II UKN 348/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał kasację Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego Nr 1 od wyroku Sądu Wojewódzkiego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający odszkodowanie dla powódki (Alicji P.) z tytułu choroby zawodowej (żółtaczki zakaźnej). Powódka pracowała w Szpitalu Wojewódzkim w R. od 1960 do 1974 roku, gdzie była narażona na czynniki wywołujące chorobę, która ujawniła się w 1969 roku. Uszczerbek na zdrowiu został stwierdzony w 1996 roku, gdy powódka pracowała już w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego. Sąd Rejonowy uznał, że właściwy do wypłaty odszkodowania jest Szpital Wojewódzki, powołując się na przepisy ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz Kodeksu pracy dotyczące solidarnej odpowiedzialności zakładów pracy powstałych w wyniku podziału i przedawnienia. Sąd Wojewódzki oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Rejonowego. Kasacja zarzucała naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędne zastosowanie przepisów o przedawnieniu (art. 291 KP zamiast art. 442 § 1 KC) i przepisów przejściowych (art. 49 ust. 3 ustawy wypadkowej). Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że do roszczeń ze stosunku pracy, w tym o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, ma zastosowanie 3-letni termin przedawnienia z art. 291 KP, a nie 10-letni z Kodeksu cywilnego. Podkreślono, że roszczenie staje się wymagalne z chwilą stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu, co w tym przypadku nastąpiło w 1997 roku, a nie z datą zachorowania czy zakończenia pracy. Sąd uznał również, że przepis art. 49 ust. 3 ustawy wypadkowej nie miał zastosowania, ponieważ powódka nadal pracowała w narażeniu na czynniki szkodliwe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwego pracodawcy do wypłaty odszkodowania za chorobę zawodową, zastosowanie przepisów o przedawnieniu roszczeń pracowniczych, moment wymagalności roszczenia o odszkodowanie.
Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej i jej związku z narażeniem u konkretnego pracodawcy. Przepisy dotyczące przedawnienia i wymagalności mogą być stosowane analogicznie do innych roszczeń pracowniczych.
Zagadnienia prawne (4)
Który pracodawca jest właściwy do wypłacenia jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, gdy choroba powstała u jednego pracodawcy, a uszczerbek na zdrowiu stwierdzono w czasie zatrudnienia u innego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwy jest ten pracodawca, u którego choroba powstała wskutek narażenia na nią podczas pracy, nawet jeśli stwierdzenie choroby i uszczerbku nastąpiło w czasie pracy u innego pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kluczowe jest miejsce i czas powstania choroby zawodowej wskutek narażenia, a nie moment stwierdzenia uszczerbku. Odpowiedzialność ponosi pracodawca, który spowodował chorobę.
Jaki termin przedawnienia ma zastosowanie do roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie ma 3-letni termin przedawnienia określony w art. 291 Kodeksu pracy.
Uzasadnienie
Roszczenia o świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, będące sprawami ze stosunku pracy, podlegają przedawnieniu na zasadach określonych w Kodeksie pracy, a nie w Kodeksie cywilnym.
Kiedy staje się wymagalne roszczenie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie staje się wymagalne z chwilą stwierdzenia następstw zdarzenia w postaci uszczerbku na zdrowiu, co nie zawsze pokrywa się z datą zachorowania lub ustania zatrudnienia.
Uzasadnienie
Wymagalność roszczenia o odszkodowanie zależy od ustalenia uszczerbku na zdrowiu przez właściwy organ (komisję lekarską), a nie tylko od stwierdzenia choroby zawodowej czy zakończenia pracy.
Czy przepis art. 49 ust. 3 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ma zastosowanie, gdy pracownik nadal pracuje w narażeniu na czynniki szkodliwe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy pracownik nadal wykonuje pracę narażającą go na tę samą chorobę zawodową.
Uzasadnienie
Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy uszczerbek stwierdzono po wejściu w życie ustawy, a zatrudnienie narażające na chorobę ustało przed jej wejściem w życie. W przypadku powódki, która nadal pracowała w narażeniu, przepis ten nie mógł być zastosowany.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Alicja P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Wojewódzki Szpital Zespolony Nr 1 w R. | instytucja | pozwany |
| Szpital Wojewódzki Nr 2 w R. | instytucja | pozwany |
| Zespół Opieki Paliatywnej w R. | instytucja | pozwany |
| Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego - Zakład Opieki Paliatywnej w R. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.ś.w.p.i.ch.z. art. 32
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Określa właściwość zakładu pracy do wypłaty odszkodowania.
k.p. art. 291 § 1
Kodeks pracy
Określa 3-letni termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy, który ma zastosowanie do roszczeń o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej.
Pomocnicze
u.ś.w.p.i.ch.z. art. 49 § 3
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Przepis przejściowy, który nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na dalsze narażenie pracownicy na czynniki szkodliwe.
k.p. art. 231 § 4
Kodeks pracy
Reguluje solidarną odpowiedzialność zakładów pracy powstałych w wyniku podziału.
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Nie miał zastosowania do roszczenia o jednorazowe odszkodowanie, mógłby być brany pod uwagę przy dochodzeniu świadczeń dodatkowych.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności deliktowej, nie miał zastosowania do roszczenia o jednorazowe odszkodowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej podlega 3-letniemu przedawnieniu z Kodeksu pracy. • Roszczenie staje się wymagalne z chwilą stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu. • Odpowiedzialność za odszkodowanie ponosi pracodawca, u którego choroba zawodowa powstała wskutek narażenia. • Przepis art. 49 ust. 3 ustawy wypadkowej nie ma zastosowania, gdy pracownik nadal pracuje w narażeniu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie uległo przedawnieniu na podstawie art. 442 § 1 KC (10-letni termin). • Bieg terminu przedawnienia należy liczyć od daty zakończenia pracy u pracodawcy, który spowodował chorobę.
Godne uwagi sformułowania
Właściwy do wypłacenia jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu wywołanego chorobą zawodową jest ten pracodawca, u którego choroba ta powstała wskutek narażenia na nią podczas pracy. • Do roszczenia o jednorazowe odszkodowanie, przewidzianego w ustawie z dnia 12 czerwca 1975 r. [...] w zakresie przedawnienia ma zastosowanie art. 291 KP. • Roszczenie ze stosunku pracy ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. • Roszczenie o jednorazowe odszkodowanie [...] staje się wymagalne z chwilą stwierdzenia następstw tych zdarzeń w postaci uszczerbku na zdrowiu, co nie zawsze pokrywa się z ich datą.
Skład orzekający
Barbara Wagner
przewodniczący
Roman Kuczyński
sędzia
Teresa Romer
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego pracodawcy do wypłaty odszkodowania za chorobę zawodową, zastosowanie przepisów o przedawnieniu roszczeń pracowniczych, moment wymagalności roszczenia o odszkodowanie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej i jej związku z narażeniem u konkretnego pracodawcy. Przepisy dotyczące przedawnienia i wymagalności mogą być stosowane analogicznie do innych roszczeń pracowniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności pracodawcy za choroby zawodowe i przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Pokazuje, jak skomplikowane mogą być ustalenia faktyczne i prawne w takich przypadkach.
“Choroba zawodowa: Kto zapłaci za Twoje cierpienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 5035 PLN
odszkodowanie: 5035 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.