II UKN 290/98

Sąd Najwyższy1998-11-06
SAOSPracywypadki przy pracyWysokanajwyższy
wypadek przy pracyzgłoszenie wypadkuobowiązek pracownikaprotokół powypadkowySąd Najwyższyubezpieczenia społeczneprawo pracy

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy, potwierdzając, że niezgłoszenie wypadku przy pracy przez pracownika nie pozbawia go prawa do uznania zdarzenia za wypadek, jeśli skutki ujawniły się później.

Sprawa dotyczyła pracownicy, która doznała urazu podczas pracy, ale początkowo zbagatelizowała go i zgłosiła wypadek dopiero po kilku miesiącach, gdy objawy się nasiliły. Pracodawca odmówił uznania zdarzenia za wypadek przy pracy, powołując się na brak niezwłocznego zgłoszenia. Sądy niższych instancji przychyliły się do stanowiska pracownicy, a Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy, podkreślając, że obowiązek niezwłocznego zgłoszenia nie jest bezwzględny i nie prowadzi automatycznie do odmowy uznania zdarzenia za wypadek przy pracy.

Przedmiotem sprawy była kasacja wniesiona przez pozwanego pracodawcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego, który utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Rejonowego sprostowujące protokół powypadkowy. Powódka, Grażyna P., dochodziła uznania zdarzenia z 4 czerwca 1996 r. za wypadek przy pracy. W dniu zdarzenia przenosząc firany doznała urazu lewego łokcia. Początkowo zbagatelizowała uraz, jednak po nasileniu się dolegliwości przeszła na zwolnienie lekarskie i dopiero 28 października 1996 r. wystąpiła o sporządzenie protokołu powypadkowego. Sądy obu instancji uznały, że zdarzenie spełnia cechy wypadku przy pracy, mimo pięciomiesięcznej zwłoki w zgłoszeniu. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził, że zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. jest nieuzasadniony. Podkreślono, że przepis ten ma charakter proceduralny, a sformułowanie "niezwłocznie" nie oznacza "natychmiast". Co więcej, samo niedokonanie zgłoszenia nie powoduje negatywnych skutków dla pracownika, w tym odmowy uznania zdarzenia za wypadek przy pracy, zwłaszcza gdy skutki urazu ujawniły się później. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, niezgłoszenie przez pracownika pracodawcy w sposób niezwłoczny wypadku przy pracy, którego skutki ujawniły się w okresie późniejszym, nie uzasadnia odmowy uznania zdarzenia za wypadek przy pracy.

Uzasadnienie

Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. nakłada na pracownika obowiązek niezwłocznego zawiadomienia przełożonego o wypadku, jeśli stan zdrowia na to pozwala, lub niezwłocznego zawiadomienia po ujawnieniu się skutków. Sformułowanie "niezwłocznie" nie oznacza "natychmiast", a samo niedochowanie tego obowiązku nie skutkuje automatycznie odmową uznania zdarzenia za wypadek przy pracy. Celem przepisu jest usprawnienie postępowania powypadkowego i ułatwienie dowodzenia okoliczności wypadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Grażyna Irena P.

Strony

NazwaTypRola
Grażyna Irena P.osoba_fizycznapowódka
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "R." Sp. z o.o. Joint Venture w S.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy art. § 3 ust. 1

Obowiązek niezwłocznego zawiadomienia pracodawcy o wypadku przez pracownika nie jest bezwzględny i nie prowadzi automatycznie do odmowy uznania zdarzenia za wypadek przy pracy, zwłaszcza gdy skutki ujawniły się później.

Ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych art. art. 6 ust. 1

Pomocnicze

KPC art. art. 393¹¹

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji.

KPC art. art. 393¹²

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgłoszenie wypadku przy pracy przez pracownika nie pozbawia go prawa do uznania zdarzenia za wypadek przy pracy, jeśli skutki ujawniły się później. Obowiązek niezwłocznego zgłoszenia wypadku nie jest bezwzględny i nie oznacza obowiązku natychmiastowego zgłoszenia. Przepis proceduralny dotyczący zgłoszenia wypadku ma na celu usprawnienie postępowania, a jego naruszenie przez pracownika nie skutkuje automatycznie negatywnymi konsekwencjami prawnymi w postaci odmowy uznania zdarzenia za wypadek.

Odrzucone argumenty

Pięciomiesięczna zwłoka w zgłoszeniu wypadku przez pracownika jest podstawą do odmowy uznania zdarzenia za wypadek przy pracy. Niewłaściwe zastosowanie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. przez sądy niższych instancji.

Godne uwagi sformułowania

Niezgłoszenie pracodawcy w sposób niezwłoczny wypadku przez poszkodowanego pracownika nie uzasadnia odmowy uznania zdarzenia za wypadek przy pracy Sformułowanie "niezwłocznie" - bez zbędnej zwłoki - nie oznacza "natychmiast" samo niedokonanie zgłoszenia nie powoduje negatywnych dla pracownika następstw, w tym zwłaszcza skutku w postaci nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy

Skład orzekający

Teresa Romer

przewodniczący

Jerzy Kuźniar

sprawozdawca

Stefania Szymańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska, że opóźnienie w zgłoszeniu wypadku przy pracy przez pracownika nie jest bezwzględną podstawą do odmowy uznania zdarzenia za wypadek, jeśli skutki ujawniły się później."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy skutki wypadku ujawniły się w okresie późniejszym i pracownik zgłosił go niezwłocznie po ich ujawnieniu. Interpretacja przepisu proceduralnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zgłaszania wypadków przy pracy, która może być niejasna dla wielu pracowników i pracodawców. Pokazuje, że prawo chroni pracownika nawet w przypadku drobnych zaniedbań formalnych, jeśli istnieją ku temu uzasadnione powody.

Spóźniłeś się z zgłoszeniem wypadku w pracy? Nadal możesz dostać odszkodowanie!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 6 listopada 1998 r. II UKN 290/98 Niezgłoszenie pracodawcy w sposób niezwłoczny wypadku przez posz- kodowanego pracownika nie uzasadnia odmowy uznania zdarzenia za wypadek przy pracy (§ 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, Dz.U. Nr 37, poz. 160 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świad- czeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (sprawoz- dawca), Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 1998 r. sprawy z powódz- twa Grażyny Ireny P. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo-Usługo- wemu "R." Sp. z o.o. Joint Venture w S. o sprostowanie protokołu powypadkowego, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej z dnia 12 lutego 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 12 września 1997 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Cie- szynie sprostował protokół powypadkowy sporządzony przez Przedsiębiorstwo Pro- dukcyjno-Handlowo-Usługowe "R." w S., ustalając, że powódka Grażyna P. uległa w dniu 4 czerwca 1996 r. wypadkowi przy pracy. Sąd ustalił na podstawie przeprowa- dzonego postępowania dowodowego, że w dniu 4 czerwca 1996 r. powódka przeno- sząc firany doznała urazu lewego łokcia. Początkowo zbagatelizowała uraz, sądząc, że dolegliwości bólowe są jedynie przejściowe, ale ostatecznie przeszła na zwolnie- nie lekarskie, w dniu 28 października 1996 r. wystąpiła o sporządzenie protokołu wypadkowego. 2 Na podstawie zeznań świadków Sąd uznał, że przebieg zdarzenia był taki, jak przedstawiła go powódka, przyjmując w związku z tym, że zdarzenie nosi wszelkie cechy wypadku przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Stanowisko to w pełni podzielił Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej, który wyrokiem z dnia 12 lutego 1998 r. [...] oddalił apelację pozwanego, po uzupełnieniu materiału dowodowego o przesłuchanie świadków. Powyższy wyrok zaskarżył kasacją pozwany i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. Nr 37, poz. 160) "i bezzasadne przyjęcie, że powódka dopełniła obo- wiązku niezwłocznego zawiadomienia pracodawcy o wypadku przy pracy, co w kon- sekwencji miało istotny wpływ na treść wyroku", wniósł o jego zmianę i oddalenie powództwa względnie uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Według skarżącego pięciomiesięczna zwłoka w zgłoszeniu wypadku czyni niewiarygodnymi twierdzenia powódki, tym bardziej że wnioskowani przez nią świadkowie od 30 czerwca 1996 r. nie pracują w Przedsiębiorstwie, a w dniu "rzekomego wypadku" nie byli obecni w pracy. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji (w ramach wskazanych w niej podstaw i wniosków), a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. Jedyną sprecyzowaną pods- tawą kasacji było naruszenie już nie obowiązującego (od 5 października 1998 r.) § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. w sprawie ustalenia oko- liczności i przyczyn wypadków przy pracy. Rozporządzenie to ma wyraźnie procedu- ralny charakter, wynikający już z jego tytułu i zakresu przedmiotowego. Według jego § 3 ust. 1 (kasacja nie podała, który z czterech ustępów tego przepisu miał zostać naruszony), pracownik, który uległ wypadkowi, jeżeli stan jego zdrowia na to poz- wala, jest obowiązany zawiadomić niezwłocznie o wypadku swojego przełożonego. Jeżeli skutki wypadku ujawniły się w okresie późniejszym, pracownik jest obowiązany 3 zawiadomić swojego przełożonego niezwłocznie po ich ujawnieniu. Sformułowanie "niezwłocznie" - bez zbędnej zwłoki - nie oznacza "natychmiast", nadto zaś samo niedokonanie zgłoszenia nie powoduje negatywnych dla pracownika następstw, w tym zwłaszcza skutku w postaci nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy - co zdaje się chce zasugerować kasacja. Przepis ten ma na celu usprawnienie postę- powania powypadkowego u pracodawcy i ułatwienie w dowodzeniu jego (wypadku) okoliczności i przyczyn wypadku. W okolicznościach sprawy, niezgłoszenie urazu niezwłocznie po jego doznaniu jest w pełni zrozumiałe, gdy się weźmie pod uwagę, że dolegliwości bólowe mogły mieć charakter przemijający. Trzeba też powtórzyć za cytowanym § 3 ust. 1 rozporządzenia, że niezwłoczne zawiadomienie przełożonego o wypadku jest obowiązkiem pracownika, ale może też nastąpić dopiero po ujawnie- niu się skutków wypadku, a niezachowanie tego obowiązku, nie daje podstaw do zanegowania wystąpienia wypadku przy pracy. Podzielając więc w tej mierze stanowisko Sądu Wojewódzkiego i uznając, że kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw, orzeczono jak w sentencji po myśli art. 39312 KPC. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI