wyczerpująco omówione w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego i nie ma potrzeby ich powtarzania. Uzasadnienie kasacji wska- zuje, że wnoszący ją nie rozróżnia ustania prawa do świadczeń od zawieszenia jego wypłaty. Skoro zatem rozpatrywana kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================