II UKN 389/97

Sąd Najwyższy1997-12-09
SAOSubezpieczenia społecznewypadki przy pracyŚrednianajwyższy
wypadek przy pracyodpowiedzialność pracodawcyumowa cywilnoprawnapracownikubezpieczenie społeczneprotokół powypadkowySąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownicy, potwierdzając, że zakład pracy, na terenie którego doszło do wypadku, nie ponosi odpowiedzialności za pracownika zatrudnionego przez innego pracodawcę.

Powódka dochodziła zmiany protokołu powypadkowego i ustalenia odpowiedzialności Nadleśnictwa R. za śmiertelny wypadek męża, który był pracownikiem innej firmy (Zakład Usług Leśnych Henryka P.) wykonującej prace na terenie Nadleśnictwa. Sądy obu instancji uznały, że Nadleśnictwo nie było pracodawcą zmarłego, a odpowiedzialność spoczywa na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, podzielając stanowisko sądów niższych instancji.

Sprawa dotyczyła roszczenia powódki Jolanty P. o zmianę treści protokołu powypadkowego i ustalenie odpowiedzialności Nadleśnictwa R. za śmiertelny wypadek jej męża, Mariana P. Powódka twierdziła, że nadzorujący pracę leśniczy nie zapewnił odpowiednich warunków pracy, co doprowadziło do wypadku. Kluczowym elementem sporu było ustalenie, czy Marian P. był pracownikiem Nadleśnictwa R., czy też Zakładu Usług Leśnych Henryka P., który miał umowę cywilno-prawną z Nadleśnictwem na remonty. Sądy Rejonowy i Wojewódzki uznały, że Marian P. był pracownikiem Zakładu Usług Leśnych, a nie Nadleśnictwa R. W związku z tym, odpowiedzialność za wypadek przy pracy, zgodnie z ustawą o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, spoczywa na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, a nie na Nadleśnictwie. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powódki, która zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, oddalił ją, stwierdzając, że sądy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa. Podkreślono, że zakład pracy, na terenie którego doszło do zdarzenia, nie ponosi odpowiedzialności za wypadek pracownika zatrudnionego przez innego pracodawcę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zakład pracy, na terenie którego nastąpiło nieszczęśliwe zdarzenie, nie ponosi odpowiedzialności na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za wypadek przy pracy, jakiemu uległ pracownik zatrudniony u innego pracodawcy.

Uzasadnienie

Sądy obu instancji ustaliły, że zmarły nie był pracownikiem strony pozwanej, lecz pracownikiem innego zakładu (Zakład Usług Leśnych Henryka P.), który miał umowę cywilno-prawną z pozwanym Nadleśnictwem. Zgodnie z ustawą, odszkodowanie przysługuje od pracodawcy lub ZUS w zależności od statusu zakładu pracy. W tym przypadku, skoro zmarły nie był pracownikiem Nadleśnictwa, odpowiedzialność spoczywa na ZUS.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Lasy Państwowe - Nadleśnictwo R.

Strony

NazwaTypRola
Jolanta P.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwa - Lasy Państwowe - Nadleśnictwo R.organ_państwowypozwany
Marian P.osoba_fizycznaofiara wypadku (mąż powódki)
Henryk P.osoba_fizycznawłaściciel Zakładu Usług Leśnych
J.M.osoba_fizycznaleśniczy (świadkiem)

Przepisy (4)

Główne

u.ś.w.p.i.ch.z. art. 32 § 1

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Jednorazowe odszkodowanie przysługuje pracownikom uspołecznionych zakładów pracy od zakładu pracy, a pracownikom nie uspołecznionych zakładów pracy od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

u.ś.w.p.i.ch.z. art. 32 § 2

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

W przypadku pracownika nie uspołecznionego zakładu pracy, odszkodowanie przysługuje od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pomocnicze

KPC art. 217 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące pominięcia dowodów wnioskowanych przez stronę.

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Marian P. nie był pracownikiem Nadleśnictwa R., lecz Zakładu Usług Leśnych Henryka P. Zakład Usług Leśnych Henryka P. jest zakładem nie uspołecznionym. Odpowiedzialność za wypadek pracownika nie uspołecznionego zakładu pracy spoczywa na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy wypadkowej poprzez uznanie, iż nie doszło do zawarcia umowy o pracę pomiędzy Marianem P. i pozwanym Nadleśnictwem R. Naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 217 § 1 i 2 KPC poprzez pominięcie dowodów wnioskowanych przez powódkę.

Godne uwagi sformułowania

Zakład pracy, na terenie którego nastąpiło nieszczęśliwe zdarzenie, nie ponosi odpowiedzialności na podstawie przepisów tej ustawy za wypadek przy pracy, jakiemu uległ pracownik zatrudniony u innego pracodawcy.

Skład orzekający

Stefania Szymańska

przewodniczący

Roman Kuczyński

sędzia

Maria Mańkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za wypadek przy pracy, gdy poszkodowany jest pracownikiem innego podmiotu niż właściciel terenu, na którym doszło do zdarzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pracownik jednego podmiotu wykonuje prace na terenie innego podmiotu na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za wypadek przy pracy, szczególnie w kontekście umów cywilnoprawnych i wykonywania prac na terenie innego podmiotu. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, ma znaczenie praktyczne dla wielu pracodawców i pracowników.

Czy pracodawca odpowiada za wypadek pracownika innego zakładu na swoim terenie?

0

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 9 grudnia 1997 r. II UKN 389/97 Zakład pracy, na terenie którego nastąpiło nieszczęśliwe zdarzenie nie ponosi odpowiedzialności na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) za wypadek przy pracy, jakiemu uległ pracownik zatrudniony u innego pracodawcy. Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Maria Mańkowska (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 1997 r. sprawy z powództwa Jolanty P. przeciwko Skarbowi Państwa - Lasy Państwowe - Nadleśnictwo R. o zmianę treści protokołu powypadkowego, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 16 maja 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powódka Jolanta P. w pozwie przeciwko Nadleśnictwu R. wniosła o zmianę treści protokołu powypadkowego z dnia 22 października 1996 r. [...] i ustalenie, że nadzorujący pracę w imieniu strony pozwanej leśniczy J.M. nie zapewnił odpowied- nich warunków pracy (brak zabezpieczenia cyrkutarki) i przez to doszło do śmiertel- nego wypadku, jakiemu uległ mąż powódki Marian P. Następnie powódka sprecyzo- wała żądanie, wnosząc także o ustalenie, iż pomiędzy stroną pozwaną i mężem po- wódki została zawarta umowa o pracę. Strona pozwana nie uznała powództwa, gdyż mąż powódki był zatrudniony w Zakładzie Usług Leśnych, którego właścicielem jest Henryk P. i ten pracodawca spo- rządził protokół powypadkowy, natomiast pozwane Nadleśnictwo nie było praco- - 2 - dawcą zmarłego Mariana P. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Krośnie wyrokiem z dnia 13 marca 1997 r. oddalił powództwo i ustalił, że mąż powódki uległ śmiertelnemu wypadkowi w dniu 25 paź- dziernika 1996 r. przy remoncie leśniczówki, będąc pracownikiem Zakładu Usług Leśnych Henryka P. Zakład ten miał zawartą umowę cywilno-prawną ze stroną poz- waną na wykonanie remontów budynków leśniczówki, które realizował między in- nymi, mąż powódki. Pracodawca Henryk P. sporządził protokół powypadkowy, wy- płacił powódce wynagrodzenie za pracę, należną jej mężowi i powódka ma prawo realizacji swoich uprawnień w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie wyrokiem z dnia 16 maja 1997 r. oddalił apelację powódki, ponieważ po uzupełnieniu postę- powania dowodowego z akt Prokuratury Rejonowej w K. [...] uznał, że nie ma żadnej wątpliwości, iż w dniu 15 października 1996 r. Marian P. nie był zatrudniony u strony pozwanej, ale był pracownikiem Zakładu Usług Leśniczych Henryka P. Powódka złożyła kasację od powyższego wyroku, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. poprzez uznanie, iż nie doszło do zawarcia umowy o pracę pomiędzy Marianem P. i pozwanym Nadleśnictwem R. oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 217 § 1 i 2 KPC poprzez pominięcie dowodów wnioskowanych przez powódkę, w następstwie czego nastąpiło negatywne dla niej rozstrzygnięcie. Powódka wniosła o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i prze- kazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krośnie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) stanowi, że jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu albo śmierci przysługuje: 1) - 3 - pracownikom uspołecznionych zakładów pracy i członkom ich rodzin - od zakładu pracy, 2) pracownikom nie uspołecznionych zakładów pracy jak i ich członkom rodzin - od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sądy obu instancji niewadliwie ustaliły na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że mąż powódki nie był pracownikiem strony pozwanej, za- tem zgodnie z ust. 2 powołanego wyżej przepisu, powódce nie przysługuje odszko- dowanie od strony pozwanej, ale jedynie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z tytułu wypadku przy pracy w nie uspołecznionym zakładzie pracy. Zakład Usług Leś- nych, którego właścicielem jest Henryk P. i który zatrudniał Mariana P. w charakterze pracownika, jest bowiem niewątpliwie zakładem nie uspołecznionym. Pracodawca skierował pracownika - męża powódki do wykonywania robót re- montowych przy budynku leśniczówki w ramach umowy zlecenia na wykonanie tych prac. Nadzór nad tymi pracami miał z ramienia strony pozwanej leśniczy J.M. Rów- nież akta Prokuratury Rejonowej w K., z których dowód przeprowadził Sąd Apela- cyjny potwierdzają, iż mąż powódki nie był w dniu wypadku pracownikiem strony pozwanej. Wobec powyższego Sąd Najwyższy uznał, że Sądy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż brak jest odpowiedzialności strony pozwanej, jako zakładu pracy za wy- padek osoby, która nie była jej pracownikiem, na podstawie przepisów ustawy wy- padkowej. Zakład pracy, na terenie którego nastąpiło nieszczęśliwe zdarzenie, nie ponosi bowiem odpowiedzialności na podstawie przepisów tej ustawy za wypadek przy pracy, któremu uległ pracownik zatrudniony u innego pracodawcy. W tych warunkach Sądy mogły pominąć dowód z przesłuchania świadek J.M., skoro okoliczności zatrudnienia męża powódki nie budzą wątpliwości i zostały w sprawie jednoznacznie wyjaśnione. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 12 KPC orzekł, jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI