II UKN 220/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę Ryszarda I. domagającego się renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy. Sąd Wojewódzki przyznał rentę, uznając zawał serca za wypadek przy pracy, gdyż stresujące wydarzenia zawodowe (zwolnienia pracowników, problemy z wykonawcami, awantura z klientem, rozmowa ze związkami) przyczyniły się do zawału. Sąd oparł się na opinii biegłej kardiolog, która uznała te okoliczności za współsprawczą przyczynę zawału. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając odwołanie, ponieważ uznał, że stres nie był czynnikiem nagłym, a jego działanie trwało od kilku dni do kilku miesięcy, co wykluczało kwalifikację jako wypadek przy pracy w rozumieniu przepisów. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał ją za zasadną w zakresie zarzutu naruszenia art. 286 KPC. Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd Apelacyjny, dokonując własnych ustaleń faktycznych, które odbiegały od tych, na podstawie których biegła wydała opinię, powinien był zwrócić się do biegłej o wyjaśnienie lub zasięgnąć dodatkowej opinii. Sąd Najwyższy wskazał, że ocena nagłości zdarzenia wymaga specjalistycznej wiedzy, a sąd powinien był pomóc biegłemu w ustaleniu momentu zawału i wpływu zdarzeń na jego przyczynę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProceduralne aspekty postępowania dowodowego w sprawach, gdzie opinia biegłego jest kluczowa, a sąd drugiej instancji dokonuje odmiennych ustaleń faktycznych.
Dotyczy głównie interpretacji art. 286 KPC w kontekście opinii biegłych i ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji, dokonując ustaleń faktycznych odbiegających od ustaleń sądu pierwszej instancji, na podstawie których biegły wydał opinię, powinien zasięgnąć dodatkowej opinii biegłego lub wyjaśnień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji powinien zasięgnąć dodatkowej opinii biegłego lub wyjaśnień, jeśli dokonuje ustaleń faktycznych odbiegających od tych, na podstawie których biegły wydał opinię.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie art. 286 KPC nastąpiło, gdy Sąd Apelacyjny, dokonując własnych ustaleń faktycznych, które skonkretyzowały lub skorygowały stan faktyczny sprawy w odniesieniu do którego wypowiadała się biegła, nie zwrócił się do biegłej o wyjaśnienie lub nie zasięgnął dodatkowej opinii.
Czy stresujące wydarzenia zawodowe, trwające od kilku dni do kilku miesięcy, mogą być uznane za nagłą przyczynę zewnętrzną wypadku przy pracy w postaci zawału serca?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny uznał, że stresujące wydarzenia trwające od kilku dni do kilku miesięcy nie stanowią nagłej przyczyny zewnętrznej wypadku przy pracy. Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio, ale wskazał na potrzebę właściwego ustalenia momentu zawału i wpływu zdarzeń przez biegłego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że brak jest cechy nagłości, gdyż stresujące czynniki (zwolnienia, przygotowania do spartakiady) działały przez dłuższy okres, a nawet rozmowa z klientem miała miejsce na 3 dni przed zachorowaniem. Sąd Najwyższy skupił się na procedurze dowodowej, a nie na merytorycznej ocenie nagłości stresu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ryszard I. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
KPC art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, a w razie potrzeby - również dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Skorzystanie z tych uprawnień może stanowić obowiązek sądu w określonej sytuacji.
ustawa wypadkowa art. 6 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Definicja wypadku przy pracy.
Pomocnicze
ustawa wypadkowa art. 18
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Prawo do wypadkowej renty inwalidzkiej.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia orzeczenia.
KPC art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
KPC art. 393 § 13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisu art. 286 KPC poprzez zaniechanie zasięgnięcia dodatkowej opinii biegłego lub wyjaśnień, mimo dokonania ustaleń faktycznych odbiegających od tych, na podstawie których biegły wydał opinię.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Apelacyjnego dotyczące braku nagłości stresu jako przyczyny zawału (choć Sąd Najwyższy nie ocenił ich merytorycznie, skupiając się na procedurze).
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji, aby poczynić ustalenia istotnie odbiegające od ustaleń dokonanych w postępowaniu w pierwszej instancji na podstawie opinii biegłego lekarza sądowego, powinien zasięgnąć dodatkowej opinii tego samego lub innych biegłych (art. 286 KPC). • Sąd Apelacyjny był zatem obowiązany zwrócić się do biegłej o wyjaśnienie, czy swoją opinię podtrzymuje w częściowo innym kontekście faktycznym, a w razie potrzeby zasięgnąć także opinii innych biegłych. • Nie chodzi tu o wypowiadanie się biegłego lekarza w kwestii nagłości zdarzenia, rozumianej jako trwanie jego zewnętrznej przyczyny przez okres nie dłuższy niż jedna dniówka robocza, gdyż pozostaje to w zasadzie w gestii sądu.
Skład orzekający
Andrzej Kijowski
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Romer
sędzia
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania dowodowego w sprawach, gdzie opinia biegłego jest kluczowa, a sąd drugiej instancji dokonuje odmiennych ustaleń faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji art. 286 KPC w kontekście opinii biegłych i ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą roli biegłych i obowiązku sądu do wyjaśniania wątpliwości przy odmiennych ustaleniach faktycznych, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Kiedy sąd musi pytać biegłego ponownie? Kluczowa lekcja z orzecznictwa SN.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.