II UKN 33/00

Wyrok z dnia 11 października 2000 r. II UKN 33/00 Udzielanie przez sąd stronom i uczestnikom postępowania występują- cym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczanie ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 5 KPC) nie może być rozumiane jako obowiązek zastępowania inicjatywy dowodowej stron (art. 6 KC i art. 232 KPC). Przewodniczący SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Roman Kuczyński (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2000 r. sprawy z wniosku Stanisława R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w Ż. o rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem zrówna- nym z wypadkiem przy pracy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 19 października 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 19 października 1999 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Łodzi oddalił apelację Stanisława R. od wyroku Sądu Okrę- gowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 14 czerwca 1999 r., oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ż., przyznającej mu prawo do dodatku pielęgnacyjnego do pobieranej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem zrównanym z wypadkiem przy pracy z dnia 2 lipca 1955 r.; wnioskodawca domagał się stwierdze- nia, iż wypadek powoduje całkowitą niezdolność do pracy. Sąd Apelacyjny zauważył, że wnioskodawca doznał dnia 2 lipca 1955 r. złamania kości udowej, co w świetle opinii biegłych sądowych lekarzy specjalistów chirurga-ortopedy, neurologa i interni- sty powoduje tylko częściową niezdolność do pracy. Natomiast powodem całkowitej 2 niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji są uogólnione zmiany zwyrodnieniowe stawów, miażdżyca uogólniona i choroba Parkinsona, które to schorzenia nie pozostają w związku z wypadkiem z dnia 2 lipca 1955 r., lecz są następstwem biologicznego zużycia ustroju. Kasacja wnioskodawcy zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego – art. 2 pkt 4 i art. 19 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadcze- niach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz art. 5 KPC. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Z niewadliwych ustaleń Sądu pierwszej instancji, zaakceptowanych przez Sąd drugiej instancji, wynika, iż wnioskodawca, który w 1955 r. doznał złamania prawej nogi powodującego jej skró- cenie, jeszcze w 1987 r. uznany był za inwalidę trzeciej grupy na trwałe, co jest rów- noznaczne z częściową niezdolnością do pracy. Biegli sądowi lekarze wykluczyli, by z powodu utrwalonych następstw wypadku wnioskodawca obecnie był całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji. Jest on wprawdzie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji, jednakże nie z powodu złamania nogi w 1955 r., lecz z powodu charakterystycznych dla podeszłego wieku zmian miażdżycowych, zespołu Parkinsona i zmian zwyrodnieniowych stawów. Na wyjaśnienie spornej okoliczności przyczyny aktualnej całkowitej niezdolności wnioskodawcy do pracy nie miało jakie- gokolwiek wpływu rzekome uchybienie przez Sąd przepisowi art. 5 KPC, które kasa- cja zarzuca. Sąd pierwszej instancji bowiem dopuścił dowód z opinii biegłych, sfor- mułował prawidłową tezę dowodową i wyciągnął z tej opinii logiczne i trafne wnioski. Sąd uznając tę opinię za miarodajną nie był obowiązany pouczać wnioskodawcę o możliwości składania wniosków dowodowych, bowiem zgodnie z przepisem art. 217 § 2 KPC, to Sąd zakreśla granice postępowania dowodowego i pominie dalsze środki dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione. Przewod- niczący zaś zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną (art. 224 § 1 KPC). Podzielić zatem należy stanowisko zajęte w wyroku Sądu Naj- wyższego z dnia 25 września 1998 r., II UKN 233/98 (OSNAPiUS z 1999 r. nr 20, poz. 659), iż zarzut naruszenia art. 5 KPC nie może być samoistną podstawą kasacji z art. 3931 pkt 2 KPC, gdyż koniecznye jest jeszcze wskazanie, które istotne przepisy postępowania zostały naruszone wskutek zaniedbania przez sąd orzekający powin- 3 ności określonej w tym przepisie i jak istotny wpływ wywarło to naruszenie na wynik sprawy. Subiektywne przekonanie wnioskodawcy, będącego laikiem w dziedzinie medycyny, o związku jego dzisiejszego stanu zdrowia z ustabilizowanymi następ- stwami wypadku z 1955 r., nie może w żadnej mierze usprawiedliwiać zarzutu naru- szenia art. 5 KPC. Zgodnie bowiem z art. 6 KC i art. 232 KPC inicjatywa dowodowa spoczywa w rękach strony, nie zaś sądu i pouczenia w zakresie konkretnych dowo- dów nie są obowiązkiem sądu. Całkowicie chybione są też zarzuty z art. 3931 pkt 1 KPC. Przepis art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm. - kasacja nie wskazuje publikacji tego aktu prawnego) stanowi, iż świadczenia z tytułu wypadku przy pracy obejmują rentę inwalidzką dla pracownika, który stał się inwalidą wskutek takiego wypadku. Wnioskodawca jest uprawniony do takiej renty, lecz z tytułu częściowej, a nie całkowitej niezdolności do pracy spowo- dowanej wyłącznie wypadkiem, zgodnie zaś z art. 19 tej ustawy wysokość renty ustala się według zasad przewidzianych dla rent z tytułu niezdolności do pracy w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z tym, że renta nie może być niższa niż 80% podstawy wymiaru dla całkowicie niezdolnych do pracy i 60% podstawy wymiaru dla częściowo niezdolnych do pracy. Wnioskodawca, zgodnie z tymi zasadami (orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zaakceptowanym przez biegłych sądowych), uznany został za częściowo niezdolnego do pracy, nato- miast całkowita niezdolność do samodzielnej egzystencji spowodowana jest tak zwanym ogólnym stanem zdrowia. Wnioskodawca otrzymuje więc rentę zgodnie z przepisami art. 2 pkt 4 i art. 19 ustawy wypadkowej. Sąd Najwyższy nie znalazł zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględ- nienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================