II UKN 312/97

Sąd Najwyższy1997-11-06
SAOSubezpieczenia społecznerenty inwalidzkieŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społecznerenta inwalidzkakomisja lekarskadroga sądowaodwołanieKPCSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację od postanowienia odrzucającego odwołanie od orzeczenia komisji lekarskiej, uznając, że odwołanie do sądu pracy przysługuje wyłącznie od decyzji organów rentowych, a nie od orzeczeń komisji lekarskich dla celów innych niż rentowe.

Wnioskodawczyni Dorota G. odwołała się od orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, domagając się zaliczenia do drugiej grupy inwalidów dla celów poza rentowych. Sądy niższych instancji odrzuciły odwołanie, wskazując, że droga sądowa przysługuje od decyzji organów rentowych, a nie od orzeczeń komisji lekarskich w sprawach niebędących sprawami rentowymi. Sąd Najwyższy oddalił kasację, podzielając stanowisko sądów niższych instancji.

Sprawa dotyczyła odwołania Doroty G. od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, które miało ustalić jej inwalidztwo dla celów poza rentowych. Sądy niższych instancji, w tym Sąd Wojewódzki i Sąd Apelacyjny, odrzuciły odwołanie wnioskodawczyni. Uzasadnieniem było stwierdzenie, że zgodnie z art. 4778 KPC, odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje wyłącznie od decyzji organów rentowych. W tej sprawie organ rentowy (ZUS) nie wydał żadnej decyzji, a skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej dla celów innych niż rentowe. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację wnioskodawczyni, uznał ją za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że wcześniejsze roszczenia o rentę inwalidzką Doroty G. zostały prawomocnie oddalone, a ponowne wnioski o ustalenie inwalidztwa sprzed 1990 r. nie były dopuszczalne. Sąd Najwyższy potwierdził, że odwołanie od orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia nie przysługuje, a droga sądowa jest otwarta jedynie od decyzji organów rentowych, co czyni odrzucenie odwołania przez Sąd I instancji zasadnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odwołanie do sądu przysługuje wyłącznie od decyzji organów rentowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 4778 KPC, zgodnie z którym droga sądowa jest otwarta od decyzji organów rentowych. W tej sprawie organ rentowy nie wydał decyzji, a skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło dla celów poza rentowych, co wyklucza możliwość odwołania do sądu od orzeczenia komisji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
Dorota G.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

KPC art. 4778

Kodeks postępowania cywilnego

Odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje od decyzji organów rentowych.

Pomocnicze

KPC art. 199 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca pozew lub wniosek o wszczęcie postępowania, jeżeli sprawę już prawomocnie osądzono lub jeżeli sprawę między tymi samymi stronami o to samo roszczenie między nimi toczy się postępowanie.

KPC art. 4779 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skargi na milczenie organu rentowego, nie miał zastosowania w tej sprawie.

KPC art. 3938 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie oddalenia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje wyłącznie od decyzji organów rentowych (art. 4778 KPC). Organ rentowy nie wydał w sprawie żadnej decyzji, a skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło dla celów innych niż rentowe. Wcześniejsze roszczenia o rentę inwalidzką zostały prawomocnie oddalone, co uniemożliwia ponowne dochodzenie tego samego roszczenia.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 199 § 1 KPC przez sądy niższych instancji (nieuzasadniony).

Godne uwagi sformułowania

Niedopuszczalne jest odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych od orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (art. 4778 KPC). Roszczenie Doroty G. o rentę inwalidzką zostało prawomocnie oddalone z uwagi na brak inwalidztwa co najmniej drugiej grupy w okresie przed ukończeniem nauki w szkole ponadpodstawowej. Droga sądowa od orzeczenia Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nie przysługuje.

Skład orzekający

Roman Kuczyński

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Kuźniar

członek

Maria Tyszel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że odwołanie od orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia nie przysługuje, jeśli nie dotyczy ono decyzji organu rentowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło dla celów innych niż rentowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnej związanej z dostępem do drogi sądowej w sprawach ubezpieczeń społecznych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy nie można odwołać się do sądu od orzeczenia komisji lekarskiej? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 6 listopada 1997 r. II UKN 312/97 Niedopuszczalne jest odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecz- nych od orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (art. 4778 KPC). Przewodniczący SSN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 1997 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Doroty G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych Oddziałowi w S. o ustalenie inwalidztwa dla celów poza rentowych, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 28 lutego 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł : o d d a l i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawczyni Dorota G. wystąpiła do Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z odwołaniem od orzecze- nia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w S., do- magając się zaliczenia jej do drugiej grupy inwalidów. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 1997 r. Sąd Wojewódzki odrzucił odwoła- nie uzasadniając, iż zgodnie z art. 4778 KPC odwołanie do Sądu przysługuje od de- cyzji organów rentowych, gdy tymczasem Dorota G. badana była przez Obwodową i Wojewódzką Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia na podstawie skierowania Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. dla celów innych niż ren- towe i organ rentowy - Oddział ZUS w S. nie wydał w sprawie żadnej decyzji, od któ- rej przysługiwałoby odwołanie do Sądu. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego w całej rozciągłości podzielił Sąd Apela- 2 cyjny w Gdańsku, oddalając postanowieniem z dnia 28 lutego 1997 r. zażalenie wnioskodawczyni. Od postanowienia tego wnioskodawczyni wniosła kasację, zarzucając naru- szenie art. 199 § 1 KPC. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Jak wynika ze znajdujących się w aktach Oddziału ZUS w S. decyzji z dnia 29 lipca 1992 r. [...] i wyroku Sądu Wojewódzkiego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 10 grudnia 1993 r. [...] - roszczenie Doroty G. o rentę inwalidzką zostało prawomocnie oddalone z uwagi na brak inwalidztwa co najmniej drugiej grupy w okresie przed ukończeniem nauki w szkole ponadpodstawowej (w 1990 r.). Rozstrzygnięcia powyższe są prawomocne i nie jest dopuszczalne ponawianie wniosków o ustalenie, że przed 1990 r. wnioskodawczyni była inwalidą wyższej grupy niż trzecia. Może ona złożyć wniosek o rentę inwalidzką przede wszystkim po wykazaniu odpowiedniego dla jej wieku (28 lat) czteroletniego okresu zatrudnienia (składkowego), a nadto pogorszenia inwalidztwa istniejącego przed podjęciem za- trudnienia. Odwołanie, które stało się przedmiotem niniejszego postępowania sądowego nie zostało jednak wszczęte złożeniem kolejnego wniosku o rentę, umotywowanego wskazanymi wyżej nowymi dowodami - lecz dotyczy orzeczenia Wojewódzkiej KIZ, zapadłego wskutek skierowania Doroty G. na tę Komisję przez Gminny Ośrodek Po- mocy Społecznej w K. dla celów innych niż rentowe, co wyraźnie wynika ze skiero- wania [...]. W tym stanie rzeczy powołanie się przez Sąd Wojewódzki na przepis art. 4778 KPC i przez Sąd Apelacyjny na przepis art. 199 § 1 KPC jest trafne i uzasadnione stanem faktycznym sprawy. Nie ma natomiast zastosowania powołany w kasacji przepis art. 4779 § 4 KPC, bowiem Dorota G. po 17 czerwca 1993 r. (pierwszy wnio- sek o rentę inwalidzką prawomocnie oddalony wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 1993 r.), innego wniosku o rentę inwalidzką nie składała, wobec tego nie przysługuje jej tzw. skarga na milczenie organu rentowego. Skoro natomiast w sprawach ubezpieczeń społecznych odwołanie do Sądu przysługuje od decyzji organu rentowego (art. 4778 KPC) jest oczywistym, że droga 3 sądowa od orzeczenia Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nie przysługuje, przeto odrzucenie odwołania przez Sąd I instancji było zasadne. Wobec zaś przesądzenia w innej sprawie [...], iż Dorota G. nie nabyła prawa do renty inwa- lidzkiej z powodu powstania inwalidztwa drugiej grupy inwalidów przed zakończe- niem nauki w Liceum Medycznym, jej ponowne roszczenie o - jak to określa kasacja tzw. rentę szkolną - podlegałoby odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 KPC. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 3938 § 2 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI