II UKN 179/98Wcześniejsza emerytura skrócony okres wypowiedzenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę Tadeusza A., który ubiegał się o wcześniejszą emeryturę na podstawie rozporządzenia z 1997 r., wymagającego 39 lat zatrudnienia na dzień 31 grudnia 1996 r. Pracodawca, Przedsiębiorstwo Przemysłu Mięsnego SA, wypowiedział Tadeuszowi A. umowę o pracę z powodu upadłości, skracając trzymiesięczny okres wypowiedzenia do jednego miesiąca. W związku z tym Tadeusz A. otrzymał odszkodowanie za pozostały okres wypowiedzenia. ZUS odmówił prawa do emerytury, twierdząc, że okres odszkodowania nie jest okresem zatrudnienia, a stosunek pracy ustał 30 listopada 1996 r. Sąd Wojewódzki przyznał prawo do emerytury, uznając, że okres odszkodowania wlicza się do stażu pracy zgodnie z art. 36^1 § 2 KP. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, podzielając stanowisko ZUS, że okres odszkodowania nie jest okresem zatrudnienia. Sąd Najwyższy, uchylając wyrok Sądu Apelacyjnego, stwierdził, że kluczowe jest funkcjonalne rozumienie art. 36^1 § 2 KP. Sąd uznał, że okres, za który pracownik otrzymał odszkodowanie w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia, powinien być wliczany do okresu zatrudnienia i traktowany jako okres równorzędny z zatrudnieniem, nawet jeśli pracownik pozostawał bez pracy. Podkreślono, że celem tej regulacji jest ochrona praw pracowniczych i zapobieganie różnicowaniu sytuacji pracowników w zależności od tego, czy okres wypowiedzenia został skrócony, czy nie, oraz od długości tego skrócenia. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący obejścia prawa przy skracaniu okresu wypowiedzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 36^1 § 2 KP w kontekście nabywania uprawnień zależnych od stażu pracy po skróceniu okresu wypowiedzenia z powodu upadłości pracodawcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji skrócenia okresu wypowiedzenia z powodu upadłości pracodawcy i prawa do świadczeń zależnych od stażu pracy, w szczególności emerytur.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okres odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia, przyznany pracownikowi zwalnianemu z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, wlicza się do okresu zatrudnienia w rozumieniu przepisów o wcześniejszych emeryturach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okres odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia wlicza się do okresu zatrudnienia i powinien być traktowany jako okres równorzędny z okresem zatrudnienia, umożliwiając nabycie uprawnień zależnych od stażu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 36^1 § 2 KP należy interpretować szerzej niż dosłownie. Okres odszkodowania, choć nie jest okresem faktycznego zatrudnienia, jest wliczany do stażu pracy i powinien być traktowany jako okres zatrudnienia w celu ochrony praw pracowniczych, zapobiegając różnicowaniu sytuacji pracowników w zależności od skrócenia okresu wypowiedzenia.
Czy skrócenie okresu wypowiedzenia na podstawie art. 36^1 KP, gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje z powodu upadłości pracodawcy, jest dokonane w celu obejścia prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, skrócenie okresu wypowiedzenia w takiej sytuacji jest uzasadnione ekonomicznie i społecznie i nie stanowi obejścia prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że celem art. 36^1 KP jest zapobieganie fikcji zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem, gdy pracodawca nie może wykonać obowiązku zatrudniania z przyczyn obiektywnych. Rozwiązanie stosunku pracy przed upływem ustawowego okresu wypowiedzenia ma uzasadnienie ekonomiczne i społeczne.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tadeusz A. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. w sprawie zasad wcześniejszego przechodzenia na emeryturę pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy art. § 1 ust. 2
Warunek rozwiązania stosunku pracy w 1997 r. jest spełniony, jeżeli ustanie zatrudnienia przed 1 stycznia 1997 r. nastąpiło w następstwie skrócenia przez pracodawcę okresu wypowiedzenia na podstawie art. 36^1 KP.
k.p. art. 36^1 § § 1
Kodeks pracy
Przewiduje możliwość skrócenia okresu wypowiedzenia, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy uzasadniają przyczyny natury ekonomicznej dotyczące pracodawcy. Celem jest wcześniejsze rozwiązanie umowy o pracę.
k.p. art. 36^1 § § 2
Kodeks pracy
Okres, za który przysługuje odszkodowanie w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia, wlicza się pracownikowi pozostającemu w tym okresie bez pracy do okresu zatrudnienia. Sąd Najwyższy interpretuje ten przepis szerzej, traktując ten okres jako równorzędny z okresem zatrudnienia.
Pomocnicze
k.p. art. 36 § § 1
Kodeks pracy
Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas nie określony wynosi trzy miesiące.
k.p. art. 36 § § 6
Kodeks pracy
Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas nie określony wynosi trzy miesiące.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepisy szczególne przewidują inny skutek, w szczególności, że w razie obejścia ustawy sąd nie uzna jej za nieważną, lecz za zastosowaną w celu właściwym, mimo że stosowanie jej w tym celu było niedopuszczalne.
k.p. art. 49
Kodeks pracy
Pracownik może w każdym czasie wypowiedzieć umowę o pracę za jednomiesięcznym wypowiedzeniem.
u.o.r.p.w.n.
Ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
Reguluje sytuacje pracowników w przypadku niewypłacalności pracodawcy.
Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Przywołana dla analogii terminologii okresów składkowych i nieskładkowych.
Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
Przywołana dla analogii terminologii okresów składkowych i nieskładkowych.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. a
Reguluje prawo do zasiłków porodowego i macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia w przypadku upadłości lub likwidacji pracodawcy.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa art. 33 ust. 1 pkt 2
Reguluje prawo do zasiłków porodowego i macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia w przypadku upadłości lub likwidacji pracodawcy.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa art. 33 ust. 3
Reguluje prawo do zasiłków porodowego i macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia w przypadku upadłości lub likwidacji pracodawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia powinien być wliczany do okresu zatrudnienia i traktowany jako okres równorzędny z zatrudnieniem w celu nabycia uprawnień emerytalnych. • Funkcjonalna wykładnia art. 36^1 § 2 KP przemawia za ochroną praw pracowniczych.
Odrzucone argumenty
Okres odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia nie jest okresem zatrudnienia, a stosunek pracy ustał z upływem skróconego okresu wypowiedzenia. • Pracownik nie może nabywać uprawnień zależnych od pozostawania w stosunku pracy w okresie, za który otrzymał odszkodowanie.
Godne uwagi sformułowania
Klucz do rozstrzygnięcia sprawy leży w odpowiedzi na pytanie, czy pomimo rozwiązania umowy o pracę w skróconym okresie wypowiedzenia, czas, o który pracodawca skrócił ten okres, może być traktowany, jak okres pozostawania pracownika w stosunku pracy. • Art. 36 1 § 2 KP należy rozumieć szerzej niżby to wynikało z dosłownego jego brzmienia. • Okres, o który skrócono okres wypowiedzenia nie jest oczywiście okresem zatrudnienia. Jest jednak wliczany do okresu zatrudnienia, wobec czego powinien być traktowany, tak jakby pracownik w tym czasie pracował. • Względy społeczne przemawiają przeciwko różnicowaniu w takich razach sytuacji pracowników w zakresie prawa do świadczeń zależnych od pozostawania w zatrudnieniu według kryterium skrócenia lub nieskrócenia okresu wypowiedzenia, jak również długości skróconego okresu wypowiedzenia.
Skład orzekający
Barbara Wagner
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Romer
członek
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 36^1 § 2 KP w kontekście nabywania uprawnień zależnych od stażu pracy po skróceniu okresu wypowiedzenia z powodu upadłości pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skrócenia okresu wypowiedzenia z powodu upadłości pracodawcy i prawa do świadczeń zależnych od stażu pracy, w szczególności emerytur.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów Kodeksu pracy w kontekście praw pracowniczych i świadczeń emerytalnych, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia wlicza się do stażu pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.