II UKN 233/98

Wyrok z dnia 25 września 1998 r. II UKN 233/98 Zarzut naruszenia art. 5 KPC nie może być samoistną podstawą kasacji z art. 393 1 pkt 2 KPC. Przewodniczący SSN: Maria Tyszel, Sędziowie: SA Beata Gudowska, SN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 września 1998 r. sprawy z wniosku Henryka P. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziałowi Regionalnemu w C. o rentę inwalidzką rolniczą, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 16 grudnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 23 stycznia 1997 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Warszawie oddalił odwołanie wnioskodawcy Henryka P. od de- cyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziału Regionalnego w C. z dnia 14 marca 1996 r., odmawiającej przyznania prawa do rolniczej renty inwalidz- kiej, po ustaleniu - na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym dowodu z opinii biegłego lekarza internisty – kardiologa, że wnioskodawca nie jest długotrwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym i nie spełnia jednego z warunków określonych w art. 21 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 71, poz. 342 ze zm.), ko- niecznych dla przyznania dochodzonego świadczenia. Rozpoznając apelację wnioskodawcy od tego wyroku, Sąd Apelacyjny w War- szawie uzupełnił postępowanie dowodowe, dopuszczając dodatkowo dowód z opinii biegłego lekarza pulmunologa i wobec stanowiska biegłego zobowiązał wniosko- 2 dawcę do dołączenia wyników badań spirograficznych i gazometrycznych. Wyniki te nie zostały dołączone (mimo ponagleń). Wyrokiem z dnia 16 grudnia 1997 r. [...] Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając „obrazę art. 5 KPC, która uniemożliwiła wyjaśnienie podstawy faktycznej roszczenia”, wniósł o „uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i poprzedzającego wyroku Sądu Wojewódz- kiego”. Skarżący stwierdził nadto, że matka wnioskodawcy, ustanowiona przez niego pełnomocnikiem, wykazywała „niezrozumienie reguł procesu:, sąd winien więc „wy- znaczyć w tej sytuacji pełnomocnika z urzędu”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według art. 5 KPC sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności proce- sowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Ten ogólny przepis postępowania nie może być samoistną podstawą kasacji opartej na naruszeniu przepisów postępowania (art. 393 1 pkt 2 KPC) i wymaga konkretyzacji przez wskazanie, które istotne przepisy postępowania zostały naruszone wskutek zaniedbania przez Sąd orzekający powinności określonej w tym przepisie i wywarły istotny wpływ na wynik sprawy. Przebieg postępowania w rozpoznawanej sprawie nie daje podstaw do czy- nienia zarzutu, iż Sąd Apelacyjny przepis ten naruszył. Przedmiotem sprawy było zbadanie uprawnień wnioskodawcy do renty inwa- lidzkiej rolniczej określonych w art. 21 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpie- czeniu społecznym rolników. Wobec twierdzeń wnioskodawcy zawartych w apelacji od wyroku Sądu pierwszej instancji, Sąd Apelacyjny dopuścił dodatkowo dowód z opinii biegłego lekarza pulmunologa, zobowiązując pełnomocnika wnioskodawcy (jego matkę), a następnie także samego wnioskodawcę do przedłożenia wyników dodatkowych badań. Zobowiązanie to następnie ponowił, dokładnie wyjaśniając w piśmie z dnia 29 października 1997 r., jakich badań dodatkowych powyższe zobo- wiązanie dotyczy. Wobec bezskuteczności tych wezwań, pominięcie dowodu z do- datkowej opinii biegłego było usprawiedliwione, a przedstawiony przebieg postępo- wania nie daje żadnych podstaw do zarzutu naruszenia przez Sąd Apelacyjny ogól- nej reguły wyrażonej w art. 5 KPC. 3 W postępowania przed Sądem drugiej instancji wnioskodawca nie składał wniosku o ustanowienie dla niego adwokata lub radcy prawnego, a przepisy pos- tępowania cywilnego nie dają podstaw do działania w tym zakresie przez Sąd z urzędu. Skarżący nie przytoczył w kasacji innych jej podstaw poza naruszeniem art. 5 KPC, a skoro według art. 393 11 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a więc jest związany jej podstawami i wnioskami (poza uwzględnieniem z urzędu nieważności postępowania), to brak przesłanek do uwzględnienia kasacji. Z tych względów na podstawie art. 393 12 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================