II UKN 379/97

Sąd Najwyższy1997-12-09
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturapolicjaubezpieczenia społeczneprzeliczaniestanowiskozaszeregowanieustawazarządzenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację funkcjonariusza, uznając, że przepisy dotyczące emerytur policyjnych nie pozwalają na indywidualne porównywanie stanowisk i zaszeregowania po latach, a jedynie na stosowanie tabeli porównawczej określonej w zarządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych.

Funkcjonariusz Andrzej C. domagał się podwyższenia swojej emerytury policyjnej poprzez indywidualne porównanie jego dawnego stanowiska z aktualnymi w Policji. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, oddalił ją, stwierdzając, że obowiązujące przepisy, w tym zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych, nie przewidują takiej możliwości. Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze określają zasady przeliczania uposażenia na podstawie tabeli porównawczej, a nie indywidualnych ustaleń.

Sprawa dotyczyła wniosku Andrzeja C. o podwyższenie wysokości jego emerytury policyjnej. Ubezpieczony domagał się indywidualnego porównania jego stanowiska służbowego z daty zwolnienia ze służby (1985 r.) z aktualnymi stanowiskami w Policji, aby uzyskać wyższe świadczenie. Sąd Wojewódzki oraz Sąd Apelacyjny w Warszawie oddaliły jego odwołanie i apelację, uznając, że przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji oraz zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nie pozwalają na takie indywidualne porównania. Ustawa przewiduje jedynie zastąpienie stawek uposażenia z dnia zwolnienia stawkami z dnia wejścia w życie ustawy, a szczegółowe zasady przeliczania określa zarządzenie Ministra, wprowadzając tabelę stanowisk porównywalnych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 grudnia 1997 r. oddalił kasację ubezpieczonego, podzielając stanowisko sądów niższych instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia językowa przepisów nie pozwala na indywidualne ustalanie porównywalności stanowisk i zaszeregowania, a jedynie na stosowanie zryczałtowanych rozwiązań zawartych w zarządzeniu. Zmiany w nazewnictwie i organizacji Policji nie mogą być podstawą do indywidualnych korekt emerytur, lecz powinny być regulowane w podobny sposób, jak pierwotne ustalenia, czyli poprzez akty wykonawcze.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie uzasadniają takiego żądania.

Uzasadnienie

Ustawa i zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych przewidują zastąpienie stawek uposażenia z dnia zwolnienia stawkami z dnia wejścia w życie ustawy oraz określają szczegółowe zasady przeliczania uposażenia na podstawie tabeli porównawczej, a nie indywidualnych ustaleń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Zakład Emerytalno-Rentowy MSW

Strony

NazwaTypRola
Andrzej C.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Emerytalno-Rentowy MSWinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.z.e.f.P. art. 58 § ust. 3

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Stawki uposażenia zasadniczego oraz dodatku za stopień z dnia zwolnienia funkcjonariusza zastępuje się stawkami uposażenia z dnia wejścia w życie ustawy.

u.z.e.f.P. art. 58 § ust. 7

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Minister Spraw Wewnętrznych wydał zarządzenie określające szczegółowe zasady przeliczania uposażenia funkcjonariuszy dla celów emerytalnych.

Zarządzenie Nr 31 MSW art. 2 § ust. 2

Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczególnych zasad przeliczania uposażenia funkcjonariuszy dla celów emerytalnych

Określa zasady przeliczania uposażenia funkcjonariuszy dla celów emerytalnych, wprowadzając tabelę stanowisk porównywalnych.

Pomocnicze

u.z.e.f.P. art. 6 § ust. 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Wprowadza zasadę rewaloryzacji rent i emerytur w takim samym stopniu i terminie, w jakim następuje wzrost uposażenia funkcjonariuszy pozostających w służbie.

Dz. U. Nr 79, poz. 366

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowych zasad waloryzacji policyjnych emerytur i rent

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy i zarządzenia nie pozwalają na indywidualne porównywanie stanowisk i zaszeregowania emerytów z aktualnymi stanowiskami w Policji. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych Nr 31 wprowadza tabelę stanowisk porównywalnych, a nie indywidualne ustalenia.

Odrzucone argumenty

Stanowisko służbowe o nazwie Kierownik Zakładu Kryminalistyki zostało wprowadzone obok czy też zamiast byłego stanowiska "Naczelnika Wydziału Kryminalnego..." Naruszenie prawa materialnego - zarządzenia Nr 31 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 maja 1994 r. i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 24 czerwca 1994 r. w związku z art. 6 pkt 1 ustawy.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy ustawy [...] i wydanego z jej delegacji zarządzenia [...] nie uzasadniają żądania przez ubezpieczonego podwyższenia świadczeń [...] na podstawie indywidualnej decyzji opartej na porównaniu zajmowanego przez niego stanowiska i zaszeregowania z daty przyznania emerytury lub renty ze stanowiskiem podobnym pod względem nazwy lub zaszeregowania w aktualnym schemacie organizacyjnym Policji. Ubezpieczony pozostaje w błędnym przekonaniu, że przy każdorazowej zmianie organizacji i nazewnictwa stanowisk w Policji jego ostatnio zajmowane stanowisko w Milicji Obywatelskiej powinno być przyporządkowane do najbardziej zbliżonego pod względem nazwy i aktualnego uposażenia. Na wniosek taki nie pozwala wykładnia językowa § 2 ust. 2 zarządzenia nr 31 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 maja 1994 r. [...] Nie można bowiem zakładać niezmienności rodzajów i nazw poszczególnych stanowisk w Policji na przestrzeni lat. W tym celu powołane zarządzenie Nr 31 wprowadziło na użytek przeliczania rent i emerytur funkcjonariuszy zwolnionych ze służby przed dniem wejścia w życie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji... tabelę stanowisk porównywalnych, odpowiadających uprzednio stosowanym nazwom i ustalając dla nich zaszeregowanie niejako w sposób zryczałtowany.

Skład orzekający

Stefania Szymańska

przewodniczący

Roman Kuczyński

sprawozdawca

Maria Mańkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczania emerytur policyjnych i zasad waloryzacji świadczeń w przypadku zmian organizacyjnych w służbach mundurowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy zwolnionych przed wejściem w życie ustawy z 1994 r. i zasad określonych w zarządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy specyficznej interpretacji przepisów emerytalnych dla funkcjonariuszy służb mundurowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tym obszarze, ale mniej dla szerszej publiczności.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 9 grudnia 1997 r. II UKN 379/97 Przepisy ustawy z dnia 14 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (Dz.U. Nr 53, poz. 214 ze zm.) i wydanego z jej delegacji zarządzenia Nr 53 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 maja 1994 r. w sprawie szczególnych zasad przeliczania uposażenia funkcjonariuszy dla ce- lów emerytalnych (Dz.Urz. MSW Nr 2, poz. 26) nie uzasadniają żądania przez ubezpieczonego podwyższenia świadczeń - w razie podwyżki uposażeń funk- cjonariuszy służby czynnej - na podstawie indywidualnej decyzji opartej na po- równaniu zajmowanego przez niego stanowiska i zaszeregowania z daty przyznania emerytury lub renty ze stanowiskiem podobnym pod względem nazwy lub zaszeregowania w aktualnym schemacie organizacyjnym Policji. Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Maria Mańkowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 1997 r. sprawy z wniosku Andrzeja C. przeciwko Zakładowi Emerytalno-Rentowemu MSW o wysokość eme- rytury, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 2 kwietnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 4 listopada 1996 r., Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Warszawie oddalił odwołanie Andrzeja C., pobierającego eme- ryturę policyjną, od decyzji Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w przedmiocie zmiany grupy uposażenia dla celów podwyższenia i waloryzacji emerytury. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 1997 r. oddalił ape- - 2 - lację ubezpieczonego uzasadniając, że zgodnie z art. 58 ust. 3 ustawy z dnia 18 lu- tego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.) stawki uposażenia zasadniczego oraz do- datku za stopień z dnia zwolnienia ze służby funkcjonariusza, zastępuje się stawkami uposażenia z dnia wejścia w życie ustawy. Na podstawie delegacji z art. 58 ust. 7 tej ustawy Minister Spraw Wewnętrznych zarządzeniem Nr 31 z dnia 24 maja 1994 r. (Dz. Urz. MSW Nr 2, poz. 260) określił szczegółowe zasady przeliczania uposażenia funkcjonariuszy dla celów emerytalnych, według których grupy zaszeregowania funkcjonariuszy z dnia zwolnienia ze służby przed wejściem w życie ustawy zastę- puje się grupami z dnia wejścia w życie ustawy, wymienionymi w załączniku do za- rządzenia. Zgodnie z wymienioną tam grupą ubezpieczonego dotyczy grupa 09. Kasacja ubezpieczonego od tego wyroku zarzuca niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności, czy stanowisko służbowe o nazwie Kierow- nik Zakładu Kryminalistyki zostało wprowadzone obok czy też zamiast byłego stano- wiska "Naczelnika Wydziału Kryminalnego..." oraz naruszenie prawa materialnego - zarządzenia Nr 31 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 maja 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad uposażania funkcjonariuszy dla celów emerytalnych (Dz. Urz. MSW Nr 2, poz. 26) i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 24 czerwca 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad waloryzacji policyjnych emerytur i rent (Dz. U. Nr 79, poz. 366) w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zao- patrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji... (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.). W odpowiedzi na kasację Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty kasacji są oczywiście bezzasadne. Ubezpieczony pozostaje w błęd- nym przekonaniu, że przy każdorazowej zmianie organizacji i nazewnictwa stanowisk w Policji jego ostatnio zajmowane stanowisko w Milicji Obywatelskiej powinno być przyporządkowane do najbardziej zbliżonego pod względem nazwy i aktualnego uposażenia. Na wniosek taki nie pozwala wykładnia językowa § 2 ust. 2 zarządzenia - 3 - nr 31 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 maja 1994 r. w sprawie szczegóło- wych zasad przeliczania uposażenia funkcjonariuszy dla celów emerytalnych (Dz. Urz. MSW Nr 2, poz. 26), które zostało wydane na podstawie delegacji z art. 58 ust. 7 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Poli- cji... (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.). Zarządzenie to, jak i wskazane przepisy ustawy przewidują sytuację, w której funkcjonariusz, posiadający określoną grupę zaszere- gowania, opuszczał swoje stanowisko w związku z przejściem na emeryturę przed datą wejścia w życie tej ustawy. Ustawa ta bowiem w art. 6 ust. 1 wprowadziła za- sadę rewaloryzacji rent i emerytur polegającą na tym, że podlegają one waloryzacji w takim samym stopniu i terminie, w jakim następuje wzrost uposażenia funkcjona- riuszy pozostających w służbie i zajmujących analogicznie zaszeregowane stano- wiska. Zasada ta nie jest jednak równoznaczna z porównywaniem stanowiska (wraz z jego zaszeregowaniem) emeryta lub rencisty z daty jego opuszczenia ze stanowis- kiem funkcjonariusza policji pozostającego w służbie. Nie można bowiem zakładać niezmienności rodzajów i nazw poszczególnych stanowisk w Policji na przestrzeni lat. W tym celu powołane zarządzenie Nr 31 wprowadziło na użytek przeliczania rent i emerytur funkcjonariuszy zwolnionych ze służby przed dniem wejścia w życie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji... tabelę stanowisk po- równywalnych, odpowiadających uprzednio stosowanym nazwom i ustalając dla nich zaszeregowanie niejako w sposób zryczałtowany. Nie można wykluczyć, że i w tego rodzaju uregulowaniu będą mogły występować zmiany. Powinny one jednak być regulowane w podobny sposób, tj. zarządzeniem ministra z delegacji ustawowej. Nie jest natomiast możliwe dokonywanie takiego porównywania stanowisk i zaszere- gowania indywidualnie w stosunku do każdego emeryta lub rencisty w każdym przypadku podwyższenia płac funkcjonariuszom pozostającym w czynnej służbie. Sąd Najwyższy podziela argumentację zawartą w motywach zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego. W istocie ubezpieczony domaga się wydawania w swo- jej sprawie indywidualnych decyzji w przedmiocie porównywania ówczesnych i obecnych stanowisk służbowych w Milicji Obywatelskiej (zwolniony ze służby został z dniem 31 lipca 1985 r.) i Policji. Dla uwzględnienia jego stanowiska brak jest ja- kichkolwiek podstaw prawnych. Tym samym całkowicie chybiony jest zarzut kasacji niewyjaśnienia, czy stanowiska służbowe z daty zwolnienia i wymienione w zarzą- - 4 - dzeniu Nr 31 są tożsame, gdyż na przeprowadzanie tego rodzaju porównania nie pozwalają sądowi ani przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji.., ani wydane z jej upoważnienia przepisy wykonawcze. Z kolei przepisy roz- porządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 29 czerwca 1994 r. w sprawie szcze- gółowych zasad waloryzacji emerytur i rent mają zastosowanie do już zaktualizowa- nych w zarządzeniu Nr 31 stanowisk i zaszeregowań i w przedmiotowej sprawie także nie zostały naruszone. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw dla uwzględnienia kasacji i na zasadzie art. 393 12 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI