II UKN 220/98

Wyrok z dnia 16 września 1998 r. II UKN 220/98 Sąd jest obowiązany wezwać biegłego na rozprawę celem ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, jeżeli strona zgłasza do niej uzasadnione zastrzeżenia. Przewodniczący SSN: Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 września 1998 r. sprawy z wniosku Eulalii S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w R. o rentę inwalidzką, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 8 stycznia 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu-Są- dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z dnia 9 października 1997 r. [...] oddalił odwołanie Eulalii S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w R. z dnia 10 maja 1997 r., odmawiającej wnioskodawczyni prawa do renty inwalidzkiej. Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłych lekarzy są- dowych neurologa i ortopedy celem ustalenia inwalidztwa i daty powstania inwalidz- twa wnioskodawczyni. Sąd podzielił opinię biegłego lekarza specjalisty neurologa, która jest wyczerpująco uzasadniona oraz nie wymaga uzupełnień i z tych względów oddalił wniosek Eulalii S. o wezwanie biegłego na rozprawę. Sąd nie podzielił nato- miast opinii biegłego lekarza specjalisty chirurga-ortopedy, który nie znalazł podstaw do uznania inwalidztwa wnioskodawczyni. W ocenie Sądu, inwalidztwo wnioskodaw- czyni powstało w dniu 13 czerwca 1996 r., co wynika z opinii biegłego lekarza sądo- wego neurologa, a zatem po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia wniosko- dawczyni, tj. od dnia 12 lipca 1993 r. 2 Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 stycznia 1998 r. [...] oddalił apelację wnioskodawczyni od powyższego wyroku. W ocenie Sądu, z zebranego prawidłowo i wyczerpująco materiału dowodowego wynika, że wnioskodawczyni nie spełnia określonej w przepisie art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrze- niu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) przesłanki nabycia prawa do renty inwalidzkiej polegającej na tym, aby inwalidztwo powstało nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania zatrudnienia lub okresu równorzędnego z okresem zatrudnienia. Wnioskodawczyni kwestionuje ustalenia zawarte w opinii bieg- łego neurologa i domaga się wezwania go na rozprawę, jednakże opinia tego biegłe- go jest wyczerpująco uzasadniona i nie wymaga uzupełnień, a zatem nie było potrze- by uwzględnienia tego wniosku. Zdaniem Sądu drugiej instancji, podważenie przez wnioskodawczynię słuszności opinii biegłego neurologa jest gołosłowne i nosi cechy “braku subiektywizmu.” Biegły dysponował dokumentacją z przebiegu leczenia i wy- nikami badań. Biegły te dowody dokładnie przeanalizował i stwierdził, że inwalidztwo wnioskodawczyni można określić na datę nie wcześniejszą niż pierwsze zgłoszenie się do lekarza po ponad rocznej przerwie w leczeniu. Biegły podkreślił ponadto, że w dniu badania, tj. w dniu 16 lipca 1997 r. nie stwierdził u wnioskodawczyni objawów zespołu bólowego, a w dokumentacji lekarskiej nie ma obiektywnego dowodu na ist- nienie dyskopatii. Biorąc jednak pod uwagę orzeczenie Komisji do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia biegły zgodził się z istnieniem inwalidztwa III grupy, jednak po upływie osiemnastu miesięcy od ustania zatrudnienia lub okresu równorzędnego z okresem zatrudnienia. Wnioskodawczyni w kasacji od powyższego wyroku zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś naruszenie przepisu art. 286 KPC poprzez pominięcie dowodu z wezwania na rozprawę biegłego z zakresu neurologii. Wskazując na powyższą podstawę kasacyj- ną wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apela- cyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu powyższych podstaw kasacyjnych wskazała, że z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika mię- dzy innymi, iż biegły powinien być wezwany na posiedzenie sądu, aby strony mogły mu zadawać pytania, zwłaszcza zaś wtedy, gdy strona w procesie zgłasza zastrze- żenia do pisemnej opinii biegłego. W ocenie wnoszącej kasację jest bezsporne, że w toku postępowania kwestionowała opinię biegłego wyrażając tym samym swe zas- trzeżenia co do wewnętrznej jej sprzeczności. Zastrzeżenia i zarzuty wnioskodaw- 3 czyni nie są gołosłowne i nacechowane subiektywizmem, skoro biegły w swojej opinii wskazuje na brak jakiegokolwiek inwalidztwa u niej, ale mając na uwadze orzeczenie Komisji do spraw Inwalidztwa ostatecznie przyjmuje istnienie III grupy inwalidzkiej, jednakże inaczej określa datę jej powstania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja ma uzasadnione podstawy. Trafny jest zarzut naruszenia przepisu art. 286 KPC. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że powyższy przepis zobowiązuje sąd do zażądania ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, gdy strona w toku procesu złoży zas- trzeżenia do takiej opinii. Sąd jest jednakże obowiązany wezwać biegłego na rozpra- wę celem ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie wówczas, gdy zastrzeżenia zgłoszone przez stronę nie są ogólnikowe i gołosłowne. Sąd drugiej instancji ograni- czył się do powołania wniosku końcowego z opinii biegłego, który uznał za nie bu- dzący zastrzeżeń, gdy tymczasem przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyro- ku przesłanki, którymi kierował się biegły, jak i rozumowanie biegłego budzą poważ- ne wątpliwości. W swojej opinii biegły stwierdza bowiem, że analiza dokumentacji lekarskiej pozwala przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, że wnioskodawczyni miewa bóle naczynioworuchowe oraz okresowe dolegliwości bólowe o typie bólów korzeniowych i lędźwiowo-krzyżowych, jednakże bóle te nie powodują inwalidztwa, a mimo to, stwierdza się w opinii, że KiZ uznała wnioskodawczynię inwalidą trzeciej grupy. Następnie biegły stwierdza, że mimo iż w dniu badania nie stwierdzono u ba- danej zespołu bólowego, to jednak ze względu na orzeczenie KiZ o istnieniu inwa- lidztwa i biorąc pod uwagę przebieg choroby należy w konkluzji przyjąć, że inwa- lidztwo wnioskodawczyni istnieje od 13 czerwca 1996 r. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu było zażądanie od biegłego ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, a w razie potrzeby zażądania także dodatkowej opinii od tego samego biegłego lub in- nych biegłych w celu stwierdzenia, czy i od kiedy wnioskodawczyni jest inwalidą z przyczyn neurologicznych. Biorąc te względy pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji ========================================