II UKN 225/01

Sąd Najwyższy2001-08-28
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
renta uczniowskakasacjacofnięcie kasacjiSąd Najwyższyubezpieczenia społeczneniezdolność do pracyKodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne z powodu braku przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, co jest wymogiem formalnym po zmianach w KPC od 1 lipca 2000 r.

Wnioskodawczyni złożyła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej renty uczniowskiej. Następnie wnioskodawczyni cofnęła kasację. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie, ponieważ zgodnie z nowymi przepisami KPC, kasacja musi zawierać przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, a ich brak skutkuje odrzuceniem kasacji.

Sprawa dotyczyła wniosku Marzeny T. o rentę uczniowską, który został oddalony przez Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny. Wnioskodawczyni złożyła kasację do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie prawa materialnego. Jednakże, w trakcie postępowania kasacyjnego, wnioskodawczyni cofnęła środek odwoławczy. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, umorzył postępowanie kasacyjne. Uzasadnienie opiera się na zmianach w Kodeksie postępowania cywilnego, które weszły w życie 1 lipca 2000 r. Zgodnie z art. 393³ § 1 KPC, kasacja musi zawierać przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Brak tego elementu stanowi istotny brak formalny, skutkujący odrzuceniem kasacji. Sąd uznał, że uchylenie się od oceny wadliwie sporządzonej kasacji nie narusza słusznego interesu ubezpieczonej. W związku z tym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 355 § 1 KPC w związku z art. 393¹⁹ i 391 KPC umorzył postępowanie kasacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w przypadku, gdy kasacja zawierała przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. W przypadku braku tego wymogu, sąd jest zwolniony z tej oceny.

Uzasadnienie

Po zmianach w KPC od 1 lipca 2000 r., kasacja musi zawierać przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Brak tego elementu skutkuje odrzuceniem kasacji, a tym samym sąd nie musi oceniać cofnięcia kasacji pod kątem słusznego interesu ubezpieczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania kasacyjnego

Strony

NazwaTypRola
Marzena T.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

KPC art. 393³ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kasacja powinna zawierać przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Brak tego elementu skutkuje odrzuceniem kasacji.

KPC art. 355 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umarza postępowanie, gdy cofnięto środek odwoławczy.

KPC art. 393¹⁹

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.z.e.p.i.r. art. 63 § 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

Odmowa uznania faktu powstania niezdolności do pracy w czasie uczęszczania do szkoły ponadpodstawowej.

KPC art. 469

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać cofnięcie środka odwoławczego, sprzeczne ze słusznym interesem ubezpieczonego, za niedopuszczalne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie zawierała przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, co jest wymogiem formalnym po zmianach w KPC od 1 lipca 2000 r.

Godne uwagi sformułowania

nie zawierającej przedstawienia okoliczności uzasadniających jej przyjęcie do rozpoznania, nie podlega ono ocenie z punktu widzenia słusznego interesu ubezpieczonego kasacja - obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany - powinna zawierać także przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Stanowi to jej wymaganie konstrukcyjne. Braki kasacji w zakresie elementów konstrukcyjnych powodują, iż kasacja jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych i w związku z tym podlega odrzuceniu a limine Uchylenie się więc od tej wadliwie dokonanej czynności procesowej nie narusza słusznego interesu ubezpieczonej.

Skład orzekający

Teresa Romer

przewodniczący

Beata Gudowska

sprawozdawca

Bogumiła Blok

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi kasacji w sprawach ubezpieczeń społecznych po zmianach w KPC od 1 lipca 2000 r., w szczególności brak obowiązku oceny cofnięcia kasacji, gdy sama kasacja jest wadliwa formalnie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego po nowelizacji KPC z 2000 r. i sytuacji cofnięcia kasacji z powodu braków formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie proceduralne dla prawników zajmujących się sprawami ubezpieczeniowymi, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Brak wymogu oceny interesu ubezpieczonego przy wadliwej kasacji – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 28 sierpnia 2001 r. II UKN 225/01 W razie cofnięcia kasacji, nie zawierającej przedstawienia okoliczności uzasadniających jej przyjęcie do rozpoznania, nie podlega ono ocenie z punktu widzenia słusznego interesu ubezpieczonego. Przewodniczący SSN Teresa Romer, Sędziowie: SN Beata Gudowska (spra- wozdawca), SA Bogumiła Blok. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 sierpnia 2001 r. sprawy z wniosku Marzeny T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w W. o rentę uczniowską, na skutek kasacji wnioskodawcy od wy- roku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł: u m o r z y ć postępowanie kasacyjne. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2000 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie oddalił apelację wnioskodawczyni Marzeny T. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, oddalają- cego jej odwołanie od decyzji organu rentowego odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. W kasacji opartej na podstawie naruszenia prawa mate- rialnego - przepisu art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) przez odmowę uznania faktu powstania niezdolności do pracy w czasie uczęszczania do szkoły po- nadpodstawowej, ubezpieczona wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie renty lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji. 2 W piśmie z dnia 18 lipca 2001 r., które wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 23 lipca 2001 r., wnioskodawczyni osobiście oświadczyła, że “składa rezygnację z kasacji”, przez co wycofała złożony środek odwoławczy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Cofnięcie kasacji jest czynnością dyspozytywną strony, pozostawioną jej de- cyzji, jednak w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd dokonuje oceny tej czynności, chroniąc słuszny interes ubezpieczonego. Z mocy art. 469 KPC Sąd Naj- wyższy może uznać cofnięcie środka odwoławczego, sprzeczne z tym interesem, za niedopuszczalne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1999 r., II UKN 527/98 - OSNAPiUS 2000 r. nr 10, poz. 398 oraz postanowienie z dnia 12 stycznia 2000 r., II UKN 298/99 i z dnia 14 czerwca 2000 r., II UKN 304/99). W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy był zwolniony od powyższej oceny, albo- wiem zaskarżony kasacją wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany po dniu 1 lipca 2000 r., zatem do postępowania kasacyjnego - także do złożenia i, ewentualnie, roz- poznania kasacji - mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postę- powania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 48, poz. 554). Zgodnie z art. 3933 § 1, kasacja - obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia pod- staw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany - powinna zawierać także przedstawie- nie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Stanowi to jej wymaganie kon- strukcyjne. Braki kasacji w zakresie elementów konstrukcyjnych powodują, iż kasacja jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usu- wania braków formalnych i w związku z tym podlega odrzuceniu a limine (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 1936 r., C.II. 859/36, Zb.Urz. 1937, poz. 109, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1936 r., C.II. 1811/36, „Przegląd Prawa i Administracji im. E. Tilla” 1937, nr 2, poz. 118, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1938 r., C.III. 319/37, Zb. Urz. 1938, poz. 303, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 3 1997 r., II CKN 404/97, OSNC 1998 nr 4, poz. 59 albo postanowienie Sądu Najwyż- szego z dnia 21 marca 2000 r., II CKN 711/00, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 151). W kasacji wniesionej w niniejszej sprawie nie zostały wskazane konieczne w stanie prawnym obowiązującym po dniu 1 lipca 2000 r., okoliczności, co sprawia, że podejmowana przez stronę czynność procesowa nie nosiła cech kasacji, stricte, nie była kasacją. Uchylenie się więc od tej wadliwie dokonanej czynności procesowej nie narusza słusznego interesu ubezpieczonej. W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 355 § 1 KPC w związku z art. 39319 i 391 KPC umorzył postępowanie kasacyjne. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI