II UKN 39/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca Ryszard Ś. domagał się przyznania wcześniejszej emerytury, jednak organ rentowy odmówił, uznając, że nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, zaliczając jedynie 14 lat i 9 miesięcy. Do okresu tego nie wliczono zatrudnienia u prywatnego pracodawcy z powodu rzekomego braku uprawnień do wydania zaświadczenia. Sąd Apelacyjny w Łodzi oraz Sąd Okręgowy w Kaliszu podtrzymały tę decyzję, argumentując, że przepisy nie przewidują uprawnień prywatnych podmiotów do wydawania takich zaświadczeń oraz że praca wnioskodawcy na stanowisku suwnicowego nie spełniała wymogów stałości i pełnego wymiaru czasu pracy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, zgodził się z zarzutem skarżącego, że okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach u prywatnych pracodawców mogą być wliczane do stażu emerytalnego, kwestionując podmiotowe ograniczenie kręgu pracodawców uprawnionych do wydawania świadectw. Podkreślono, że przepisy mają zastosowanie do wszystkich pracowników, niezależnie od statusu pracodawcy. Jednakże, Sąd Najwyższy nie podzielił argumentu o stałości i pełnym wymiarze pracy wnioskodawcy na stanowisku suwnicowego, stwierdzając, że praca przez 3-4 godziny dziennie nie spełnia tych wymogów, a wnioskodawca wykonywał również inne prace. W związku z tym, kasacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie, że praca u prywatnych pracodawców w szczególnych warunkach podlega zaliczeniu do stażu emerytalnego, oraz że praca wykonywana przez krótki okres dziennie nie spełnia wymogu stałości i pełnego wymiaru czasu pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących emerytur z okresu przed 1999 r. oraz konkretnego stanu faktycznego związanego z pracą na suwnicy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach u prywatnych pracodawców mogą być wliczane do stażu pracy uprawniającego do wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach u prywatnych pracodawców mogą być wliczane do stażu pracy, a podmiotowe ograniczenie kręgu pracodawców uprawnionych do wydawania świadectw jest bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy dotyczące pracy w szczególnych warunkach mają zastosowanie do wszystkich pracowników, niezależnie od statusu pracodawcy, a ograniczenia w tym zakresie nie mają ustawowego uzasadnienia i naruszają zasadę równego traktowania.
Czy praca na stanowisku suwnicowego wykonywana przez 3-4 godziny dziennie, w celu uzupełnienia brakującego okresu zatrudnienia, spełnia wymóg stałego wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca wykonywana przez tak krótki okres dziennie, nawet na stanowisku objętym szczególnymi warunkami, nie spełnia wymogu stałego wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że praca przez 3-4 godziny dziennie, przy jednoczesnym wykonywaniu innych czynności, nie jest pracą wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, co jest warunkiem zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach.
Czy zatrudnienie na podstawie terminowej umowy o pracę w celu uzupełnienia brakującego okresu zatrudnienia przy pracach w szczególnych warunkach może być uwzględnione do stażu?
Odpowiedź sądu
Tak, zatrudnienie na podstawie terminowej umowy o pracę może być uwzględnione, o ile praca jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że cecha stałości odnosi się do wykonywania zatrudnienia w ramach obowiązującego pełnego wymiaru czasu pracy, a nie do rodzaju stosunku pracy (terminowy czy bezterminowy). Jednakże, w tym konkretnym przypadku, praca nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ryszard Ś. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w O.W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
Dz.U. Nr 8, poz. 43 art. § 1 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace wymienione w § 4-15 oraz w wykazach A i B, bez podmiotowego ograniczania kręgu pracodawców.
Dz.U. Nr 8, poz. 43 art. § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Okresy pracy uzasadniające prawo do świadczeń to okresy, w których praca jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Dz.U. Nr 40, poz. 267 art. art. 53 i 55
Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Przepisy te mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, bez względu na status pracodawcy.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 8, poz. 43 art. § 1 ust. 2-3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Podmioty te ustalają stanowiska pracy zgodnie z wykazami A i B, ale nie mogą ograniczać stosowania rozporządzenia do pracowników zatrudnionych u prywatnych pracodawców.
Dz.U. Nr 162, poz. 1118 art. art. 32 ust. 4
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepisy rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. zachowały moc na warunkach określonych w tym przepisie.
Dz.U. Nr 137, poz. 887 art. art. 2a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Zasada równego traktowania wszystkich ubezpieczonych.
Dz.U. Nr 78, poz. 483 art. art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjna zasada równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach u prywatnych pracodawców mogą być wliczane do stażu emerytalnego. • Podmiotowe ograniczenie kręgu pracodawców uprawnionych do wydawania świadectw jest bezzasadne i dyskryminujące.
Odrzucone argumenty
Praca na stanowisku suwnicowego wykonywana przez 3-4 godziny dziennie spełnia wymóg stałego wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. • Zatrudnienie na podstawie terminowej umowy o pracę w celu uzupełnienia brakującego okresu zatrudnienia nie może być uwzględnione do stażu pracy w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
podmiotowe ograniczenie kręgu pracodawców uprawnionych do wydawania tego rodzaju świadectw wyłącznie do pracodawców wskazanych w trybie § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia nie ma ustawowego uzasadnienia i stanowi wykładnię bezzasadnie dyskryminującą pracowników • praca przez 3-4 godziny dziennie na suwnicy [...] nie spełniała wymagania stałego wykonywania takiej pracy i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na umówionym stanowisku pracy.
Skład orzekający
Krystyna Bednarczyk
przewodniczący
Jerzy Kuźniar
sędzia
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie, że praca u prywatnych pracodawców w szczególnych warunkach podlega zaliczeniu do stażu emerytalnego, oraz że praca wykonywana przez krótki okres dziennie nie spełnia wymogu stałości i pełnego wymiaru czasu pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących emerytur z okresu przed 1999 r. oraz konkretnego stanu faktycznego związanego z pracą na suwnicy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wcześniejszej emerytury i wyjaśnia istotne kwestie dotyczące pracy u prywatnych pracodawców oraz wymogów stałości i pełnego wymiaru czasu pracy.
“Czy praca u prywatnego szefa liczy się do emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.