II UKN 417/98

Postanowienie z dnia 14 stycznia 1999 r. II UKN 417/98 Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania w trybie art. 410 § 1 lub 411 KPC może nastąpić tylko wtedy, gdy skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, nie zaś gdy podstawa ta nie jest merytorycznie uza- sadniona. Sąd drugiej instancji jest właściwy do rozpoznania skargi o wzno- wienie z przyczyn restytucyjnych (art. 403 § 2 KPC) jedynie wtedy, gdy zmienił zaskarżony wyrok i orzekł co do istoty sprawy, a nie gdy oddalił środek zas- karżenia (art. 405 KPC). Przewodniczący: SSN Barbara Wagner, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (spra- wozdawca), Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 1999 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Jana M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w Z. o wysokość emerytury, na skutek kasacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kato- wicach z dnia 29 maja 1998 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 20 października 1997 r. [...] i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Katowicach do rozpoznania według właściwości. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 29 maja 1998 r. [...] Sąd Apelacyjny w Katowicach od- rzucił skargę wnioskodawcy Jana M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 21 grudnia 1995 r. [...]. Sąd stwierdził, że 2 powoływane jako „nowe dowody” pismo z dnia 28 stycznia 1955 r. było znane Sądo- wi orzekającemu, co wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 21 grudnia 1995 r. Po- dobnie należy ocenić powoływanie się na pismo skierowane do Naczelnego Dyrekto- ra [...] Zjednoczenia Przemysłu Węglowego określające stanowisko pracy wniosko- dawcy w latach 1951-1981. Oznacza to, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające skargę. W kasacji od powyższego postanowienia wnioskodawca zarzucił „naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 411 KPC w sposób, w następstwie którego nastąpiło negatywne rozstrzygnięcie dla ubezpieczonego” i wniósł o jego uchylenie i przeka- zanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu kasacji wskazano, że nowymi dowodami w rozumieniu art. 403 § 2 KPC były nieznane dotąd pismo działu perso- nalnego Kopalni Z.-Z. z 28 stycznia 1955 r. oraz pismo R. Spółki Węglowej KWK B. z 2 października 1997 r. (data znacznie późniejsza niż data wyroku) wyraźnie wska- zujące, że wnioskodawca zatrudniony na stanowisku referenta technicznego od- działu dołowego był wynagradzany jak pracownik pracujący pod ziemią. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: W myśl art. 403 § 2 KPC skarga o wznowienie postępowania może być oparta o tzw. przyczyny restytucyjne, w sytuacji gdy zostaną wykryte takie okoliczności fak- tyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nie jest więc wątpliwe, że chodzić tu może o takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały w czasie poprzedniego postępowania, a które nie były przez stronę powoływane jako jej nie znane. Jedynie w przypadku, gdy skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (nie zaś gdy podstawa ta nie jest uzasadniona) Sąd odrzuca skargę na posiedzeniu niejawnym - art. 410 §1 lub na rozprawie, na której rozstrzyga o do- puszczalności wznowienia - art. 411 KPC. Jako podstawę skargi w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wskazał mię- dzy innymi pismo R. Spółki Węglowej KWK B. z dnia 2 października 1997 r. (nowy dowód), według którego był on zatrudniony w okresie 1955-1961 na stanowisku refe- renta technicznego oddziału dołowego i w związku z tym był wynagradzany jak pra- 3 cownik inżynieryjno-techniczny pod ziemią. Pismo to jako nowy dowód w sprawie (niezależnie od oceny jego merytorycznej wartości) stanowi ustawową podstawę wznowienia w rozumieniu art. 403 § 2 KPC, stąd też odmienne stanowisko Sądu Apelacyjnego nie może być uznane za trafne. W tej sytuacji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania jako nie opartej na ustawowej podstawie wznowienia i w związku z tym niedopuszczalnej było nietrafne, a Sąd winien ocenić jej merytoryczną trafność i postanowić zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 412 KPC. Stwierdzić też trzeba, że w myśl art. 405 zdanie 2 KPC do wznowienia postę- powania z przyczyn restytucyjnych, właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy - niezależnie od tego, czy zaskarżono wyrok sądu jednej instancji, czy też wyroki sądów różnych instancji. Sąd drugiej instancji byłby właściwy jedynie wówczas, gdyby w wyniku uwzględnienia środka odwoławczego, zmienił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy. W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 21 grudnia 1995 r. oddalił rewizję wnioskodawcy od wy- roku Sądu Wojewódzkiego z dnia 20 lipca 1995 r. [...], a więc nie orzekł co do istoty sprawy w rozumieniu art. 405 KPC. Z tych więc przyczyn uwzględniając kasację, należało uchylić zaskarżone pos- tanowienie oraz postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 20 października 1997 r. i przekazać sprawę Sądowi pierwszej instancji do rozpoznania według właściwości. ========================================