Orzeczenie · 1997-11-26

II UKN 348/97

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1997-11-26
SAOSPracyubezpieczenia społeczneWysokanajwyższy
choroba zawodowaodszkodowanieodpowiedzialność pracodawcyprzedawnienieświadczeniaubezpieczenie społeczneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpatrywał kasację Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego Nr 1 od wyroku Sądu Wojewódzkiego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający odszkodowanie dla powódki (Alicji P.) z tytułu choroby zawodowej (żółtaczki zakaźnej). Powódka pracowała w Szpitalu Wojewódzkim w R. od 1960 do 1974 roku, gdzie była narażona na czynniki wywołujące chorobę, która ujawniła się w 1969 roku. Uszczerbek na zdrowiu został stwierdzony w 1996 roku, gdy powódka pracowała już w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego. Sąd Rejonowy uznał, że właściwy do wypłaty odszkodowania jest Szpital Wojewódzki, powołując się na przepisy ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz Kodeksu pracy dotyczące solidarnej odpowiedzialności zakładów pracy powstałych w wyniku podziału i przedawnienia. Sąd Wojewódzki oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Rejonowego. Kasacja zarzucała naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędne zastosowanie przepisów o przedawnieniu (art. 291 KP zamiast art. 442 § 1 KC) i przepisów przejściowych (art. 49 ust. 3 ustawy wypadkowej). Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że do roszczeń ze stosunku pracy, w tym o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, ma zastosowanie 3-letni termin przedawnienia z art. 291 KP, a nie 10-letni z Kodeksu cywilnego. Podkreślono, że roszczenie staje się wymagalne z chwilą stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu, co w tym przypadku nastąpiło w 1997 roku, a nie z datą zachorowania czy zakończenia pracy. Sąd uznał również, że przepis art. 49 ust. 3 ustawy wypadkowej nie miał zastosowania, ponieważ powódka nadal pracowała w narażeniu na czynniki szkodliwe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie właściwego pracodawcy do wypłaty odszkodowania za chorobę zawodową, zastosowanie przepisów o przedawnieniu roszczeń pracowniczych, moment wymagalności roszczenia o odszkodowanie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej i jej związku z narażeniem u konkretnego pracodawcy. Przepisy dotyczące przedawnienia i wymagalności mogą być stosowane analogicznie do innych roszczeń pracowniczych.

Zagadnienia prawne (4)

Który pracodawca jest właściwy do wypłacenia jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, gdy choroba powstała u jednego pracodawcy, a uszczerbek na zdrowiu stwierdzono w czasie zatrudnienia u innego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwy jest ten pracodawca, u którego choroba powstała wskutek narażenia na nią podczas pracy, nawet jeśli stwierdzenie choroby i uszczerbku nastąpiło w czasie pracy u innego pracodawcy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kluczowe jest miejsce i czas powstania choroby zawodowej wskutek narażenia, a nie moment stwierdzenia uszczerbku. Odpowiedzialność ponosi pracodawca, który spowodował chorobę.

Jaki termin przedawnienia ma zastosowanie do roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zastosowanie ma 3-letni termin przedawnienia określony w art. 291 Kodeksu pracy.

Uzasadnienie

Roszczenia o świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, będące sprawami ze stosunku pracy, podlegają przedawnieniu na zasadach określonych w Kodeksie pracy, a nie w Kodeksie cywilnym.

Kiedy staje się wymagalne roszczenie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenie staje się wymagalne z chwilą stwierdzenia następstw zdarzenia w postaci uszczerbku na zdrowiu, co nie zawsze pokrywa się z datą zachorowania lub ustania zatrudnienia.

Uzasadnienie

Wymagalność roszczenia o odszkodowanie zależy od ustalenia uszczerbku na zdrowiu przez właściwy organ (komisję lekarską), a nie tylko od stwierdzenia choroby zawodowej czy zakończenia pracy.

Czy przepis art. 49 ust. 3 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ma zastosowanie, gdy pracownik nadal pracuje w narażeniu na czynniki szkodliwe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy pracownik nadal wykonuje pracę narażającą go na tę samą chorobę zawodową.

Uzasadnienie

Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy uszczerbek stwierdzono po wejściu w życie ustawy, a zatrudnienie narażające na chorobę ustało przed jej wejściem w życie. W przypadku powódki, która nadal pracowała w narażeniu, przepis ten nie mógł być zastosowany.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Alicja P.

Strony

NazwaTypRola
Alicja P.osoba_fizycznapowódka
Wojewódzki Szpital Zespolony Nr 1 w R.instytucjapozwany
Szpital Wojewódzki Nr 2 w R.instytucjapozwany
Zespół Opieki Paliatywnej w R.instytucjapozwany
Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego - Zakład Opieki Paliatywnej w R.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.ś.w.p.i.ch.z. art. 32

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Określa właściwość zakładu pracy do wypłaty odszkodowania.

k.p. art. 291 § 1

Kodeks pracy

Określa 3-letni termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy, który ma zastosowanie do roszczeń o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej.

Pomocnicze

u.ś.w.p.i.ch.z. art. 49 § 3

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Przepis przejściowy, który nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na dalsze narażenie pracownicy na czynniki szkodliwe.

k.p. art. 231 § 4

Kodeks pracy

Reguluje solidarną odpowiedzialność zakładów pracy powstałych w wyniku podziału.

k.c. art. 442 § 1

Kodeks cywilny

Nie miał zastosowania do roszczenia o jednorazowe odszkodowanie, mógłby być brany pod uwagę przy dochodzeniu świadczeń dodatkowych.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności deliktowej, nie miał zastosowania do roszczenia o jednorazowe odszkodowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej podlega 3-letniemu przedawnieniu z Kodeksu pracy. • Roszczenie staje się wymagalne z chwilą stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu. • Odpowiedzialność za odszkodowanie ponosi pracodawca, u którego choroba zawodowa powstała wskutek narażenia. • Przepis art. 49 ust. 3 ustawy wypadkowej nie ma zastosowania, gdy pracownik nadal pracuje w narażeniu.

Odrzucone argumenty

Roszczenie uległo przedawnieniu na podstawie art. 442 § 1 KC (10-letni termin). • Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od daty zakończenia pracy u pracodawcy, który spowodował chorobę.

Godne uwagi sformułowania

Właściwy do wypłacenia jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu wywołanego chorobą zawodową jest ten pracodawca, u którego choroba ta powstała wskutek narażenia na nią podczas pracy. • Do roszczenia o jednorazowe odszkodowanie, przewidzianego w ustawie z dnia 12 czerwca 1975 r. [...] w zakresie przedawnienia ma zastosowanie art. 291 KP. • Roszczenie ze stosunku pracy ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. • Roszczenie o jednorazowe odszkodowanie [...] staje się wymagalne z chwilą stwierdzenia następstw tych zdarzeń w postaci uszczerbku na zdrowiu, co nie zawsze pokrywa się z ich datą.

Skład orzekający

Barbara Wagner

przewodniczący

Roman Kuczyński

sędzia

Teresa Romer

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego pracodawcy do wypłaty odszkodowania za chorobę zawodową, zastosowanie przepisów o przedawnieniu roszczeń pracowniczych, moment wymagalności roszczenia o odszkodowanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej i jej związku z narażeniem u konkretnego pracodawcy. Przepisy dotyczące przedawnienia i wymagalności mogą być stosowane analogicznie do innych roszczeń pracowniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności pracodawcy za choroby zawodowe i przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Pokazuje, jak skomplikowane mogą być ustalenia faktyczne i prawne w takich przypadkach.

Choroba zawodowa: Kto zapłaci za Twoje cierpienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 5035 PLN

odszkodowanie: 5035 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst