II UKN 380/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając, że zarzut naruszenia przepisów postępowania w innej, prawomocnie zakończonej sprawie, nie stanowi podstawy kasacyjnej.
Powód Stanisław M. domagał się zasądzenia renty wyrównawczej z tytułu wypadku przy pracy, który miał miejsce w 1981 r. Roszczenie zostało oddalone przez Sąd Rejonowy i Sąd Wojewódzki z powodu przedawnienia, które biegło od momentu przyznania renty inwalidzkiej w 1991 r. Powód cofnął wcześniejszy pozew w tej sprawie, co zostało prawomocnie umorzone. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczyły innej, zakończonej sprawy, a zarzut naruszenia prawa materialnego nie został uzasadniony.
Sprawa dotyczyła roszczenia Stanisława M. o zasądzenie renty wyrównawczej z tytułu wypadku przy pracy, który zdarzył się w 1981 r. Sąd Rejonowy w Łodzi oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione zgodnie z art. 442 § 1 KC. Sąd ustalił, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 7 sierpnia 1991 r., kiedy przyznano powodowi rentę inwalidzką, a pozew wniesiony 31 grudnia 1991 r. nie przerwał biegu terminu z uwagi na jego wcześniejsze cofnięcie i umorzenie postępowania. Powództwo w obecnej sprawie zostało wniesione 19 czerwca 1995 r., po upływie terminu przedawnienia. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i pogląd prawny sądu pierwszej instancji. Sąd Wojewódzki podkreślił, że powód nie kwestionował cofnięcia pozwu w poprzedniej sprawie. W kasacji pełnomocnik powoda zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 5 i 327 § 1 KPC) poprzez nieudzielenie powodowi działającemu bez adwokata wskazówek co do skutków cofnięcia pozwu, a także naruszenie prawa materialnego (art. 444 § 2 KC w zw. z art. 300 KP). Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczył innej, prawomocnie zakończonej sprawy i nie stanowił podstawy kasacyjnej. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie został uzasadniony. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, oddalając kasację.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie, nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 393 § 1 pkt 2 KPC.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy postępowania regulują obowiązki sądu wobec strony działającej bez adwokata, ale zarzuty w tym zakresie dotyczyły postępowania w innej sprawie, zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Nie wykazano naruszenia przepisów przez sąd orzekający w rozpatrywanej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie_kasacji
Strona wygrywająca
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "C.Ł." SA w Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław M. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "C.Ł." SA w Ł. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
KPC art. 393 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie, nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej.
KC art. 442 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, najpóźniej jednak z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji.
Pomocnicze
KC art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przerwania biegu terminu przedawnienia.
KC art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Określa przesłanki uzasadniające żądanie przyznania odpowiedniej renty.
KP art. 300
Kodeks pracy
Określa zasady stosowania prawa cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy.
KPC art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje obowiązki sądu wobec strony działającej bez adwokata.
KPC art. 327 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzasadnienia wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczy innej, prawomocnie zakończonej sprawy i nie stanowi podstawy kasacyjnej. Roszczenie powoda o rentę wyrównawczą uległo przedawnieniu zgodnie z art. 442 § 1 KC. Cofnięcie pozwu w poprzedniej sprawie i umorzenie postępowania nie przerwało biegu terminu przedawnienia. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie został uzasadniony w kasacji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 5 i 327 § 1 KPC) poprzez nieudzielenie powodowi działającemu bez adwokata wskazówek co do skutków cofnięcia pozwu. Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 444 § 2 KC w zw. z art. 300 KP.
Godne uwagi sformułowania
Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej, w rozumieniu art. 393 1 pkt 2 KPC, zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie. Sąd przyjął, że: "W przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 7 sierpnia 1991 r., kiedy została wydana decyzja o przyznaniu powodowi renty inwalidzkiej. Od tego dnia powód mógł stwierdzić, czy przyznane mu świadczenie wyczerpuje jego roszczenie z tytułu wypadku przy pracy". Powód mógł zaskarżyć postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie [...] o ile kwestionował okoliczności cofnięcia pozwu lub zgodność tej czynności z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Zbigniew Myszka
sędzia
Maria Tyszel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstaw kasacyjnych, przedawnienia roszczeń o rentę wypadkową oraz skutków cofnięcia pozwu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z lat 90. XX wieku, ale zasady przedawnienia i podstaw kasacyjnych pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii przedawnienia roszczeń pracowniczych i zasad postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i cywilnego.
“Czy można dochodzić renty po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przedawnienia i skutki cofnięcia pozwu.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 5 grudnia 1997 r. II UKN 380/97 Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej, w rozumieniu art. 393 1 pkt 2 KPC, zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie. Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Maria Tyszel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 1997 r. sprawy z po- wództwa Stanisława M. przeciwko Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "C.Ł." SA w Ł. o zasądzenie renty wyrównawczej, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 16 kwietnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Łodzi wyrokiem z dnia 22 listopada 1996 r. [...] oddalił powództwo Stanisława M. przeciwko Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "C.Ł." S.A. w Ł. o zasądzenie renty wyrównawczej, nie obciążając go kosztami pro- cesu. Sąd Rejonowy oparł się na następujących ustaleniach faktycznych: Stanisław M. uległ wypadkowi przy pracy w pozwanym Przedsiębiorstwie w dniu 27 września 1981 r. Decyzją z dnia 7 sierpnia 1991 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. przyznał powodowi rentę inwalidzką według III grupy inwalidów w związku z tym wypadkiem. W dniu 31 grudnia 1991 roku powód wniósł do Sądu Re- jonowego w Łodzi pozew skierowany przeciwko pozwanemu o zasądzenie renty uzupełniającej oraz o odszkodowanie z powodu pogorszenia się następstw tego wy- padku. Na rozprawie w dniu 4 marca 1992 r., Stanisław M. za zgodą strony pozwanej - 2 - , cofnął pozew o rentę z uwagi na upływ 10-letniego terminu przedawnienia. Posta- nowieniem, zawartym w wyroku z dnia 8 czerwca 1993 r. [...], Sąd Rejonowy - Sąd Pracy w Łodzi umorzył postępowanie w tym zakresie. Sąd Rejonowy - w rozpatrywanej sprawie - przyjął zgodnie z zarzutem strony pozwanej, że roszczenie powoda o rentę wyrównawczą uległo przedawnieniu sto- sownie do przepisu art. 442 § 1 KC stanowiącego, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, najpóźniej jednak z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Zdaniem Sądu, powód dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia w 1981 r., ponieważ jednak wówczas prawo nie przewidywało możliwości dochodzenia, na podstawie przepisów prawa cywil- nego, roszczeń z tytułu wypadków przy pracy, bieg terminu przedawnienia nie mógł rozpocząć się przed dniem 1 stycznia 1990 r. Sąd przyjął, że: "W przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 7 sierpnia 1991 r., kiedy została wydana decyzja o przyznaniu powodowi renty inwalidzkiej. Od tego dnia po- wód mógł stwierdzić, czy przyznane mu świadczenie wyczerpuje jego roszczenie z tytułu wypadku przy pracy". Sąd Rejonowy uznał, że wniesiony w dniu 31 grudnia 1991 r. pozew o zasą- dzenie renty wyrównawczej, nie wywołuje żadnych skutków prawnych wobec jego cofnięcia, nie powoduje też przerwania biegu terminu przedawnienia w myśl art. 123 § 1 KC, w konsekwencji roszczenie powoda przedawniło się w dniu 8 sierpnia 1994 r. Powód wniósł pozew w przedmiotowej sprawie 19 czerwca 1995 r., a zatem po upływie tego terminu. Wobec nie zrzeczenia się przez pozwanych korzystania z za- rzutu przedawnienia i podniesienia go w toku procesu, Sąd Rejonowy oddalił po- wództwo. Na podstawie art. 102 KPC Sąd Rejonowy nie obciążył powoda kosztami procesu poniesionymi przez stronę pozwaną. Powyższy wyrok zaskarżył Stanisław M. zarzucając błąd w ustaleniach fak- tycznych polegający na przyjęciu, że powód cofnął pozew w sprawie [...], choć w istocie nie miał on takiego zamiaru. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa na okoliczność, czy był on w stanie świadomie i swobodnie podjąć decyzję w przedmiocie cofnięcia pozwu w powyższej sprawie. - 3 - Z apelacji wynika pośrednio, że powód wniósl o zmianę zaskarżonego wy- roku przez zasądzenie renty wyrównawczej. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi, wyrokiem z dnia 16 kwietnia 1997 r. [...], oddalił apelację powoda podzielając zarówno ustale- nia stanu faktycznego dokonane przez Sąd pierwszej instancji, jak i pogląd prawny wyrażony w zaskarżonym wyroku. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd ten podkreślił, że: "Powód mógł zaskarżyć postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie [...] o ile kwestionował okoliczności cofnięcia pozwu lub zgodność tej czynności z pra- wem lub zasadami współżycia społecznego. Stanisław M. nie wniósł jednak zażale- nia na postanowienie w tym przedmiocie. Dlatego też w niniejszej sprawie nie może on już kwestionować faktu, że powództwo w sprawie [...] zostało cofnięte, postępo- wanie umorzone w zakresie roszczenia o rentę wyrównawczą." Z tego również względu Sąd Wojewódzki nie uznał za celowe dopuszczenie wnioskowanego w apelacji dowodu z opinii biegłego psychologa. W kasacji wniesionej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 16 kwietnia 1997 r., pełnomocnik powoda za- rzucając: "1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 393 1 KPC), a w szczególności naruszenie art. 5 i art. 327 § 1 KPC - po- przez nieudzielenie powodowi działającemu bez adwokata wskazówek i pouczeń, iż cofnięcie w dniu 4 marca 1992 r. pozwu o rentę zamknie mu drogę o dochodzenie roszczenia o rentę wyrównawczą, 2) naruszenie prawa materialnego poprzez nie- zastosowanie art. 444 § 2 KC w zw. z art. 300 KP", wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Łodzi, przy uwzględnieniu kosztów postępowania według norm przepisanych. Rozpoznając sprawę w granicach kasacji Sąd Najwyższy wziął pod uwagę co następuje: Rozpatrywana kasacja jest nieuzasadniona. Chybionym jest zarzut naru- szenia zaskarżonym wyrokiem przepisów postępowania, w szczególności przepisów art. 5 i 327 § 1 KPC. Przepisy te regulują obowiązki Sądu orzekającego wobec strony działającej bez adwokata, jednakże ten zarzut kasacyjny dotyczy wyłącznie - 4 - postępowania sądowego w sprawie [...] zakończonej prawomocnym orzeczeniem z dnia 4 marca 1992 r. W uzasadnieniu wniesionej kasacji ani jednym zdaniem nie wykazano naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania przez Sąd orzekający w rozpatrywanej sprawie, zakończonej wydaniem zaskarżonego wyroku. Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej, w rozumieniu przepisu art. 393 1 pkt 2 KPC zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie. Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów art. 444 § 2 KC w związku z art. 300 KP nie został w kasacji uzasadniony. Przepis art. 444 § 2 KC określa przesłanki, których spełnienie uzasadnia żądanie przyznania osobie poszkodowanej odpowiedniej renty od zobowiązanego do naprawienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym; przepis art. 300 KP określa zasady stosowania prawa cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy. Wnoszący kasację nie wskazał w jaki sposób zaskarżony wyrok narusza te przepisy. Oddalenie po- wództwa czyli odmowa przyznania powodowi żądanego świadczenia nie stanowi podstawy uznania za zasadny zarzutu naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego za zasadny, skoro w kasacji nie przytoczonego żadnego wywodu prawnego dla wykazania prawidłowości odmiennego stanowiska niż to, które przyjęto w zaskarżonym wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, wobec braku usprawiedliwio- nych podstaw, na podstawie przepisu art. 393 12 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI