IV U 50/22

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2022-03-16
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalne i rentoweŚredniaokręgowy
emeryturarentaZUSdodatkowe świadczenie pieniężnezwrot świadczenianienależne świadczenieubezpieczenia społeczneprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy w Sieradzu uchylił decyzję ZUS i orzekł, że emeryt nie musi zwracać nienależnie pobranego dodatkowego świadczenia pieniężnego, ponieważ wypłata nastąpiła z przyczyn niezależnych od niego.

S. S. odwołał się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego za listopad 2021 roku w kwocie 468,23 zł. Emeryt argumentował, że świadczenie zostało wypłacone na jego konto bankowe, a jego wysokość była ustalana przez ZUS. Sąd Okręgowy w Sieradzu, analizując sprawę, uznał, że wypłata świadczenia nastąpiła z przyczyn niezależnych od S. S. i nie miał on świadomości ani zamiaru pobrania go w złej wierze. W związku z tym sąd zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdzając brak obowiązku zwrotu środków.

Sprawa dotyczyła odwołania S. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Łodzi z dnia 12 stycznia 2022 roku, która stwierdzała, że S. S. pobrał nienależnie świadczenie za okres od 1 listopada 2021 roku do 30 listopada 2021 roku z tytułu dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego w kwocie 468,23 zł. S. S. złożył odwołanie, wskazując, że w listopadzie 2021 roku otrzymał emeryturę wraz z dodatkowym świadczeniem rocznym, a jego wysokość była ustalana przez ZUS. Sąd Okręgowy w Sieradzu, po rozpoznaniu sprawy, ustalił stan faktyczny, opierając się m.in. na zeznaniach wnioskodawcy, którym dał wiarę. Sąd stwierdził, że wypłata części świadczenia nastąpiła z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy i nie można mówić o nienależnie pobranym świadczeniu, jeśli świadczeniobiorca nie działał w złej wierze. Powołując się na art. 138 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz utrwaloną linię orzeczniczą, sąd uznał, że S. S. nie ma obowiązku zwrotu spornej kwoty. Na podstawie art. 477(14) § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie jest zobowiązana do zwrotu świadczenia, jeśli nie miała wpływu na sposób jego wypłaty i nie działała w złej wierze.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 138 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który nakłada obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, kluczowe jest istnienie świadomości i zamiaru ubezpieczonego pobrania świadczenia w złej wierze. Wypłacenie świadczenia w sposób, na który nie miała wpływu wina świadczeniobiorcy, nie uzasadnia obowiązku zwrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

S. S.

Strony

NazwaTypRola
S. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 138 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zmieniając zaskarżoną decyzję orzekł o braku obowiązku zwrotu świadczenia.

Pomocnicze

ustawa o kolejnym w 2021r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów

Ustawa o kolejnym w 2021 roku dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypłata świadczenia nastąpiła z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy. Brak świadomości i zamiaru pobrania świadczenia w złej wierze przez wnioskodawcę.

Godne uwagi sformułowania

Nie można mówić o nienależnie pobranym świadczeniu, gdyż o tym decydujące znaczenie ma świadomość i zamiar ubezpieczonego, który pobrał świadczenie w złej wierze. Wypłacenie świadczenia w sposób, na który nie miała wpływu wina świadczeniobiorcy, nie uzasadnia powstania po stronie osoby ubezpieczonej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Skład orzekający

Sławomir Górny

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z uwzględnieniem dobrej wiary i przyczyn niezależnych od świadczeniobiorcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypłaty dodatkowego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów, ale zasady dotyczące dobrej wiary i przyczyn niezależnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację pojęcia 'nienależnie pobranego świadczenia' i znaczenie dobrej wiary.

Emeryt wygrał z ZUS: Nie musi zwracać świadczenia, bo działał w dobrej wierze.

Dane finansowe

WPS: 468,23 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 50/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 16 marca 2022 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Wawrzyniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2022 roku w Sieradzu odwołania S. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z 12 stycznia 2022 r. Nr (...) w sprawie S. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że S. S. nie ma obowiązku zwrotu dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego za listopad 2021 roku w kwocie 468,23 złotych. Sygn. akt IV U 50/22 UZASADNIENIE Decyzją z 12.01.2022r. (znak (...) ), Oddział ZUS II Oddział w Ł. na podstawie ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2021r., poz. 291 ze zm.) oraz ustawy z 21.01.2021r. o kolejnym w 2021r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz.U. z 2021r., poz. 432) stwierdził, że S. S. pobrał nienależnie świadczenia za okres od 1.11.2021 - 30.11.2021 z tytułu dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego w kwocie 468,23zł. Nie podzielając ww. decyzji S. S. złożył odwołanie. Wskazywał, że w listopadzie 2021r., otrzymał na konto bankowe emeryturę wraz z dodatkowym świadczeniem rocznym za 2021r. w kwocie 3.437,30zł. Dodatkowe świadczenie było przyznawane za 2021r., w którym na konto wnioskodawcy ani razu nie wpłynęła kwota 4001,11zł. W odpowiedzi na odwołanie ZUS wnosił o jego oddalenie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: S. S. , ur. (...) S. S. niczego przed ZUS nie zataił, ani nie wprowadził w błąd organu rentowego (zeznania wnioskodawcy – na nagraniu CD – 00:02:01 – 00:05:14 k. 11/akta sprawy). Decyzją z 16.11.2021r. ZUS przyznał S. S. emeryturę z powszechnego wieku emerytalnego od 19.10.2021r. tj. od osiągnięcia wieku. Emerytura od 1.01.2022r. wyniosła 4.001,11zł. (decyzja k. 5/akta ZUS). Decyzją z 5.01.2021r., ZUS ponownie ustalił S. S. wysokość dodatkowego pieniężnego świadczenia rocznego w kwocie 149,77zł. (decyzja k. 8/akta ZUS). Decyzją z 12.01.2022r. Oddział ZUS stwierdził, że S. S. pobrał nienależnie świadczenia za okres od 1.11.2021 - 30.11.2021 z tytułu dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego w kwocie 468,23zł.; na podstawie przepisów ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy z 21.01.2021r. o kolejnym w 2021r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (decyzja k. 10/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przez organem rentowym. Okoliczności związane z pobranym świadczeniem z tytułu dodatkowego świadczenia pieniężnego, Sąd ustalił w oparciu o zeznania wnioskodawcy, którym dał wiarę. Z zeznań tych wynika, że wypłata części świadczenia nastąpiła z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. 2021.291 j.t ze zm.), osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu tego przepisu uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, nie można mówić o nienależnie pobranym świadczeniu, gdyż o tym decydujące znaczenie ma świadomość i zamiar ubezpieczonego, który pobrał świadczenie w złej wierze. Wypłacenie świadczenia w sposób, na który nie miała wpływu wina świadczeniobiorcy, nie uzasadnia powstania po stronie osoby ubezpieczonej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (por. wyrok SA w Szczecinie z 12.04. 2018r., III AUa 369/17). W ocenie sądu, S. S. nie ma obowiązku zwrotu pobranego świadczenia za listopad 2021r. w kwocie 468,23zł. Z materiału dowodowego jasno wynika, że wypłata części przysługującego świadczenia, nastąpiła po ponownym ustaleniu jego wysokości, z przyczyn niezależnych od odwołującego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 ( 14) § 2 k.p.c. , Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że S. S. nie ma obowiązku zwrotu dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego za listopad 2021r. w kwocie 468,23zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI