II UKN 182/98Renta inwalidzką rolniczą postępowanie dowodowe
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Stanisława T. o przyznanie renty inwalidzkiej rolniczej z powodu skoliozy kręgosłupa i niedowładu połowiczego. Po odmowie przyznania renty przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wnioskodawca odwołał się do sądu. W toku postępowania sądowego przeprowadzono dowody z opinii biegłych z zakresu interny, neurologii i ortopedii, które nie potwierdziły długotrwałej niezdolności do pracy. Wnioskodawca był również hospitalizowany z powodu niedoczulicy kończyn, z podejrzeniem hipochondrii i schizofrenii, co skutkowało dopuszczeniem dowodu z opinii biegłego psychiatry. Opinia ta nie potwierdziła choroby psychicznej. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację. W kasacji wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 290 § 1 KPC przez nierozpoznanie dowodu z opinii psychiatrycznej i nieustosunkowanie się do zaświadczenia lekarskiego. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że sąd apelacyjny nie naruszył prawa procesowego. Podkreślono, że dopuszczenie dowodu z urzędu jest wyjątkiem i wymaga przekonania o jego konieczności, czego w tej sprawie nie stwierdzono. Sąd Najwyższy wskazał również, że opinia psychiatryczna trafnie wykluczyła podejrzenie choroby psychicznej, a dalsze postępowanie w tym zakresie było niecelowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności dowodu z urzędu oraz oceny postępowania dowodowego w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji naruszył przepis art. 290 § 1 KPC, oddalając apelację bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego psychiatry wydanej na podstawie obserwacji szpitalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd apelacyjny nie naruszył prawa procesowego przez uchybienie przepisowi art. 290 § 1 KPC.
Uzasadnienie
Przepis art. 290 § 1 KPC nie normuje sytuacji dopuszczenia dowodu, lecz kwestię środka dowodowego. Sąd apelacyjny prawidłowo ocenił, że opinia biegłego psychiatry jednoznacznie wykluczyła podejrzenie choroby psychicznej, a dalsze prowadzenie dowodów w tym zakresie było niecelowe.
Czy dopuszczalne jest działanie sądu z urzędu i przeprowadzenie dowodu nie wskazanego przez stronę po uchyleniu art. 3 § 2 KPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach procesowych i gdy wypływa z przekonania o konieczności jego przeprowadzenia.
Uzasadnienie
Działanie sądu z urzędu jest wyjątkiem od zasady aktywności stron i wymaga obiektywnej oceny konieczności przeprowadzenia dowodu. W rozpoznawanej sprawie taka konieczność nie zachodziła.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddział Regionalny w Z. | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
u.u.s.r. art. 21
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Warunki przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Pomocnicze
KPC art. 290 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten nie normuje sytuacji, w której dowód ma być dopuszczony i przeprowadzony, lecz kwestię środka dowodowego.
KPC art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość dopuszczenia przez sąd dowodu z urzędu stanowi wyjątek od zasady aktywności stron.
KPC art. 3 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis uchylony, dotyczący działania sądu z urzędu.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa ocena stanu zdrowia wnioskodawcy przez biegłych. • Brak potrzeby dalszego postępowania dowodowego w zakresie choroby psychicznej. • Dopuszczenie dowodu z urzędu jest wyjątkiem i wymaga uzasadnionej konieczności.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 290 § 1 KPC przez nierozpoznanie dowodu z opinii psychiatrycznej. • Nierozpoznanie zaświadczenia lekarskiego z dnia 7 kwietnia 1997 r.
Godne uwagi sformułowania
Działanie sądu z urzędu i przeprowadzenie dowodu nie wskazanego przez stronę jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach procesowych oraz musi wypływać z opartego na zobiektywizowanej ocenie przekonaniu o konieczności jego przeprowadzenia.
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Beata Gudowska
sprawozdawca
Stefania Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności dowodu z urzędu oraz oceny postępowania dowodowego w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej aktywności sądu w postępowaniu dowodowym, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny jest dość rutynowy.
“Kiedy sąd może działać z własnej inicjatywy? Wyjaśnienia Sądu Najwyższego w sprawie renty rolniczej.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.