II UKN 380/97

Sąd Najwyższy1997-12-05
SAOSPracyubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
wypadek przy pracyrenta wyrównawczaprzedawnienieroszczeniaSąd Najwyższypostępowanie cywilneubezpieczenia społeczne

Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając, że zarzut naruszenia przepisów postępowania w innej, prawomocnie zakończonej sprawie, nie stanowi podstawy kasacyjnej.

Powód Stanisław M. domagał się zasądzenia renty wyrównawczej z tytułu wypadku przy pracy, który miał miejsce w 1981 r. Roszczenie zostało oddalone przez Sąd Rejonowy i Sąd Wojewódzki z powodu przedawnienia, które biegło od momentu przyznania renty inwalidzkiej w 1991 r. Powód cofnął wcześniejszy pozew w tej sprawie, co zostało prawomocnie umorzone. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczyły innej, zakończonej sprawy, a zarzut naruszenia prawa materialnego nie został uzasadniony.

Sprawa dotyczyła roszczenia Stanisława M. o zasądzenie renty wyrównawczej z tytułu wypadku przy pracy, który zdarzył się w 1981 r. Sąd Rejonowy w Łodzi oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione zgodnie z art. 442 § 1 KC. Sąd ustalił, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 7 sierpnia 1991 r., kiedy przyznano powodowi rentę inwalidzką, a pozew wniesiony 31 grudnia 1991 r. nie przerwał biegu terminu z uwagi na jego wcześniejsze cofnięcie i umorzenie postępowania. Powództwo w obecnej sprawie zostało wniesione 19 czerwca 1995 r., po upływie terminu przedawnienia. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i pogląd prawny sądu pierwszej instancji. Sąd Wojewódzki podkreślił, że powód nie kwestionował cofnięcia pozwu w poprzedniej sprawie. W kasacji pełnomocnik powoda zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 5 i 327 § 1 KPC) poprzez nieudzielenie powodowi działającemu bez adwokata wskazówek co do skutków cofnięcia pozwu, a także naruszenie prawa materialnego (art. 444 § 2 KC w zw. z art. 300 KP). Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczył innej, prawomocnie zakończonej sprawy i nie stanowił podstawy kasacyjnej. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie został uzasadniony. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, oddalając kasację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie, nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 393 § 1 pkt 2 KPC.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy postępowania regulują obowiązki sądu wobec strony działającej bez adwokata, ale zarzuty w tym zakresie dotyczyły postępowania w innej sprawie, zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Nie wykazano naruszenia przepisów przez sąd orzekający w rozpatrywanej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "C.Ł." SA w Ł.

Strony

NazwaTypRola
Stanisław M.osoba_fizycznapowód
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "C.Ł." SA w Ł.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

KPC art. 393 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie, nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej.

KC art. 442 § § 1

Kodeks cywilny

Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, najpóźniej jednak z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji.

Pomocnicze

KC art. 123 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący przerwania biegu terminu przedawnienia.

KC art. 444 § § 2

Kodeks cywilny

Określa przesłanki uzasadniające żądanie przyznania odpowiedniej renty.

KP art. 300

Kodeks pracy

Określa zasady stosowania prawa cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy.

KPC art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje obowiązki sądu wobec strony działającej bez adwokata.

KPC art. 327 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzasadnienia wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczy innej, prawomocnie zakończonej sprawy i nie stanowi podstawy kasacyjnej. Roszczenie powoda o rentę wyrównawczą uległo przedawnieniu zgodnie z art. 442 § 1 KC. Cofnięcie pozwu w poprzedniej sprawie i umorzenie postępowania nie przerwało biegu terminu przedawnienia. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie został uzasadniony w kasacji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 5 i 327 § 1 KPC) poprzez nieudzielenie powodowi działającemu bez adwokata wskazówek co do skutków cofnięcia pozwu. Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 444 § 2 KC w zw. z art. 300 KP.

Godne uwagi sformułowania

Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej, w rozumieniu art. 393 1 pkt 2 KPC, zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie. Sąd przyjął, że: "W przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 7 sierpnia 1991 r., kiedy została wydana decyzja o przyznaniu powodowi renty inwalidzkiej. Od tego dnia powód mógł stwierdzić, czy przyznane mu świadczenie wyczerpuje jego roszczenie z tytułu wypadku przy pracy". Powód mógł zaskarżyć postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie [...] o ile kwestionował okoliczności cofnięcia pozwu lub zgodność tej czynności z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Zbigniew Myszka

sędzia

Maria Tyszel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstaw kasacyjnych, przedawnienia roszczeń o rentę wypadkową oraz skutków cofnięcia pozwu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z lat 90. XX wieku, ale zasady przedawnienia i podstaw kasacyjnych pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii przedawnienia roszczeń pracowniczych i zasad postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i cywilnego.

Czy można dochodzić renty po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przedawnienia i skutki cofnięcia pozwu.

0

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 5 grudnia 1997 r. II UKN 380/97 Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej, w rozumieniu art. 393 1 pkt 2 KPC, zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie. Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Maria Tyszel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 1997 r. sprawy z po- wództwa Stanisława M. przeciwko Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "C.Ł." SA w Ł. o zasądzenie renty wyrównawczej, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 16 kwietnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Łodzi wyrokiem z dnia 22 listopada 1996 r. [...] oddalił powództwo Stanisława M. przeciwko Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "C.Ł." S.A. w Ł. o zasądzenie renty wyrównawczej, nie obciążając go kosztami pro- cesu. Sąd Rejonowy oparł się na następujących ustaleniach faktycznych: Stanisław M. uległ wypadkowi przy pracy w pozwanym Przedsiębiorstwie w dniu 27 września 1981 r. Decyzją z dnia 7 sierpnia 1991 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. przyznał powodowi rentę inwalidzką według III grupy inwalidów w związku z tym wypadkiem. W dniu 31 grudnia 1991 roku powód wniósł do Sądu Re- jonowego w Łodzi pozew skierowany przeciwko pozwanemu o zasądzenie renty uzupełniającej oraz o odszkodowanie z powodu pogorszenia się następstw tego wy- padku. Na rozprawie w dniu 4 marca 1992 r., Stanisław M. za zgodą strony pozwanej - 2 - , cofnął pozew o rentę z uwagi na upływ 10-letniego terminu przedawnienia. Posta- nowieniem, zawartym w wyroku z dnia 8 czerwca 1993 r. [...], Sąd Rejonowy - Sąd Pracy w Łodzi umorzył postępowanie w tym zakresie. Sąd Rejonowy - w rozpatrywanej sprawie - przyjął zgodnie z zarzutem strony pozwanej, że roszczenie powoda o rentę wyrównawczą uległo przedawnieniu sto- sownie do przepisu art. 442 § 1 KC stanowiącego, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, najpóźniej jednak z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Zdaniem Sądu, powód dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia w 1981 r., ponieważ jednak wówczas prawo nie przewidywało możliwości dochodzenia, na podstawie przepisów prawa cywil- nego, roszczeń z tytułu wypadków przy pracy, bieg terminu przedawnienia nie mógł rozpocząć się przed dniem 1 stycznia 1990 r. Sąd przyjął, że: "W przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 7 sierpnia 1991 r., kiedy została wydana decyzja o przyznaniu powodowi renty inwalidzkiej. Od tego dnia po- wód mógł stwierdzić, czy przyznane mu świadczenie wyczerpuje jego roszczenie z tytułu wypadku przy pracy". Sąd Rejonowy uznał, że wniesiony w dniu 31 grudnia 1991 r. pozew o zasą- dzenie renty wyrównawczej, nie wywołuje żadnych skutków prawnych wobec jego cofnięcia, nie powoduje też przerwania biegu terminu przedawnienia w myśl art. 123 § 1 KC, w konsekwencji roszczenie powoda przedawniło się w dniu 8 sierpnia 1994 r. Powód wniósł pozew w przedmiotowej sprawie 19 czerwca 1995 r., a zatem po upływie tego terminu. Wobec nie zrzeczenia się przez pozwanych korzystania z za- rzutu przedawnienia i podniesienia go w toku procesu, Sąd Rejonowy oddalił po- wództwo. Na podstawie art. 102 KPC Sąd Rejonowy nie obciążył powoda kosztami procesu poniesionymi przez stronę pozwaną. Powyższy wyrok zaskarżył Stanisław M. zarzucając błąd w ustaleniach fak- tycznych polegający na przyjęciu, że powód cofnął pozew w sprawie [...], choć w istocie nie miał on takiego zamiaru. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa na okoliczność, czy był on w stanie świadomie i swobodnie podjąć decyzję w przedmiocie cofnięcia pozwu w powyższej sprawie. - 3 - Z apelacji wynika pośrednio, że powód wniósl o zmianę zaskarżonego wy- roku przez zasądzenie renty wyrównawczej. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi, wyrokiem z dnia 16 kwietnia 1997 r. [...], oddalił apelację powoda podzielając zarówno ustale- nia stanu faktycznego dokonane przez Sąd pierwszej instancji, jak i pogląd prawny wyrażony w zaskarżonym wyroku. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd ten podkreślił, że: "Powód mógł zaskarżyć postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie [...] o ile kwestionował okoliczności cofnięcia pozwu lub zgodność tej czynności z pra- wem lub zasadami współżycia społecznego. Stanisław M. nie wniósł jednak zażale- nia na postanowienie w tym przedmiocie. Dlatego też w niniejszej sprawie nie może on już kwestionować faktu, że powództwo w sprawie [...] zostało cofnięte, postępo- wanie umorzone w zakresie roszczenia o rentę wyrównawczą." Z tego również względu Sąd Wojewódzki nie uznał za celowe dopuszczenie wnioskowanego w apelacji dowodu z opinii biegłego psychologa. W kasacji wniesionej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 16 kwietnia 1997 r., pełnomocnik powoda za- rzucając: "1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 393 1 KPC), a w szczególności naruszenie art. 5 i art. 327 § 1 KPC - po- przez nieudzielenie powodowi działającemu bez adwokata wskazówek i pouczeń, iż cofnięcie w dniu 4 marca 1992 r. pozwu o rentę zamknie mu drogę o dochodzenie roszczenia o rentę wyrównawczą, 2) naruszenie prawa materialnego poprzez nie- zastosowanie art. 444 § 2 KC w zw. z art. 300 KP", wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Łodzi, przy uwzględnieniu kosztów postępowania według norm przepisanych. Rozpoznając sprawę w granicach kasacji Sąd Najwyższy wziął pod uwagę co następuje: Rozpatrywana kasacja jest nieuzasadniona. Chybionym jest zarzut naru- szenia zaskarżonym wyrokiem przepisów postępowania, w szczególności przepisów art. 5 i 327 § 1 KPC. Przepisy te regulują obowiązki Sądu orzekającego wobec strony działającej bez adwokata, jednakże ten zarzut kasacyjny dotyczy wyłącznie - 4 - postępowania sądowego w sprawie [...] zakończonej prawomocnym orzeczeniem z dnia 4 marca 1992 r. W uzasadnieniu wniesionej kasacji ani jednym zdaniem nie wykazano naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania przez Sąd orzekający w rozpatrywanej sprawie, zakończonej wydaniem zaskarżonego wyroku. Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej, w rozumieniu przepisu art. 393 1 pkt 2 KPC zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie. Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów art. 444 § 2 KC w związku z art. 300 KP nie został w kasacji uzasadniony. Przepis art. 444 § 2 KC określa przesłanki, których spełnienie uzasadnia żądanie przyznania osobie poszkodowanej odpowiedniej renty od zobowiązanego do naprawienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym; przepis art. 300 KP określa zasady stosowania prawa cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy. Wnoszący kasację nie wskazał w jaki sposób zaskarżony wyrok narusza te przepisy. Oddalenie po- wództwa czyli odmowa przyznania powodowi żądanego świadczenia nie stanowi podstawy uznania za zasadny zarzutu naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego za zasadny, skoro w kasacji nie przytoczonego żadnego wywodu prawnego dla wykazania prawidłowości odmiennego stanowiska niż to, które przyjęto w zaskarżonym wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, wobec braku usprawiedliwio- nych podstaw, na podstawie przepisu art. 393 12 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI