II UKN 350/97

Wyrok z dnia 26 listopada 1997 r. II UKN 350/97 Jeżeli pracownik nie kwestionował rozwiązania z nim stosunku pracy w trybie art. 53 KP, to nie może skutecznie domagać się w sprawie o wcześniej- szą emeryturę ustalenia, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn określonych w art. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących za- kładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.). Przewodniczący SSN: Barbara Wagner, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Teresa Romer. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 1997 r. sprawy z wniosku Mariana M. przeciwko [...] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w K. o prawo do wcześniejszej emerytury, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyj- nego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 9 grudnia 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 19 czerwca 1996 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Katowicach oddalił odwołanie ubezpieczonego Mariana M. od decyzji [...] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w K. odmawiającej przyznania mu wcześniejszej emerytury. Sąd Wojewódzki uznał, że ubezpieczony nie legitymuje się ani 40-letnim okresem zatrudnienia, ani też nie rozwiązano z nim umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych, zaś każda z tych przesłanek wymagana jest dla nabycia prawa do wcześniejszej emerytury kolejowej. Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 9 grudnia 1996 r. oddalił ape- - 2 - lację ubezpieczonego od powyższego wyroku, podzielając stanowisko zajęte przez Sąd I instancji. Kasacja od wyroku Sądu Apelacyjnego zarzuca obrazę prawa materialnego - art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracow- ników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 23, poz. 99 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.). W odpowiedzi na kasację [...] DOKP wnosiła o jej oddalenie uzasadniając, iż ubezpieczony nie spełnia warunków do nabycia wcześniejszej emerytury, ponieważ stosunek pracy z nim nie został rozwiązany z przyczyn ekonomicznych leżących po stronie zakładu pracy. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja okazała się bezzasadna. W aktach osobowych ubezpieczonego znajduje się adresowane do niego pismo z dnia 30 października 1995 r., zawierające oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia z po- wodu niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 1 rok, tj. od dnia 22 listopada 1994 r. Pismo zawiera stosowne pouczenie o trybie odwoławczym. Z dalszej części akt wy- nika, między innymi z pisma ubezpieczonego z dnia 30 października 1995 r. adre- sowanego do [...] DOKP, iż wnosi o przyznanie renty inwalidzkiej z powodu zalicze- nia do trzeciej grupy inwalidów i zwolnienia z pracy oraz że renta taka została mu decyzją z dnia 23 listopada 1995 r. przyznana. Jednocześnie brak jest w materiale dowodowym przesłanek do przyjęcia, iż ubezpieczony kwestionował sposób rozwią- zania stosunku pracy i jego przyczynę. W tym stanie rzeczy należy dojść do przekonania, że Sądy obu instancji traf- nie uznały, że ubezpieczony nie spełnia warunków do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 stycznia 1990 r. w sprawie wcześniejszych emerytur dla pracowników zwal- nianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 27), bo- wiem przepis ten, niezależnie od legitymowania się okresem 40 lat zatrudnienia - 3 - (przez mężczyznę), wymaga, aby stosunek pracy z pracownikiem rozwiązany został w warunkach, o jakich mowa w art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r. - czyli z przyczyn ekonomicznych leżących po stronie zakładu pracy. W świetle wyżej wskazanych dowodów, którymi Sądy obu instancji dyspono- wały, ubezpieczony nie został zwolniony z pracy wskutek tzw. redukcji etatów, lecz z powodu wyczerpania zasiłków chorobowych i okoliczność ta nie może być zmieniona przez wydane na prośbę ubezpieczonego zaświadczenia pracodawcy z dnia 15 stycznia i 12 kwietnia 1996 r. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyczerpanie zasił- ków chorobowych stwarza zakładowi pracy tylko możliwość rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika (art. 53 § 1 KP), nie nakłada nato- miast na pracodawcę takiego obowiązku, przeto - niezależnie od wyczerpania zasił- ków - ubezpieczony mógł pozostać w zatrudnieniu, a następnie - mógłby zostać zwolniony wskutek redukcji zatrudnienia, co rodziłoby po stronie pracodawcy obo- wiązek wypłaty stosownej odprawy pieniężnej. Skoro zakład pracy wybrał inny spo- sób rozwiązania stosunku pracy, brak jest podstaw do przypisywania mu innych in- tencji oraz nadawania znaczenia prawnego pismom wydanym na prośbę ubezpie- czonego na użytek jego starań o wcześniejszą emeryturę. Raz zastosowany sposób rozwiązania stosunku pracy, który w stosownym terminie i trybie nie został zakwes- tionowany przez pracownika, nie może być następnie zmieniony w celu uzyskania innego świadczenia - w tym przypadku wcześniejszej emerytury. Brak zaś przesłanki w postaci rozwiązania stosunku pracy przez zakład z powodu zmniejszenia zatrud- nienia (art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.), czyni bezprzedmiotowym roszczenie ubezpieczonego o wcześniejszą emeryturę niezależ- nie od wykazania 40-letniego zatrudnienia, bowiem nawet udowodnienie tego okresu nie uczyni tego roszczenia uzasadnionym. Tym samym tracą na znaczeniu rozwa- żania dotyczące stosowania art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopa- trzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin w związku z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104 poz. 450 ze zm.), zaś zarzuty kasacji są w tym względzie bezzasadne. Jakkolwiek zatem motywy zaskarżonego wyroku koncentrują się głównie na braku przesłanek do wcześniejszej emerytury z art. 6 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu - 4 - emerytalnym pracowników kolejowych, to mając na względzie iż Sąd Apelacyjny przejął ustalenie Sądu I instancji odnośnie przyczyny rozwiązania z Marianem M. stosunku pracy - Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że zaskarżony wyrok od- powiada prawu, zaś kasacja nie znajduje usprawiedliwionych podstaw - i w oparciu o art. 393 12 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================