II UKN 201/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację Starostwa Powiatowego, potwierdzając, że przepis art. 80 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej nie ma zastosowania do roszczeń pracownika urzędu rejonowego, który stał się pracownikiem starostwa po reformie.
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika urzędu rejonowego o ekwiwalent za urlop i odprawę rentową po reformie administracji publicznej. Sąd Rejonowy i Okręgowy zasądziły świadczenia od Starostwa Powiatowego, uznając, że pracownik stał się jego pracownikiem z mocy prawa. Kasacja Starostwa Powiatowego, oparta na art. 80 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę, została oddalona przez Sąd Najwyższy. Sąd uznał, że art. 53 ust. 1 tej ustawy jest przepisem szczególnym i wyłącza zastosowanie art. 80 ust. 1, a roszczenia stały się wymagalne po 1 stycznia 1999 r., kiedy powód był już pracownikiem starostwa.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 stycznia 2001 r. rozpoznał sprawę z powództwa Józefa K. przeciwko M. Urzędowi Wojewódzkiemu i Starostwu Powiatowemu w M. o ekwiwalent za urlop i odprawę rentową. Sąd Rejonowy w Działdowie zasądził od Starostwa Powiatowego na rzecz powoda dochodzone kwoty, uznając, że powód, będący pracownikiem urzędu rejonowego, stał się z mocy prawa pracownikiem starostwa powiatowego po reformie administracji publicznej z dniem 1 stycznia 1999 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację Starostwa Powiatowego, podtrzymując stanowisko sądu pierwszej instancji. Starostwo Powiatowe wniosło kasację, zarzucając naruszenie art. 80 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej i twierdząc, że nie powinno odpowiadać za zobowiązania Wojewody. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że art. 53 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę, jako przepis szczególny, wyłącza stosowanie art. 80 ust. 1. Sąd podkreślił, że roszczenia powoda stały się wymagalne po 1 stycznia 1999 r., kiedy powód był już pracownikiem Starostwa Powiatowego, co wykluczało zastosowanie art. 80 ust. 1. Tym samym potwierdzono zasadność zasądzenia świadczeń od Starostwa Powiatowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 80 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej nie ma zastosowania w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 53 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę, jako przepis szczególny (lex specialis), wyłącza stosowanie art. 80 ust. 1 (lex generalis). Ponadto, roszczenia pracownika stały się wymagalne po 1 stycznia 1999 r., kiedy już był pracownikiem starostwa powiatowego, co wykluczało zastosowanie art. 80 ust. 1.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Józef K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Józef K. | osoba_fizyczna | powód |
| M. Urząd Wojewódzki | instytucja | pozwany |
| Starostwo Powiatowe w M. | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm. art. 53 § ust. 1
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Pracownicy urzędów rejonowych stali się z mocy prawa pracownikami starostw powiatowych.
KPC art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm. art. 80 § ust. 1
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nie ma zastosowania do roszczeń pracownika urzędu rejonowego, który stał się pracownikiem starostwa powiatowego po reformie.
Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm. art. 14 § ust. 1 pkt 1
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Dotyczy przekształcenia urzędów rejonowych w starostwa powiatowe.
k.p. art. 70 § § 2
Kodeks pracy
Dotyczy biegu terminu wypowiedzenia w przypadku niezdolności do pracy.
k.p. art. 72 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy biegu terminu wypowiedzenia w przypadku niezdolności do pracy.
k.p. art. 171 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Dotyczy prawa do ekwiwalentu za urlop.
k.p. art. 921 § § 2
Kodeks pracy
Dotyczy prawa do odprawy rentowej.
jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 111, poz. 493 ze zm. art. 8 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych
Dotyczy odprawy rentowej.
KP art. 231 § § 2
Kodeks pracy
Dotyczy odpowiedzialności za zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 53 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną jako przepis szczególny wyłącza stosowanie art. 80 ust. 1 tej ustawy. Roszczenia pracownicze stały się wymagalne po 1 stycznia 1999 r., kiedy powód był już pracownikiem Starostwa Powiatowego. Powód, będąc na zwolnieniu lekarskim, nadal pozostawał pracownikiem urzędu rejonowego, a następnie z mocy prawa pracownikiem starostwa powiatowego.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 80 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej do roszczeń pracownika urzędu rejonowego, który stał się pracownikiem starostwa powiatowego. Starostwo Powiatowe nie powinno odpowiadać za zobowiązania Wojewody. Roszczenia nie są zobowiązaniami Starosty, a Wojewody.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 80 ust. 1 (...) nie ma zastosowania do wymagalnych po dniu 1 stycznia 1999 r. roszczeń pracownika urzędu rejonowego, który na podstawie art. 53 ust. 1 tej ustawy stał się pracownikiem starostwa powiatowego. art. 53 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną jako przepis szczególny (lex specialis) wyłącza stosowanie art. 231 § 1 KP (lex generalis) zasądzone na rzecz powoda roszczenia stały się wymagalne dopiero z chwilą rozwiązania z nim stosunku pracy w lutym 1999 r., a więc już po dniu 1 stycznia 1999 r., co wykluczało oparcie rozstrzygnięcia na art. 80 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną.
Skład orzekający
Beata Gudowska
przewodniczący
Maria Tyszel
sędzia
Andrzej Wasilewski
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących reformy administracji publicznej i ich wpływu na stosunki pracy oraz odpowiedzialność za zobowiązania pracownicze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji transformacji ustrojowej administracji publicznej w Polsce na przełomie 1998/1999 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność prawną procesów transformacji ustrojowej i ich wpływ na prawa pracowników, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym.
“Reforma administracji: Kto odpowiada za długi pracownicze?”
Dane finansowe
ekwiwalent za urlop: 6635,76 PLN
odprawa rentowa: 2390 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 26 stycznia 2001 r. II UKN 201/00 Przepis art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nie ma zastosowania do wymagalnych po dniu 1 stycznia 1999 r. roszczeń pracownika urzędu rejonowego, który na podstawie art. 53 ust. 1 tej ustawy stał się pracownikiem starostwa powiatowego. Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Maria Tyszel, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2001 r. sprawy z po- wództwa Józefa K. przeciwko: 1) M. Urzędowi Wojewódzkiemu z siedzibą w W., 2) Starostwu Powiatowemu w M. o ekwiwalent za urlop i odprawę rentową, na skutek kasacji strony pozwanej ad. 2 od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Warszawie z dnia 21 października 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Działdowie wyrokiem z dnia 24 maja 1999 r. [...] zasądził od pozwanego Starostwa Powiatowego w M. na rzecz powoda - Józefa K. kwotę 6.635,76 zł tytułem ekwiwalentu za urlop wraz z odsetkami oraz kwotę 2.390 zł tytułem odprawy rentowej wraz z odsetkami i równocześnie oddalił powództwo w stosunku do M. Urzędu Wojewódzkiego. W wyniku postępowania dowodowego Sąd Rejonowy ustalił, że powód został powołany przez Wojewodę C. z dniem 20 czerwca 1995 r. na stanowisko kierownika Urzędu Rejonowego w M. Następnie, począwszy od dnia 16 kwietnia 1998 r. przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim do dnia 10 stycznia 1999 r. W dniu 17 kwietnia 1998 r., w okresie trwania niezdolności do pracy z powodu choroby, powód został odwołany z zajmowanego stanowiska przez Wojewodę C. Natomiast decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w C. z 2 dnia 16 grudnia 1999 r. powód został uznany za częściowo niezdolnego do pracy i przyznano mu rentę od dnia zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, tzn. od dnia 11 stycznia 1999 r. W tej sytuacji Sąd Rejonowy stwierdził, że ponieważ odwo- łanie powoda ze stanowiska nastąpiło w chwili, gdy był on niezdolny do pracy z po- wodu choroby, to zgodnie z dyspozycją art. 70 § 2 w związku z art. 72 § 1 KP, termin wypowiedzenia wobec powoda zaczął biec dopiero w styczniu 1999 r., a w konse- kwencji w dniu 1 stycznia 1999 r. powód pozostawał nadal pracownikiem. Równo- cześnie, z dniem 1 stycznia 1999 r. zreformowany został ustrój terenowej admini- stracji publicznej i dotychczasowe urzędy rejonowe z mocy art. 14 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) stały się starostwami powiatowymi, a na podstawie art. 53 ust. 1 Przepisów wprowadzających pracownicy urzędów rejono- wych stali się z mocy prawa pracownikami starostw powiatowych. Oznacza to, że odwołanie powoda w kwietniu 1998 r. ze stanowiska kierownika Urzędu Rejonowego, w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy z powodu choroby, spowodo- wało wprawdzie pozbawienie go prawa wykonywania funkcji kierowniczej, ale nadal pozostawał on pracownikiem tego urzędu i dlatego z dniem 1 stycznia 1999 r. stał się także z mocy prawa pracownikiem Starostwa Powiatowego w M. Dlatego Sąd przy- jął, że już czasie, gdy powód był pracownikiem Starostwa Powiatowego w M., zaczął płynąć termin wypowiedzenia umowy o pracę, skoro dopiero z dniem 11 stycznia 1999 r. zaprzestał on pobierać zasiłek chorobowy (nota bene od dnia 1 stycznia 1999 r. powód otrzymywał ten zasiłek właśnie za pośrednictwem Starostwa Powiatowego w M.). W konsekwencji Sąd stwierdził, że roszczenia powoda o ekwiwalent za urlop (art. 171 § 1 pkt 1 KP) oraz o odprawę rentową (art. 921 § 2 KP w związku z § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie wynagra- dzania pracowników samorządowych - jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 111, poz. 493 ze zm.) stały się wymagalne wraz z rozwiązaniem stosunku pracy w lutym 1999 r. i powinny być zaspokojone przez ówczesnego pracodawcę powoda, tzn. przez Starostwo Powiatowe w M. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 1999 r. [...] oddalił apelację pozwanego Starostwa Powiato- wego w M. od powyższego wyroku Sądu Rejonowego w Działdowie jako bezzasad- ną. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy stwierdził, że - wbrew zarzutom apelacji - wyrok Sądu Rejonowego nie narusza art. 53 i art. 80 ust. 1 Przepisów 3 wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną. Zdaniem Sądu Okrę- gowego, z dniem 1 stycznia 1999 r. powód stał się pracownikiem Starostwa Powia- towego w M. z mocy art. 53 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną i dlatego Starostwo Powiatowe w M. posiada legitymację bierną do występowania w sprawie jako były pracodawca powoda oraz jest ono zo- bowiązane do wypłaty zasądzonych na rzecz powoda świadczeń pracowniczych. Natomiast art. 80 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące admini- strację publiczną nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania, ponieważ sytuację prawną powoda regulują przepisy rozdziału 3 tej ustawy. Kasację od powyższego wyroku wniosło Starostwo Powiatowe w M., zarzu- cając, że: „Sąd Okręgowy nie wskazał wyraźnie żadnego przepisu w rozdziale 3. z Dz.U. Nr 113 poz. 872, mocą którego pozwany starosta, jako reprezentant Powiatu odpowiada za czyny zupełnie od niego niezależne, za Wojewodę jako reprezentanta Skarbu Państwa. Pozwany Starosta uważa, iż w danej sprawie należy stosować art. 80 ust. 1 przepisów wprowadzających, gdyż przedmiotowe roszczenia nie są zobo- wiązaniami Starosty, a Wojewody i ten przepis został naruszony przez organ I i II instancji”. W konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek o zmianę zaskar- żonego wyroku i oddalenie powództwa w stosunku do Starostwa Powiatowego w M. W uzupełnieniu uzasadnienia kasacji Starostwo Powiatowe w M. podniosło następ- nie, że w przedmiotowej sprawie za długi wobec pracowników przejmowanych w wy- niku reformy administracji publicznej powinno ono odpowiadać solidarnie wraz ze Skarbem Państwa, czyli zgodnie z dyspozycją art. 231 § 2 KP, wskazując równocze- śnie w tym kontekście na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2000 r. (III ZP 20/99). W odpowiedzi na kasację, M. Urząd Wojewódzki w W. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył , co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Wbrew wywodom jej uzasadnienia, obie instancje sądowe orzekające w rozpoznawanej sprawie, to znaczy zarówno Sąd Rejonowy- Sąd Pracy w Działdowie, jak i następnie także Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Warszawie trafnie przyjęły, że podstawą zasądzenia roszczeń powoda z tytułu ekwiwalentu za urlop oraz odprawy rentowej powinien być art. 53 ust. 1, a nie art. 80 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące admini- 4 strację publiczną. W świetle dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych jest bowiem niesporne, że z dniem 1 stycznia 1999 r. powód, który przebywał w tym czasie na zwolnieniu lekarskim, stał się z mocy prawa pracownikiem Starostwa Po- wiatowego w M. (art. 14 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną) i z tej przyczyny począwszy od dnia 1 stycznia 1999 r. aż do dnia 10 stycznia 1999 r. pobierany nadal zasiłek chorobowy otrzymywał już także za pośrednictwem tego Starostwa. Dlatego nie zasługiwał na uwzględnienie podnie- siony przez Starostwo Powiatowe w M. naprzód w apelacji, a następnie powtórzony w kasacji, zarzut naruszenia art. 80 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawy re- formujące administrację publiczną, wobec jego pominięcia przy rozstrzyganiu rozpo- znawanej sprawy i równoczesne wskazanie w tym kontekście na potrzebę oparcia rozstrzygnięcia także na art. 231 § 1 KP oraz na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2000 r. (III ZP 20/99 - OSNAPiUS z 2000 r. nr 13 poz. 501). Należy bowiem mieć na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie z jednej strony - art. 53 ust. 1 Przepi- sów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną jako przepis szczególny (lex specialis) wyłącza stosowanie art. 231 § 1 KP (lex generalis), a z drugiej strony - zasądzone na rzecz powoda roszczenia stały się wymagalne dopiero z chwilą rozwiązania z nim stosunku pracy w lutym 1999 r., a więc już po dniu 1 stycznia 1999 r., co wykluczało oparcie rozstrzygnięcia na art. 80 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================