II UKN 216/98

Sąd Najwyższy1998-09-16
SAOSubezpieczenia społecznerenty inwalidzkieWysokanajwyższy
renta inwalidzkachoroba zawodowaubezpieczenia społeczneSąd Najwyższyprawo materialnewykładnia przepisówterminy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając, że przepis dotyczący renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej nie podlega ograniczeniom czasowym wynikającym z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni, uznając, że inwalidztwo powstało po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia, co wykluczało przyznanie renty zgodnie z art. 32 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok, stwierdzając, że wspomniany przepis nie ma zastosowania do rent z tytułu choroby zawodowej, które są w pełni regulowane przez ustawę o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Wnioskodawczyni Wanda K. domagała się przyznania renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił jej apelację od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku, opierając się na art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Sąd uznał, że inwalidztwo powstało po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia, co zgodnie z tym przepisem wykluczało prawo do renty. Wnioskodawczyni wniosła kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 18 i 25 pkt 3 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Wskazał, że art. 32 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym nie ma zastosowania do rent inwalidzkich z tytułu choroby zawodowej, które są kompleksowo regulowane przez ustawę z 1975 r. w jej art. 18. Sąd Apelacyjny dokonał błędnej wykładni, co było podstawą do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 32 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym nie ma zastosowania do zasad przyznawania renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w art. 18 dokonała pełnej regulacji warunków przyznania renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej, nie przewidując ograniczeń czasowych wynikających z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Wanda K.

Strony

NazwaTypRola
Wanda K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych art. 18

Pełna regulacja warunków przyznania renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej.

Pomocnicze

u.z.e.p. art. 32 § ust. 3

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

Nie ma zastosowania do rent z tytułu choroby zawodowej.

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych art. 25 § pkt 3

Nie można stosować ograniczeń prawa do renty na podstawie tego przepisu, gdy art. 18 wyczerpująco reguluje te kwestie.

KPC art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 468

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393 § 13 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 32 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym nie ma zastosowania do rent z tytułu choroby zawodowej. Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w art. 18 stanowi wyczerpującą regulację warunków przyznania renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej.

Odrzucone argumenty

Prawo do renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej jest ograniczone do powstania inwalidztwa w okresie pracy lub nie później niż 18 miesięcy od jej ustania (argument Sądu Apelacyjnego).

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (...) nie ma zastosowania do zasad przyznawania renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej na podstawie art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych Nie można zatem stosować żadnych ograniczeń tego prawa na podstawie art. 25 tej ustawy, skoro prawo do renty inwalidzkiej zarówno z tytułu wypadku przy pracy, jak i choroby zawodowej, zostało wyczerpująco uregulowane w tej ustawie, w jej art. 18.

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

przewodniczący

Maria Mańkowska

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rent z tytułu choroby zawodowej i wyłączenie stosowania przepisów o ograniczeniach czasowych z innych ustaw."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1998 roku, choć zasada interpretacyjna może być nadal aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu ubezpieczeń społecznych, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne dotyczące przyznawania rent z tytułu choroby zawodowej.

Choroba zawodowa a renta: Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady przyznawania świadczeń.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 16 września 1998 r. II UKN 216/98 Przepis art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) nie ma zastosowania do zasad przyznawania renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawo- dowej na podstawie art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Przewodniczący SSN: Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 września 1998 r. sprawy z wniosku Wandy K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o rentę inwalidzką z tytułu choroby zawodowej, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyro- ku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 26 lutego 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu-Są- dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie, wyrokiem z dnia 26 lutego 1998 r., oddalił apelację wnioskodawczyni Wandy K. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 21 października 1997 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Od- działowi w B. o rentę inwalidzką z tytułu choroby zawodowej. Zdaniem Sądu Apela- cyjnego, w sprawie o prawo do renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej ma zastosowanie art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p., zgodnie z któ- rym wnioskodawczyni powinna wykazać fakt powstania inwalidztwa w czasie zatrud- 2 nienia lub w okresie równorzędnym, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Ponieważ wnioskodawczyni była zatrudniona do 9 kwietnia 1987 r. i od 1 maja 1987 r. przebywa na rencie inwalidzkiej z ogólnego stanu zdro- wia, a inwalidztwo z tytułu choroby zawodowej powstało dopiero 17 sierpnia 1995 r., to nie spełnia warunku odnośnie do daty powstania inwalidztwa. Powyższy wyrok zaskarżyła wnioskodawczyni w drodze kasacji, zarzucając naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie i wykładnię art. 18 i 25 pkt 3 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych i przyjęcie, że prawo do otrzymania renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej jest ograniczone do powstania inwalidztwa w okresie pracy, lub nie później niż 18 miesięcy od jej ustania oraz naruszenia przepisów pos- tępowania - art. 316 § 1 i 468 KPC przez błędne przyjęcie daty powstania inwalidz- twa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna. Przepis art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) nie ma zastosowania do zasad przyznawania renty inwalidzkiej z tytułu choroby za- wodowej na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Ustawa ta w art. 18 dokonała pełnej regulacji warunków przyznania renty inwalidzkiej, stanowiąc iż pracownikowi, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej został zaliczony do jednej z grup inwalidów, przys- ługuje renta inwalidzka. Nie można zatem stosować żadnych ograniczeń tego prawa na podstawie art. 25 tej ustawy, skoro prawo do renty inwalidzkiej zarówno z tytułu wypadku przy pracy, jak i choroby zawodowej, zostało wyczerpująco uregulowane w tej ustawie, w jej art. 18. Sąd Apelacyjny dokonał zatem błędnej wykładni przepisów prawa materialne- go, wskazanych w kasacji, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania wniosko- dawczyni prawa do dochodzonej renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Sądu będzie ocena stanowiska Sądu pierw- szej instancji, które znalazło odbicie w uzasadnieniu jego wyroku, że przeoczył zali- czenie wnioskodawczyni do III grupy inwalidzkiej w związku z chorobą zawodową. 3 Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 393 13 § 1 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI