II UKN 191/00

Postanowienie z dnia 5 maja 2000 r. II UKN 191/00 Uchylenie przez organ rentowy decyzji wstrzymującej wypłatę świadcze- nia w toku postępowania sądowego, uzasadnia umorzenie postępowania w całości na podstawie art. 47713 KPC, bez konieczności ustalania rodzaju i wy- sokości świadczenia podlegającego wypłacie. Przewodniczący SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Beata Gudowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2000 r. sprawy z wniosku Jana M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych- Oddziałowi w C. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 października 1999 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 9 września 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach umorzył postępowanie toczące się na sku- tek odwołania Jana M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w C. z dnia 16 października 1998 r. Decyzją tą organ rentowy wstrzymał dalszą wypłatę renty górniczej wnioskodawcy od 1 października 1998 r. W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca żądał przywrócenia wypłaty renty. Następnie decyzją z dnia 28 paź- dziernika 1998 r. organ rentowy przywrócił wypłatę wstrzymanej renty od 1 paździer- nika 1998 r. Wobec uwzględnienia przez organ rentowy żądania w całości postępo- wanie podlega umorzeniu z mocy art.47712 KPC. Postanowienie to zaskarżył zażaleniem wnioskodawca, zarzucając, że w piś- 2 mie procesowym zgłosił zarzuty wobec innych decyzji organu rentowego z 22 maja 1998 r., 22 lipca 1998 r. i 7 sierpnia 1998 r., które powinny być rozpoznane. Postanowieniem z dnia 28 października 1999 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił zażalenie. Sąd Apelacyjny ustalił, że przedmiotem decyzji z dnia 16 października 1998 r. było wyłącznie wstrzymanie wypłaty świadczenia i postępowanie przed Sądem pierwszej instancji toczyło się na skutek odwołania od tej decyzji. Natomiast inne żądania były zgłaszane w odwoła- niach od trzech wcześniejszych decyzji i w sprawach tych toczyły się odrębne postę- powania, zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 26 maja 1999 r. [...]. Postanowienie to zaskarżył kasacją wnioskodawca, wskazując jako podstawę kasacji naruszenie przepisów postępowania – art. 47712 KPC – polegające na przy- jęciu, że organ rentowy przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd wydał decyzję uwzględniającą w całości żądanie wnioskodawcy w sytuacji, gdy wniósł on odwołanie od decyzji organu rentowego także w związku z niewydaniem decyzji w sprawie zgłoszonych przez niego żądań. W uzasadnieniu kasacji wnioskodawca powołał się na decyzje organu rentowego z dnia 22 maja 1998 r., 22 lipca 1998 r. i 7 sierpnia 1998 r., którymi przyznano wnioskodawcy prawo do okresowej renty górniczej, lecz nie uwzględniono wszystkich zgłoszonych przez niego żądań, a mianowicie dolicze- nia okresu zatrudnienia, przyznania odsetek i przyznania zasiłku rodzinnego. Dlatego w odwołaniu od decyzji z dnia 16 października 1998 r. wnioskodawca zaskarżył nie tylko wstrzymanie wypłaty świadczenia, lecz także zaskarżył brak rozstrzygnięcia w zakresie trzech zgłoszonych uprzednio żądań, a więc wniósł odwołanie także w związku z niewydaniem przez organ rentowy decyzji w sprawie tych żądań. Zdaniem wnioskodawcy, prawomocny wyrok w sprawie [...] nie sanuje bezczynności organu rentowego. Nie było podstaw do umorzenia postępowania w całości, skoro nie wszystkie żądania zostały uwzględnione. W związku z tymi zarzutami wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie zażalenia na umorzenie postępowania i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Katowicach do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie zachodzi zarzucane w kasacji naruszenie przepisu art. 47712 KPC. Przepis 3 ten, stanowiący o niedopuszczalności ugody w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie miał w ogóle zastosowania w tej sprawie, a został przez Sąd powo- łany prawdopodobnie w wyniku omyłki pisarskiej. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był przepis art. 47713 KPC, który stanowi, że zmiana przez organ rentowy zaskarżo- nej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd – przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub części żądanie strony – powoduje umorzenie postępo- wania w całości lub części. W uzasadnieniu kasacji powołano się także na ten prze- pis, należy zatem przyjąć omyłkę pisarską we wskazaniu podstaw kasacyjnych. Jed- nakże mimo wskazania przez Sąd błędnej podstawy prawnej nie ma nieprawidłowo- ści w rozstrzygnięciu. Wnioskodawca zaskarżył decyzję wstrzymującą wypłatę renty górniczej. Zgło- szone w odwołaniu żądanie dotyczyło przywrócenia wypłaty tej renty. Wydana w toku postępowania sądowego decyzja anulująca wstrzymanie wypłaty renty uwzględniała w całości żądanie zgłoszone w odwołaniu. Uchylenie przez organ rentowy decyzji wstrzymującej wypłatę świadczenia, dokonane w toku postępowania sądowego to- czącego się na skutek odwołania od tej decyzji, uzasadnia umorzenie postępowania w całości na podstawie art. 47713 KPC bez konieczności ustalania rodzaju i wysoko- ści świadczenia podlegającego wypłacie. Wypłata świadczenia następuje bowiem na warunkach określonych w ostatniej decyzji wydanej przed wstrzymaniem wypłaty świadczenia. Jeżeli istnieją podstawy do żądania zmiany wysokości świadczenia, na które zainteresowany dotychczas się nie powoływał, żądanie takie może być zgło- szone do organu rentowego jako wniosek o ponowne ustalenie wysokości świad- czeń. Natomiast jeżeli żądania takie były zgłaszane przed wydaniem ostatniej przed wstrzymaniem wypłaty decyzji ustalającej prawo do świadczenia i jego wysokość, uwzględnienia tych żądań należało domagać się w odwołaniu od tej decyzji. Prawo do renty górniczej wnioskodawcy zostało ustalone decyzją z dnia 22 maja 1998 r. zmieniona następnie decyzjami z dnia 22 lipca 1998 r. i 7 sierpnia 1998 r. Odwołania wnioskodawcy od tych decyzji były rozpoznawane w sprawie [...] za- kończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 26 maja 1999 r. Na te decyzje i wniesione od nich odwołania powoływał się wnioskodawca w piśmie procesowym złożonym w niniejszej sprawie i w zażaleniu na postanowienie o umorzeniu postępowania. Roz- poznając sprawę Sąd pierwszej instancji miał obowiązek ograniczenia się wyłącznie do badania zarzutów dotyczących wstrzymania wypłaty renty. Nie mógł rozpoznawać zarzutów dotyczących trzech wcześniejszych decyzji z uwagi na zawisłość sprawy 4 (art. 199 § 1 pkt 2 KPC). Na tej samej podstawie prawnej wobec powagi rzeczy osą- dzonej Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie nie mógł odnieść się do zarzutów do- tyczących poprzednich decyzji. Postępowanie toczące się na skutek zażalenia mu- siało być ograniczone do badania zasadności umorzenia postępowania, to jest usta- lenia, czy decyzja organu rentowego zmieniająca zaskarżoną decyzję uwzględnia wszystkie żądania zgłoszone w odwołaniu. Twierdzenie, że odwołanie od decyzji z dnia 16 października 1998 r. stanowiło jednocześnie skargę na bezczynność organu rentowego, jest całkowicie bezpod- stawne. Zgodnie z art. 4779 § 4 KPC bezczynność organu rentowego zachodzi wów- czas, gdy organ ten nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy licząc od zgłosze- nia roszczenia w sposób przepisany. W tym przypadku organ rentowy wydawał de- cyzje w załatwieniu zgłaszanych przez wnioskodawcę wniosków. Nieuwzględnienie wszystkich zgłaszanych w tych wnioskach żądań nie oznacza bezczynności organu rentowego. W takim przypadku odwołanie przysługuje od decyzji na podstawie art. 4779 § 1 KPC, w terminie określonym w tym przepisie, a nie w trybie art. 4779 § 4 KPC, który ma zastosowanie wówczas, gdy organ rentowy nie wyda żadnej decyzji. Kasacja okazała się pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tych przy- czyn Sąd Najwyższy na zasadzie art. 38512 KPC orzekł jak w sentencji postanowie- nia. ========================================